{"id":520,"date":"2018-03-08T19:46:08","date_gmt":"2018-03-08T19:46:08","guid":{"rendered":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=520"},"modified":"2018-03-08T19:46:08","modified_gmt":"2018-03-08T19:46:08","slug":"yas-ve-travma-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=520","title":{"rendered":"Yas ve Travma 2"},"content":{"rendered":"

<\/a>Yas tutma sürecinin baz\u0131 a\u015famalar\u0131 vard\u0131r.<\/strong> Ölüm ve yas konusunda çal\u0131\u015fmalar yapan psikiyatrist Elisabeth Kübler-Ross’a (1969) göre yas\u0131n be\u015f ana a\u015famas\u0131 vard\u0131r. Bunlar: inkâr, öfke, pazarl\u0131k, depresyon ve kabullenmedir. Herkesin kayb\u0131 kendine özgü oldu\u011fu için yas süreci de her insanda farkl\u0131 olabilir. Bu nedenle kay\u0131p ya\u015fayan her birey bu a\u015famalar\u0131 s\u0131ras\u0131yla ya\u015famak zorunda de\u011fildir ya da baz\u0131 a\u015famalar\u0131 ya\u015famayabilir. \u0130lk a\u015fama olan inkâr sürecinde, ya\u015fam anlams\u0131z ve bo\u015f gelmeye ba\u015flar. \u015eok ve inkâr etme ya\u015fan\u0131r. Ya\u015fama nas\u0131l devam edece\u011fimizi, devam edip edemeyece\u011fimizi ve de devam etmenin gerekli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dü\u015fünürüz. Sadece günü geçirmek ad\u0131na çözümler bulmaya çal\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Bu evrede \u015fok ve inkâr, bize ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z durumla o an için ba\u015fa ç\u0131kma ve devam edebilme gücü verir. Zamanla kay\u0131p ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 gerçe\u011fini kabul ederek ve de kendimize sorular sorarak fark\u0131nda olmadan iyile\u015fme sürecine ba\u015flar\u0131z. Biz daha güçlü olmaya ba\u015flad\u0131kça inkâr da yok olmaya ba\u015flar. Devam ettikçe bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z tüm duygular aç\u0131\u011fa ç\u0131kar.<\/p>\n

<\/a>Yas\u0131n ikinci a\u015famas\u0131 olan öfke iyile\u015fme süreci için gereklidir.<\/strong> Her ne kadar bitmeyecekmi\u015f gibi görünen bir öfkeniz de olsa onunla yüzle\u015fmek için istekli olmak gerekir. Öfkeyi ne kadar do\u011fru hissedebilirsek o kadar çabuk öfkemiz azal\u0131r ve de iyile\u015fme sürecine geçebiliriz.  Öfkenin alt\u0131nda ba\u015fka birçok duygu vard\u0131r. Öfkemizi hayat\u0131m\u0131zdaki bir çok alana ve insana yans\u0131tabiliriz. Mesela ailemize veya inanc\u0131m\u0131za. \u0130lk ba\u015ftaki bo\u015fluk hissinin yerine bu a\u015famada öfke geçer ve de öfkemizi insanlara yönelterek onlarla ileti\u015fim kurar\u0131z. <\/p>\n

<\/a>Üçüncü yas sürecinde pazarl\u0131k yapmaya çal\u0131\u015f\u0131r\u0131z. <\/strong>Kayb\u0131n öncesinde bir pazarl\u0131k vard\u0131r. Bu pazarl\u0131k genelde ‘Allah’\u0131m ne olur onun can\u0131n\u0131 alma, söz veriyorum bundan sonra de\u011fi\u015fece\u011fim’ \u015feklindedir. Sonraki a\u015famadaki pazarl\u0131k da ‘Geri kalan hayat\u0131m\u0131 iyili\u011fe adasam belki bir gün uyan\u0131r\u0131m ve de tüm bunlar\u0131n kâbus oldu\u011funu görürüm’ \u015feklinde olabilir. <\/p>\n

<\/a> Depresyon a\u015famas\u0131nda <\/strong>oda\u011f\u0131m\u0131z\u0131 geçmi\u015ften bugüne çeviririz. Sonsuza kadar sürecekmi\u015f gibi gelen derin bir yas ba\u015flar ve de beraberinde güçlü bir bo\u015fluk hissi getirir. Bu a\u015fama genelde iyile\u015ftirilmesi gereken bir süreç gibi görülür ama klinik bir depresyon de\u011fildir sa\u011fl\u0131kl\u0131 yas sürecinin bir parças\u0131d\u0131r. <\/p>\n

<\/a>En son a\u015fama olan kabullenme<\/strong>, tamamen iyi olmak veya kay\u0131pla bar\u0131\u015f\u0131k olmak de\u011fildir. Bu a\u015famada kaybedilen ki\u015finin fiziksel olarak yoklu\u011fu kabul edilir. Bu durum ki\u015finin ho\u015funa gitmez ama onunla ya\u015famay\u0131 ö\u011frenmeye çal\u0131\u015f\u0131r. Kaybedilenin yerini dolduramay\u0131z ama yeni ili\u015fkiler kurmaya ba\u015flar\u0131z. Yeniden ya\u015fama tutunmaya ba\u015flar\u0131z. Yeniden ya\u015famaya ba\u015flamak için yas sürecine gerekli olan zaman\u0131 tan\u0131mal\u0131y\u0131z. <\/p>\n

\u0130ngiltere’de yasa destekle ilgili yaz\u0131lar yazan ve spikerlik yapan Suraj Shah’a göre yas\u0131n a\u015famalar\u0131 \u015funlard\u0131r: Ani \u015fok, kabul edememe, depresyon ve yenilenmedir. Kübler-Ross’un a\u015famalar\u0131yla olan benzerliklerini isimlerinden bile anlamak mümkündür. \u0130lk a\u015fama olan ani \u015fok sürecinde kayb\u0131n hemen ard\u0131ndan bir inanamama süreci olabilir. \u015eokun yerine kayba kar\u015f\u0131 sakin ve umursamaz bir tepki verilebilir. Her iki tepki de do\u011fald\u0131r. \u0130kinci a\u015famada, kaybedilen ki\u015finin fiziksel olarak hala bizimle beraber oldu\u011funu varsay\u0131yoruz. Kayb\u0131 kabul edemeyecek durumda oldu\u011fumuz için onu inkâr etmenin yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yoruz. Depresyonda ve yaln\u0131z oldu\u011fumuz üçüncü a\u015famada, etraf\u0131m\u0131zda ne kadar insan olsa da bir yaln\u0131zl\u0131k ve derin bo\u015fluk hissi vard\u0131r. Genel olarak her \u015feye ilgimizi kaybederek, kendimizi dünyadan soyutlamaya çal\u0131\u015f\u0131r\u0131z ve de\u011fersiz hissederiz. Son a\u015fama yenilenme dönemidir. Ac\u0131 hafifledikçe, kaybedilen ki\u015fi hakk\u0131nda ac\u0131 çekmeden dü\u015fünebilmeye ba\u015flar\u0131z. Bu a\u015fama hayata yeniden ba\u015flama ve güçlenmek için f\u0131rsatt\u0131r. Kaybetti\u011fimiz insanlara hala de\u011fer vererek kendimize de mutlu olma izni vermeyi ö\u011freniriz. <\/p>\n

<\/a>Kay\u0131pla ba\u015f etmek için öneriler:<\/h3>\n