{"id":489,"date":"2018-08-04T23:30:30","date_gmt":"2018-08-04T23:30:30","guid":{"rendered":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489"},"modified":"2018-08-04T23:30:30","modified_gmt":"2018-08-04T23:30:30","slug":"erken-cocukluk-doneminde-sezgisel-dusunme-ve-matematik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489","title":{"rendered":"Erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde sezgisel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve matematik"},"content":{"rendered":"<p><strong>Y\u0131ld\u0131z G&Uuml;VEN<\/strong><br \/>\nMarmara &Uuml;niversitesi,<br \/>\nAtat&uuml;rk E\u011fitim Fak&uuml;ltesi,<br \/>\n\u0130lk&ouml;\u011fretim B&ouml;l&uuml;m&uuml;<\/p>\n<p>\n<strong>&Ouml;ZET: <\/strong>Sezgi; k\u0131saca bir problemin, kavram\u0131n, olgunun &ccedil;ok dikkatle incelenmeden, deneye ve akla-mant\u0131\u011fa vurmadan dolays\u0131z kavranmas\u0131d\u0131r. Okul&ouml;ncesi d&ouml;nem &ccedil;ocuklar\u0131n ilk matematiksel d&uuml;\u015f&uuml;nmelerinin temelinde daha &ccedil;ok sezgiler yer al\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g&ouml;re sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nmenin birey i&ccedil;in pek &ccedil;ok olumlu etkisi vard\u0131r. &Ouml;rne\u011fin; sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nme say\u0131sal problemlerdeki ba\u015far\u0131y\u0131 art\u0131r\u0131r, problem &ccedil;&ouml;zme s&uuml;recini g&uuml;&ccedil;lendirir, ili\u015fkileri &ccedil;abuk ve a&ccedil;\u0131k alg\u0131lamaya yard\u0131m eder. Gardner&rsquo;e g&ouml;re de &uuml;st&uuml;n bilim adamlar\u0131n\u0131 &uuml;st&uuml;n yapan sezgileridir. Harlan&rsquo;a g&ouml;re ise tarih i&ccedil;erisinde pek &ccedil;ok ke\u015fifler sezgisel bilgilere dayanm\u0131\u015ft\u0131r. &Ouml;nemi konusunda daha pek &ccedil;ok neden g&ouml;sterebilece\u011fimiz sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nme &ouml;zelli\u011fimiz e\u011fitim sistemlerinde gerekti\u011fi ilgiyi g&ouml;rmemektedir. Hatta ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ortak kan\u0131s\u0131 sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nmenin okul ortam\u0131nda te\u015fvik edilmedi\u011fi gibi engellendi\u011fi \u015feklindedir. Bruner ise ilkokul d&ouml;neminde formalize edilmi\u015f bilgilerin sezgilerin &ouml;n&uuml;ne ge&ccedil;mesini ve b&ouml;ylece etkisini azaltmas\u0131n\u0131 bir olumsuzluk olarak g&ouml;rmektedir. &Ouml;zellikle erken &ccedil;ocukluk d&ouml;neminde sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nmenin geli\u015ftirilmesi konusunda e\u011fitimcilerin ve anne babalar\u0131n bilin&ccedil;lendirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n<p><strong>Sezginin Tan\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nme; hepimizin, hemen her ya\u015fta g&uuml;nl&uuml;k hayat\u0131m\u0131zda kulland\u0131\u011f\u0131 bir d&uuml;\u015f&uuml;nme tarz\u0131d\u0131r. Kimilerimiz sezgilerine &ccedil;ok s\u0131kl\u0131kla, &ccedil;ekinmeden ba\u015f vurur; kimilerimiz ise sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nmekten korkar, zorunlu olmad\u0131k&ccedil;a sezgilerini kullanmaz ama &ccedil;e\u015fitli nedenlerle sezgilerine ba\u015f vurmak zorunda kal\u0131r. &Ccedil;o\u011fumuz ise baz\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nsel becerilerimizin sezgi tan\u0131m\u0131 i&ccedil;erisinde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile bilmeyiz. Bu noktada sezginin tan\u0131m\u0131n\u0131 baz\u0131 g&ouml;r&uuml;\u015fler do\u011frultusunda vermek gerekirse ortak bir tan\u0131mda bulu\u015fulabilir. &Ouml;rne\u011fin; Rosendal ve Yudin (1997) sezgiyi &ldquo;Mant\u0131ksal muhakemeye ba\u015fvurmaks\u0131z\u0131n hakikati do\u011fru olarak kavrayabilme yetene\u011fi&rdquo; olarak tan\u0131mlam\u0131\u015flard\u0131r. Ozankaya&rsquo;ya (1995) g&ouml;re sezgi &ldquo;Bir araca, mant\u0131ksal bir &ouml;n haz\u0131rl\u0131\u011fa gerek kalmadan, do\u011fruyu dolays\u0131z kavrama yetisi&rdquo; dir. Han&ccedil;erlio\u011flu&rsquo;na (1989) g&ouml;re ise sezgi, &ldquo;Deney ve d&uuml;\u015f&uuml;nmenin belli bir birikimi sonunda birdenbire ger&ccedil;ekle\u015fen bilme&rdquo; dir. Verilen pek &ccedil;ok tan\u0131m\u0131ndan yola &ccedil;\u0131karak sezginin bir bilgiyi (veya hakikati, kavram\u0131, genellemeyi, bir d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;) deney yapmadan, mant\u0131ksal muhakemeye ba\u015fvurmadan birden bire kavrama oldu\u011funu; fakat b&ouml;yle bir d&uuml;\u015f&uuml;nme tarz\u0131 i&ccedil;in ki\u015finin belli deneyimlere, birikimlere ihtiya&ccedil; duydu\u011funu s&ouml;yleyebiliriz.<\/p>\n<p><strong>Beynin \u0130\u015flevsel Yap\u0131s\u0131 ve Sezgisel D&uuml;\u015f&uuml;nme<\/strong><\/p>\n<p>Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bilgiyi rasyonel ve sezgisel olmak &uuml;zere ikiye ay\u0131r\u0131r. Rasyonel (akla dayanan) bilgi s&ouml;zeldir ve sistematiktir, bilimsel d&uuml;\u015f&uuml;nme ise temelde rasyoneldir. Rasyonel bilgi sol yar\u0131mk&uuml;rede olu\u015fur. Sezgisel bilgi ise s&ouml;zel olmayan, ani alg\u0131lamalard\u0131r ve sa\u011f yar\u0131mk&uuml;rede olu\u015fur (Harlan, 1992; Healy,1997; Mishove,1995; Gagatsis ve Patronis,1990; Kolb,1984; Gardner,1983). Sa\u011f beyin sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nmeyi organize etti\u011fi gibi ayn\u0131 zamanda t&uuml;mdengelim tarzda d&uuml;\u015f&uuml;nmeyi, sentezci d&uuml;\u015f&uuml;nmeyi de organize eder. Yo\u011fun olarak sa\u011f beyni taraf\u0131ndan y&ouml;netilenler herhangi bir olguya b&uuml;t&uuml;nsel yakla\u015f\u0131r, par&ccedil;alar\u0131 b&uuml;t&uuml;nm&uuml;\u015f gibi alg\u0131larlar.Detaylarla ilgilenmedikleri i&ccedil;in de &ouml;nemli olgular\u0131 ka&ccedil;\u0131rabilirler ve bu nedenle problem &ccedil;&ouml;zmede zorlanabilirler. Ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nmeyi gerektiren durumlarda, &ouml;zellikle ezbercili\u011fi ve ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 vurgulayan geleneksel e\u011fitim d&uuml;zeninde ba\u015far\u0131l\u0131 olamazlar. &Ccedil;abuk sonuca gitmeyi gerektiren i\u015flerde i\u015f bitirici &ouml;zelli\u011fi ile puan toplarlar. Sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nen birey hipotezlere hemen yakla\u015farak, fikir kombinasyonlar\u0131n\u0131 \u015fans eseri bulabilir ancak her zaman sezgisel s\u0131&ccedil;ramalar do\u011fru sonu&ccedil;lara g&ouml;t&uuml;rmez. H\u0131zl\u0131 bir d&uuml;\u015f&uuml;nsel i\u015flem oldu\u011fu i&ccedil;in hata yapma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y&uuml;ksektir ve bu a&ccedil;\u0131dan sistematik, bilimsel yollar kullan\u0131larak kontrol edilmesi gerekir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k sol beyin okuma, konu\u015fma, dil ile ilgili anlama ve organizasyonlar\u0131 ger&ccedil;ekle\u015ftirir. Yo\u011fun olarak sol beyni taraf\u0131ndan y&ouml;netilenler, t&uuml;mevar\u0131m tarzda d&uuml;\u015f&uuml;nmeyi tercih ederler.Par&ccedil;alar ve ayr\u0131nt\u0131larla ilgilenirler. B&uuml;t&uuml;n&uuml;n par&ccedil;alar\u0131n\u0131 kolayca alg\u0131larlar ve b&uuml;t&uuml;n&uuml; par&ccedil;alar\u0131na ay\u0131rabilirler.D&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rken daha yava\u015ft\u0131rlar, fakat daha dikkatlidirler. Bu nedenle de daha az yanl\u0131\u015f yaparlar. Detaylara dikkatini &ccedil;ok iyi verdikleri i&ccedil;in &ccedil;ok ba\u015far\u0131l\u0131 organizasyonlar yaparlar. Dikkatlerini b&uuml;t&uuml;ne vermeyi gerektiren durumlarda ba\u015far\u0131l\u0131 olamazlar &ccedil;&uuml;nk&uuml; ayr\u0131nt\u0131larla u\u011fra\u015f\u0131rken ana temay\u0131 ka&ccedil;\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da anlat\u0131lanlar bireyleri d&uuml;\u015f&uuml;nme becerileri a&ccedil;\u0131s\u0131ndan, \u015fu veya bu kefeye koydu\u011fumuz anlam\u0131na gelmemelidir. Beyin bir g&ouml;revi yerine getirirken, o g&ouml;revin &ouml;zelli\u011fine g&ouml;re sa\u011f veya sol yar\u0131 k&uuml;reyi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 deneyler g&ouml;stermi\u015ftir. Ancak g&ouml;revi &uuml;stlenen yar\u0131m k&uuml;re di\u011fer yar\u0131m k&uuml;reyle ileti\u015fim halindedir ve bir b&uuml;t&uuml;n olarak &ccedil;al\u0131\u015fma e\u011filimindedir. Healy (1997) &ldquo;&Ccedil;ocuklar beynin b&uuml;t&uuml;n&uuml;yle &ouml;\u011frenir ve beyin, i\u015fbirli\u011fini &ccedil;at\u0131\u015fmaya tercih eder&rdquo; der. Bu nedenle bireyin sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;\u011f&uuml;nde sol yar\u0131m k&uuml;renin devre d\u0131\u015f\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s&ouml;yleyemeyiz. &Ouml;nemli olan ve istenen bireyin beynin her iki yar\u0131m k&uuml;resini birlikte, etkin bir \u015fekilde kullanabilmesi ve her ikisi aras\u0131nda gerekli ba\u011flant\u0131lar\u0131 kurabilmesidir.<\/p>\n<p>D&uuml;\u015f&uuml;nme tarzlar\u0131 ve beynin lokalizasyonlar\u0131 ili\u015fkisi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda uzmanlar Matematik &ouml;\u011frenmede de iki tip ki\u015filikten bahsederler: Birincisi, sol beyin taraf\u0131ndan y&ouml;netilenler. Bu ki\u015filer ak\u0131lc\u0131-mant\u0131ksal d&uuml;\u015f&uuml;nme tarz\u0131na ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 i&ccedil;in bir tek metoda ve ad\u0131m ad\u0131m izlenecek &ccedil;&ouml;z&uuml;m basamaklar\u0131na konsantre olarak problemi &ccedil;&ouml;zerler. Hesaplamalarda ka\u011f\u0131t kalem kullanmay\u0131 tercih ederler. Sonuca ula\u015ft\u0131ktan sonra ise sa\u011flama i\u015flemi yapmaktan ho\u015flanmazlar. Nitelik ve nicelikle ilgili i\u015flemlerde iyidirler. Sayma, toplama, &ccedil;arpma gibi i\u015flemler gerektiren hesaplamalarda gerekli i\u015flem s\u0131ralar\u0131n\u0131 takip etmede ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131rlar. Sa\u011f beyin taraf\u0131ndan y&ouml;netilenler ise, problemlere b&uuml;t&uuml;nsel bakarlar ve &ccedil;&ouml;z&uuml;me b&uuml;t&uuml;nsel yakla\u015f\u0131rlar. Tahmini cevaplara ula\u015ft\u0131racak yollar\u0131 denemeyi, ak\u0131ldan hesaplamalar yapmay\u0131, problemlerde ayn\u0131 sonuca ula\u015ft\u0131rabilecek &ccedil;e\u015fitli metotlara esnek bir \u015fekilde yakla\u015fmay\u0131 tercih ederler. Sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nenler ise sa\u011flamalardan zevk al\u0131rlar, bir cevap bulduktan sonra da geriye d&ouml;n&uuml;\u015f yaparak farkl\u0131 yollar\u0131 denerler. Ger&ccedil;ek ya\u015fam problemlerinin &ccedil;&ouml;z&uuml;m&uuml;nde yarat\u0131c\u0131 ve h\u0131zl\u0131d\u0131rlar (Dickson, Brown ve Gibson,1984).<\/p>\n<p><strong>Sezgisel D&uuml;\u015f&uuml;nmenin &Ouml;nemi<\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar &ccedil;ocuklar\u0131n sezgilerine g&uuml;venmemiz ve desteklememiz gerekti\u011fini vurgular. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g&ouml;re sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nmenin birey i&ccedil;in pek &ccedil;ok olumlu etkisi vard\u0131r. &Ouml;rne\u011fin; Matematik&ccedil;iler i&ccedil;in sezgiler matematiksel d&uuml;\u015f&uuml;nme a&ccedil;\u0131s\u0131ndan &ouml;nemli rol oynarlar. Bir problem &uuml;zerinde uzun zaman &ccedil;al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra birden bire &ccedil;&ouml;z&uuml;m&uuml; yakalayan ve &ccedil;&ouml;z&uuml;m sonucunu bilinen form&uuml;llerle ispatlayan ki\u015filerin iyi matematik&ccedil;iler oldu\u011fu s&ouml;ylenir. Fakat bir problem veya soru kar\u015f\u0131s\u0131nda h\u0131zl\u0131 tahminler yapabilen (sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nen) ve &ccedil;&ouml;z&uuml;m &uuml;reten ki\u015filerinde iyi matematik&ccedil;iler oldu\u011fu s&ouml;ylenmektedir. Bruner (1983) sezgilerin matematik&ccedil;i ve fizik&ccedil;iler taraf\u0131ndan s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n kendi disiplinlerine duyduklar\u0131 g&uuml;venden kaynaklanabilece\u011fini d&uuml;\u015f&uuml;nmektedir. Sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nme say\u0131sal problemlerdeki ba\u015far\u0131y\u0131 art\u0131r\u0131r, problem &ccedil;&ouml;zme s&uuml;recini g&uuml;&ccedil;lendirir, ili\u015fkileri &ccedil;abuk ve a&ccedil;\u0131k alg\u0131lamaya yard\u0131m eder. Gardner&rsquo;e (1983) g&ouml;re de &uuml;st&uuml;n bilim adamlar\u0131n\u0131 &uuml;st&uuml;n yapan sezgileridir. Wheatley (1977) Einstein&rsquo;\u0131n aritmetikte sol beyin i\u015flemlerini gerektiren i\u015flerde &ccedil;ok iyi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir. B&uuml;y&uuml;k ke\u015fiflerini semboller, kelimeler &uuml;zerine kurmam\u0131\u015ft\u0131r. Kendisi birden bire beyninde ortaya &ccedil;\u0131kan \u015fekiller &uuml;zerine ke\u015fiflerini kurdu\u011funu ifade etmi\u015ftir. Einstein&rsquo;\u0131n sa\u011f beynini daha etkin kulland\u0131\u011f\u0131 b&ouml;ylece daha b&uuml;t&uuml;nle\u015ftirici, sezgisel, analojik ve somut d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;\u011f&uuml;n&uuml; d&uuml;\u015f&uuml;nebiliriz (Akt. Metz,1988). Harlan&rsquo;a (1992) g&ouml;re ise tarih i&ccedil;erisinde pek &ccedil;ok ke\u015fifler sezgisel bilgilere dayanm\u0131\u015ft\u0131r. Brown (1993) bilincimiz dahilinde ger&ccedil;ekle\u015fen s&ouml;zel-sembolik bilgilerin &ccedil;o\u011fu zaman bilin&ccedil; alt\u0131 etmenlerle ili\u015fkili oldu\u011funu; ki bunlardan birisi de sezgidir, bu nedenle de sezgileri g&uuml;&ccedil;lendirdi\u011fimiz &ouml;l&ccedil;&uuml;de s&ouml;zel-sembolik bilgilerin geli\u015fece\u011fini vurgular. Ayn\u0131 zamanda e\u011fitim-&ouml;\u011fretim ortamlar\u0131nda &ccedil;ocuklar\u0131 sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nmeleri i&ccedil;in cesaretlendirmek onlar\u0131n kendilerine olan g&uuml;venlerini ve cesaretlerini de art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Sezgisel D&uuml;\u015f&uuml;nmenin Olumsuz Etkileri Neler Olabilir?<\/strong><\/p>\n<p>Sezgileri dikkatli kullanmak gerekir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml;,sezgiler her ortamda kullan\u0131\u015fl\u0131 olmayabilir, bazen gereksiz vakit kayb\u0131na ve ekonomik kay\u0131plara da neden olabilir. Sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nme risk ta\u015f\u0131r, &ccedil;&ouml;z&uuml;mleyici d&uuml;\u015f&uuml;nme kadar emin ad\u0131mlar i&ccedil;ermedi\u011fi i&ccedil;in sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nmede b&uuml;y&uuml;k hatalar olabilir ve bireyi ger&ccedil;ekten &uuml;zecek, h&uuml;srana u\u011fratacak sonu&ccedil;lara s&uuml;r&uuml;kleyebilir.Sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nme h\u0131zl\u0131 oldu\u011fu i&ccedil;in birey ancak s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da ipu&ccedil;lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirebilir. &Ouml;nemli olan bireyin bu ipu&ccedil;lar\u0131n\u0131 ne derece do\u011fru bildi\u011fi ve ne kadar bilgiye sahip oldu\u011fudur. Aksi takdirde hata olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 artar. Brown (1993) sezgilerin yeni bir kavram &ouml;\u011frenmede bazen &ccedil;ok ciddi engel te\u015fkil edebilece\u011fini de ifade eder. \u015e&ouml;yle ki, bireyin bilincinde olu\u015fan tasar\u0131mlar, bilin&ccedil;alt\u0131n\u0131n sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;ncesi ile ba\u011flant\u0131 halindedir. Yanl\u0131\u015f yerle\u015fen sezgisel bilgiler yeni kavramlar\u0131 &ouml;\u011frenme s&uuml;recinde bireyi yanl\u0131\u015f y&ouml;nlendirebilirler. Sezgiler ger&ccedil;e\u011fe ait baz\u0131 durumlar\u0131 basitle\u015ftirebilirler (Akt. Shaughnessy,1994). &Ccedil;ocuklar bir kural\u0131 &ouml;\u011frendikten sonra sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nerek ayn\u0131 kural\u0131 benzer durumlara yanl\u0131\u015f \u015fekilde genelleyebilirler. Stavy ve Tirosh&rsquo;un (1996) yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar b&ouml;yle bir yanl\u0131\u015f\u0131 vurgulamaktad\u0131r. Bu ara\u015ft\u0131rmalardan &ccedil;\u0131kan sonuca g&ouml;re; &ccedil;ocuklar say\u0131, a\u011f\u0131rl\u0131k, uzunluk, alan, hacim gibi matematik alanlarda korunumu sezgisel olarak ayn\u0131 \u015fekilde yorumlamakta, ayn\u0131 sezgisel kurallardan etkilenmektedirler. Oysa bir durum i&ccedil;in uygun olan bir kural ba\u015fka bir durum i&ccedil;in ge&ccedil;erli olmayabilir. Sezgilerin gereksiz ve a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131 durumunda formal bilginin &ouml;n&uuml;ne ge&ccedil;ebilir ve &ccedil;ocu\u011fun &uuml;st &uuml;ste yanl\u0131\u015flar yapmas\u0131na neden olabilir. Fakat uygun ko\u015fullar alt\u0131nda &ccedil;ocuk sezgilerini kullanmas\u0131 i&ccedil;in cesaretlendirilir ve kullanmas\u0131na imkan verilirse kapasitesini daha g&uuml;&ccedil;l&uuml; hale getirme \u015fans\u0131n\u0131 da yakalam\u0131\u015f olur. &Ouml;\u011fretmenlerin dikkatli olmalar\u0131n\u0131 ve &ccedil;ocuktaki yanl\u0131\u015f olu\u015fmu\u015f sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;ncenin yeniden yap\u0131lanmas\u0131nda aktif olmalar\u0131 &ouml;nerilir.<\/p>\n<p><strong>Sezgisel D&uuml;\u015f&uuml;nme E\u011fitim Ortamlar\u0131nda Ne Kadar Desteklenmektedir?<\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ortak kan\u0131s\u0131 sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nmenin okul ortam\u0131nda te\u015fvik edilmedi\u011fi, hatta engellendi\u011fi \u015feklindedir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar formalize edilmi\u015f bilgilerin sezgilerin &ouml;n&uuml;ne ge&ccedil;mesini ve b&ouml;ylece etkisini azaltmas\u0131n\u0131 bir olumsuzluk olarak g&ouml;rmektedirler (Dickson, Brown ve Gibson,1984; Bruner,1983). Wheatley&rsquo;e (1977) g&ouml;re de e\u011fitimin kuralc\u0131 ve ard\u0131\u015f\u0131k d&uuml;\u015f&uuml;nmeyi vurgulayan yan\u0131 &ccedil;ocu\u011fu bir problem kar\u015f\u0131s\u0131nda hemen bilinen kurallar\u0131 hat\u0131rlay\u0131p, bilinen s\u0131rada uygulamas\u0131n\u0131 istemektedir. Bu sol beyinin aktivitesine giren bir d&uuml;\u015f&uuml;nme tarz\u0131d\u0131r. Bir problem kar\u015f\u0131s\u0131nda yakla\u015f\u0131m yollar\u0131n\u0131 bulmak ise sa\u011f beynin aktivitesine giren bir d&uuml;\u015f&uuml;nme tarz\u0131d\u0131r. Wheatley, okullar\u0131n sol beyni daha etkin k\u0131lacak aktiviteleri destekleyip &ouml;d&uuml;llendirdi\u011fini, bunun ise sa\u011f beynin geli\u015fimi a&ccedil;\u0131s\u0131ndan bir olumsuzluk oldu\u011funu ve problem &ccedil;&ouml;zme durumlar\u0131nda g&ouml;r&uuml;len zay\u0131f performans\u0131n da &ouml;nemli nedenlerinden birisi oldu\u011funu ifade etmektedir (Akt. Metz,1988). Woolfolk (1998) ise &ldquo;Ne yaz\u0131k ki e\u011fitim ortamlar\u0131 &ccedil;ocuklar\u0131n yanl\u0131\u015f tahminler yapt\u0131klar\u0131nda onlar\u0131 cezaland\u0131rarak sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nmeleri konusunda cesaretlerini k\u0131rmakta, buna kar\u015f\u0131l\u0131k sezgisel olmayan fakat yarat\u0131c\u0131 da olmayan do\u011fru yan\u0131tlar\u0131n\u0131 ise &ouml;d&uuml;llendirmektedir&rdquo; diyerek bu konudaki g&ouml;r&uuml;\u015flerini dile getirmektedir.<\/p>\n<p><strong>Erken &Ccedil;ocukluk D&ouml;neminde Sezgisel D&uuml;\u015f&uuml;nmenin Yeri<\/strong><\/p>\n<p>Okul&ouml;ncesi d&ouml;nem &ccedil;ocuklar\u0131n ilk matematiksel d&uuml;\u015f&uuml;nmelerinin temelinde daha &ccedil;ok sezgiler yer al\u0131r. Piaget, i\u015flem &ouml;ncesi d&ouml;nemi ayn\u0131 zamanda sezgisel d&ouml;nem olarak adland\u0131r\u0131r. \u0130lk tecr&uuml;beler genelde &ccedil;ocu\u011fun nesnelerle ya\u015fant\u0131s\u0131 sonucunda alg\u0131sal geli\u015fimine ba\u011fl\u0131 olarak ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 deneyimleri ile edinilir. Baroody&rsquo;e (1987) g&ouml;re okul&ouml;ncesi d&ouml;nemde kazan\u0131lan matematik asl\u0131nda sezgilerin i\u015flenmesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. &Ccedil;ok k&uuml;&ccedil;&uuml;k &ccedil;ocuklar\u0131n bile sezgisel olarak ay\u0131rt etmeyi yapabildiklerini g&ouml;steren &ccedil;al\u0131\u015fmalar vard\u0131r. &Ouml;rne\u011fin; k&uuml;&ccedil;&uuml;k &ccedil;ocuklar ka&ccedil; tane oldu\u011funu sayamasalar bile gruplar aras\u0131 fark &ccedil;ok oldu\u011funda iki nesne grubunun kaplad\u0131\u011f\u0131 alan\u0131n b&uuml;y&uuml;kl&uuml;\u011f&uuml;nden yola &ccedil;\u0131karak hangi grubun daha &ccedil;ok nesneden olu\u015ftu\u011funu g&ouml;sterebilirler (Baroody,1987; Ginsburg,1989). K\u0131saca sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nme okul&ouml;ncesi d&ouml;nemden itibaren bireylerin hayat\u0131na girer ve ya\u015fam boyu devam eder.<\/p>\n<p><strong>Sonu&ccedil; ve &Ouml;neriler<\/strong><\/p>\n<p>G&ouml;r&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; gibi sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nme bireyin do\u011fas\u0131nda var olan bir olgudur. Bizler e\u011fitimciler olarak bunu g&ouml;z ard\u0131 edemeyiz. Bu nedenle her \u015feyden &ouml;nce &ccedil;ocu\u011fun farkl\u0131 bili\u015fsel tarzlar\u0131 kullanarak d&uuml;\u015f&uuml;nmesini sa\u011flamak e\u011fitimin temel ama&ccedil;lar\u0131 i&ccedil;erisinde yer almal\u0131d\u0131r. Bunun sa\u011flanmas\u0131 i&ccedil;in erken s\u0131n\u0131flardan itibaren m&uuml;fredat programlar\u0131; &lsquo;D&uuml;\u015f&uuml;nsel yetenekler nas\u0131l geli\u015ftirilebilir?&rsquo; konusuna a\u011f\u0131rl\u0131k vermeli ve e\u011fitimciler bu konuda daha &ccedil;ok &ccedil;al\u0131\u015fma yapmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Her \u015feyden &ouml;nce bireylerin zay\u0131f yanlar\u0131n\u0131 g&uuml;&ccedil;lendirmek e\u011fitimin g&ouml;revidir. Bunun i&ccedil;in &ccedil;ocu\u011fun daha az tercih etti\u011fi d&uuml;\u015f&uuml;nme tarzlar\u0131n\u0131 kullanmas\u0131 i&ccedil;in ortam haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. &Ccedil;ocuk sezgisel yollar\u0131 daha az deniyorsa bu alanda cesaret ve deste\u011fe ihtiyac\u0131 olacakt\u0131r. &Ouml;nemli olan &ouml;\u011fretmen olarak &ccedil;ocuklar\u0131n problemlere, olaylara farkl\u0131 yakla\u015facaklar\u0131n\u0131 bilmektir. Baz\u0131 &ccedil;ocuklar i\u015flemlerde ad\u0131m ad\u0131m &ccedil;&ouml;z&uuml;mde ba\u015far\u0131l\u0131 olurken (ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131), baz\u0131 &ccedil;ocuklar problemin genelini g&ouml;r&uuml;p, bilgilerini &ccedil;ok iyi organize edebilirler (b&uuml;t&uuml;nle\u015ftirici). E\u011fitimci her bireyin d&uuml;\u015f&uuml;nme tarz\u0131na sayg\u0131 duymal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>E\u011fitim ortamlar\u0131nda sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nmenin daha az desteklendi\u011fi varsay\u0131lmaktad\u0131r. Bu g&ouml;r&uuml;\u015ften hareketle sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nmenin ev ve okul ortam\u0131nda daha dikkatle ele al\u0131nmas\u0131 &ouml;nerilebilir. \u015e&uuml;phesiz ki sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nen bireyleri baz\u0131 ani kavray\u0131\u015flar hatal\u0131, baz\u0131lar\u0131 ise do\u011fru sonu&ccedil;lara ula\u015ft\u0131r\u0131r. Sezginin do\u011fru ve yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ise daha sonra kullan\u0131lan bilimsel metotlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 ile ortaya &ccedil;\u0131kar. &Ouml;\u011fretmenler &ouml;\u011frencileri tahminler yapma, sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nme konusunda cesaretlendirebilirler. Daha sonra da tahminlerinin do\u011frulu\u011funu sistematik bir yol izleyerek teyit etme ve yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 g&ouml;rme konusunda yard\u0131mc\u0131 olabilirler. B&ouml;yle bir destek &ccedil;ocuklar\u0131n sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nmelerini geli\u015ftirir. K\u0131saca t&uuml;mevar\u0131m tarzda d&uuml;\u015f&uuml;nmeyi, geleneksel metotlara ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha &ccedil;ok vurgulayan e\u011fitim anlay\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 &ccedil;ocuklar\u0131 g&uuml;&ccedil;s&uuml;z, desteksiz b\u0131rakmamak gerekir.<\/p>\n<p>Ev ve okul ortam\u0131nda sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nen &ccedil;ocuklar\u0131n &ccedil;o\u011funun, zaman zaman tembellikle su&ccedil;land\u0131\u011f\u0131 ve cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lmektedir. E\u011fitimin g&ouml;revi bu konudaki yanl\u0131\u015f inan\u0131\u015flar\u0131n do\u011frular\u0131n\u0131 g&ouml;stermektir. Bir anlamda bu, &ccedil;ocu\u011fun e\u011fitiminde etkin rol&uuml; olan ebeveyn ve &ouml;\u011fretmenlerin bilgilendirilmeleri ile m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.<\/p>\n<p>&Ccedil;ocu\u011fun g&uuml;&ccedil;l&uuml; sezgilere sahip olmalar\u0131 ayn\u0131 zamanda tecr&uuml;be ve bilgilerin artmas\u0131yla olur. Bruner&rsquo;e (1983) g&ouml;re &ouml;\u011frenci, do\u011frular\u0131 ne kadar &ccedil;ok bilir ve kendine g&uuml;venirse sezgiler konusunda kendini geli\u015ftirme \u015fans\u0131na sahiptir. Bireyin bilgileri artt\u0131\u011f\u0131 &ouml;l&ccedil;&uuml;de kendine g&uuml;veni artar; kendine g&uuml;veni artt\u0131\u011f\u0131 &ouml;l&ccedil;&uuml;de de do\u011fru sonuca ula\u015ft\u0131ran sezgilere sahip olur. E\u011fitimcilerin bu ili\u015fkileri g&ouml;rmesi ve &ccedil;&ouml;z&uuml;mlemesi gerekir.<\/p>\n<p>Sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nmede hata olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 fazlad\u0131r. Bu nedenle sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nen bir birey hata yapma ve bedelini &ouml;deme riskine kar\u015f\u0131 her zaman haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Birey kendisine g&uuml;venmiyorsa b&ouml;yle bir riski g&ouml;ze alamaz ve tahminler yapmaktan ka&ccedil;\u0131n\u0131r. Anne-babalar\u0131n ve &ouml;zellikle &ouml;\u011fretmenlerin hatalar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumlar\u0131 &ccedil;ocuklar\u0131n risk alma ihtimallerini belirler. Sonucunda azarlanmak, alay edilmek, horlanmak ihtimali varsa sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nme cesaretini &ccedil;ok az ki\u015fi g&ouml;sterebilir. Aksi takdirde &ccedil;ocuk &ccedil;&ouml;z&uuml;mleyici (analitik) d&uuml;\u015f&uuml;nmeye y&ouml;nelir.<\/p>\n<p>&Ccedil;ocu\u011fa sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nme konusunda en iyi modeller anne-babalar\u0131 ve &ouml;\u011fretmenleridir. Bruner (1983) bu konudaki g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml; \u015f&ouml;yle ifade etmektedir: &ldquo;&Ouml;\u011fretmenlerinden etkili sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nme kullan\u0131m\u0131n\u0131 g&ouml;remeyen bir &ouml;\u011frenciden sezgisel d&uuml;\u015f&uuml;nmesini, onu geli\u015ftirmesini veya ona g&uuml;venmesini bekleyemeyiz. S\u0131n\u0131f\u0131n sordu\u011fu sorular\u0131n cevaplar\u0131n\u0131 tahmin edip, daha sonra tahminlerini analiz ederek kritik eden bir &ouml;\u011fretmen, her \u015feyi s\u0131n\u0131f i&ccedil;in do\u011frudan analiz eden bir &ouml;\u011fretmene g&ouml;re &ouml;\u011frencilerde bu tip al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n olu\u015fmas\u0131 i&ccedil;in daha &ccedil;ok uygun olabilir&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>Kaynaklar<\/strong><br \/>\nBaroody, A. J. (1987). Children&#39;s Mathematical thinking; A developmental framework for preschool, primary, and special education teachers. New York: Teachers College, Columbia University.<br \/>\nBruner, J. S. (1983). Intuitive and analytic thinking. M. Donaldson, R. Grieve ve C. Pratt. (Eds). Early childhood development and education: Readings in psychology. Oxford: Basil Blackwell<br \/>\nDickson,L.;Brown,M. ve Gibson,O (1984). Children learning Mathematics: A teacher&rsquo;s guide to recent resaearch. Oxford. The Alden press Ltd.<br \/>\nGagatsis, A. ve Patronis, T. (1990). Using geometrical models in a process of reflective thinking in learning and teaching Mathematics. Educational Studies in Mathematics. 21.29-54.<br \/>\nGardner, H. (1983). Frames of mind: The theory of multiple intelligences. New York: Basic Books,Inc.<br \/>\nGinsburg, H. P. (1989). Children&#39;s arithmetic: How they learn it and how you teach it (2. Bask\u0131). Texas: PRO-ED.<br \/>\nHan&ccedil;erlio\u011flu, O. (1989).Felsefe s&ouml;zl&uuml;\u011f&uuml;. \u0130stanbul: Remzi Kitabevi.<br \/>\nHarlan, J.D. (1992). Science experiences for the early childhood years (5. Bask\u0131). New York: Macmillian Publishing Company.<br \/>\nHealy, J.M. (1997). &Ccedil;ocu\u011funuzun geli\u015fen akl\u0131 : Do\u011fumdan ergenli\u011fe &ouml;\u011frenme ve beyin geli\u015fimi. A.B.Dicleli (&Ccedil;ev.). \u0130stanbul:Enka Okullar\u0131<br \/>\nKolb,D.A. (1984). Experimental learning: Experience as the source of learning and development. New Jersey: Prentice- Hall,Inc.<br \/>\nMetz, M. (1988). The development of Mathematical understanding. G.M.Blenkin ve A.V. Kelly (Eds.). Early childhood education: A developmental curriculum. Paul Chapman Publishing Ltd.: London.<br \/>\nMishlove, J. (1995). Intuition : A link between psi and spirituality. ReVision. 18 (1). 33-36.<br \/>\nOzankaya,&Ouml;. (1995). Temel toplumbilim terimleri s&ouml;zl&uuml;\u011f&uuml;. \u0130stanbul: Cem Yay\u0131nevi<br \/>\nRosenthal,M ve Yudin,P. (1997). Felsefe s&ouml;zl&uuml;\u011f&uuml; Aziz &Ccedil;al\u0131\u015flar (&Ccedil;ev.). \u0130stanbul: Sosyal Yay\u0131nlar.<br \/>\nShaughnessy,J.M.(1992). Research in probability and statistics: Reflections and directions. D.A.<br \/>\nGrouws (Ed.).Handbook of research on Mathematics teaching and learning: A project of the national counsil of teachers of Mathematics. New York: Macmillian Library Reference.<br \/>\nStavy ;R ve Tirosh,D. (1996). Intuitive rules in science and Mathematics : The case of &lsquo;more of A- more of B. International Journal of Science Education. 18 (6). 653-667.<br \/>\nWoolfolk, A. E. (1998).Educational psychology. (7. Bask\u0131). Boston: Allyn ve Bacon<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y\u0131ld\u0131z G&Uuml;VEN Marmara &Uuml;niversitesi, Atat&uuml;rk E\u011fitim Fak&uuml;ltesi, \u0130lk&ouml;\u011fretim B&ouml;l&uuml;m&uuml; &Ouml;ZET: Sezgi; k\u0131saca bir problemin, kavram\u0131n, olgunun &ccedil;ok dikkatle incelenmeden, deneye [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":490,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[354,553,376,554,477,412,363,444,453,443,456,486,473,474,406,411,475],"tags":[],"class_list":["post-489","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-anne-baba","category-cocuk-egitimi-cocuk","category-cocuk-gelisimi","category-cocuk-ve-guzel-sanatlar-cocuk","category-cocuk-ve-guzel-sanatlar","category-cocuk-ve-okul","category-cocuklarda-farkindalik","category-cocuklarda-sosyal-beceriler","category-cocukta-kavramlar-para-esya-vb","category-cocukta-sosyal-beceriler","category-egitim-sistemleri","category-egitimde-sistemler","category-inceleme-arastirma-makale","category-inceleme-arastirma-makale-egitimciler","category-okul-oncesi","category-okulda-basari-basarisizlik","category-ustun-ve-ozel-yetenekli-cocuklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\r\n<title>Erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde sezgisel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve matematik - Bloggerlar Birle\u015fiyor<\/title>\r\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\r\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489\" \/>\r\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\r\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\r\n<meta property=\"og:title\" content=\"Erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde sezgisel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve matematik - Bloggerlar Birle\u015fiyor\" \/>\r\n<meta property=\"og:description\" content=\"Y\u0131ld\u0131z G&Uuml;VEN Marmara &Uuml;niversitesi, Atat&uuml;rk E\u011fitim Fak&uuml;ltesi, \u0130lk&ouml;\u011fretim B&ouml;l&uuml;m&uuml; &Ouml;ZET: Sezgi; k\u0131saca bir problemin, kavram\u0131n, olgunun &ccedil;ok dikkatle incelenmeden, deneye [&hellip;]\" \/>\r\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489\" \/>\r\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bloggerlar Birle\u015fiyor\" \/>\r\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-08-04T23:30:30+00:00\" \/>\r\n<meta name=\"author\" content=\"Sizden Gelenler\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Sizden Gelenler\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 dakika\" \/>\r\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=489#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=489\"},\"author\":{\"name\":\"Sizden Gelenler\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/bc50214160b27cd219317bf704009a5a\"},\"headline\":\"Erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde sezgisel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve matematik\",\"datePublished\":\"2018-08-04T23:30:30+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=489\"},\"wordCount\":3836,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=489#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/BY389_sezgisel.jpg\",\"articleSection\":[\"Anne - Baba\",\"\u00c7ocuk E\u011fitimi\",\"\u00c7ocuk Geli\u015fimi\",\"\u00c7ocuk ve G\u00fczel Sanatlar\",\"\u00c7ocuk ve G\u00fczel Sanatlar\",\"\u00c7ocuk ve Okul\",\"\u00c7ocuklarda Fark\u0131ndal\u0131k\",\"\u00c7ocuklarda Sosyal Beceriler\",\"\u00c7ocukta Kavramlar (Para - E\u015fya vb.)\",\"\u00c7ocukta Sosyal Beceriler\",\"E\u011fitim Sistemleri\",\"E\u011fitimde Sistemler\",\"\u0130nceleme - Ara\u015ft\u0131rma - Makale\",\"\u0130nceleme - Ara\u015ft\u0131rma - Makale\",\"Okul \u00d6ncesi\",\"Okulda Ba\u015far\u0131 - Ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k\",\"\u00dcst\u00fcn ve \u00d6zel Yetenekli \u00c7ocuklar\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=489#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=489\",\"url\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=489\",\"name\":\"Erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde sezgisel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve matematik - Bloggerlar Birle\u015fiyor\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=489#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=489#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/BY389_sezgisel.jpg\",\"datePublished\":\"2018-08-04T23:30:30+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/bc50214160b27cd219317bf704009a5a\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=489#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=489\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=489#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/BY389_sezgisel.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/BY389_sezgisel.jpg\",\"width\":900,\"height\":675},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=489#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde sezgisel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve matematik\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/\",\"name\":\"Bloggerlar Birle\u015fiyor\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/bc50214160b27cd219317bf704009a5a\",\"name\":\"Sizden Gelenler\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a760084ae6a47d7a6df3997ef20e270d4a8ca303d053f685d10cb1716592adab?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a760084ae6a47d7a6df3997ef20e270d4a8ca303d053f685d10cb1716592adab?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a760084ae6a47d7a6df3997ef20e270d4a8ca303d053f685d10cb1716592adab?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Sizden Gelenler\"},\"description\":\"Yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6nderdi\u011finiz yaz\u0131lar\",\"url\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?author=2\"}]}<\/script>\r\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde sezgisel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve matematik - Bloggerlar Birle\u015fiyor","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde sezgisel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve matematik - Bloggerlar Birle\u015fiyor","og_description":"Y\u0131ld\u0131z G&Uuml;VEN Marmara &Uuml;niversitesi, Atat&uuml;rk E\u011fitim Fak&uuml;ltesi, \u0130lk&ouml;\u011fretim B&ouml;l&uuml;m&uuml; &Ouml;ZET: Sezgi; k\u0131saca bir problemin, kavram\u0131n, olgunun &ccedil;ok dikkatle incelenmeden, deneye [&hellip;]","og_url":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489","og_site_name":"Bloggerlar Birle\u015fiyor","article_published_time":"2018-08-04T23:30:30+00:00","author":"Sizden Gelenler","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Sizden Gelenler","Tahmini okuma s\u00fcresi":"19 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489"},"author":{"name":"Sizden Gelenler","@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/#\/schema\/person\/bc50214160b27cd219317bf704009a5a"},"headline":"Erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde sezgisel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve matematik","datePublished":"2018-08-04T23:30:30+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489"},"wordCount":3836,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/BY389_sezgisel.jpg","articleSection":["Anne - Baba","\u00c7ocuk E\u011fitimi","\u00c7ocuk Geli\u015fimi","\u00c7ocuk ve G\u00fczel Sanatlar","\u00c7ocuk ve G\u00fczel Sanatlar","\u00c7ocuk ve Okul","\u00c7ocuklarda Fark\u0131ndal\u0131k","\u00c7ocuklarda Sosyal Beceriler","\u00c7ocukta Kavramlar (Para - E\u015fya vb.)","\u00c7ocukta Sosyal Beceriler","E\u011fitim Sistemleri","E\u011fitimde Sistemler","\u0130nceleme - Ara\u015ft\u0131rma - Makale","\u0130nceleme - Ara\u015ft\u0131rma - Makale","Okul \u00d6ncesi","Okulda Ba\u015far\u0131 - Ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k","\u00dcst\u00fcn ve \u00d6zel Yetenekli \u00c7ocuklar"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489","url":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489","name":"Erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde sezgisel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve matematik - Bloggerlar Birle\u015fiyor","isPartOf":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/BY389_sezgisel.jpg","datePublished":"2018-08-04T23:30:30+00:00","author":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/#\/schema\/person\/bc50214160b27cd219317bf704009a5a"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489#primaryimage","url":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/BY389_sezgisel.jpg","contentUrl":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/BY389_sezgisel.jpg","width":900,"height":675},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=489#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde sezgisel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve matematik"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/#website","url":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/","name":"Bloggerlar Birle\u015fiyor","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/#\/schema\/person\/bc50214160b27cd219317bf704009a5a","name":"Sizden Gelenler","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a760084ae6a47d7a6df3997ef20e270d4a8ca303d053f685d10cb1716592adab?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a760084ae6a47d7a6df3997ef20e270d4a8ca303d053f685d10cb1716592adab?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a760084ae6a47d7a6df3997ef20e270d4a8ca303d053f685d10cb1716592adab?s=96&d=mm&r=g","caption":"Sizden Gelenler"},"description":"Yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6nderdi\u011finiz yaz\u0131lar","url":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=489"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/489\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/490"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}