{"id":478,"date":"2018-03-08T19:56:40","date_gmt":"2018-03-08T19:56:40","guid":{"rendered":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=478"},"modified":"2018-03-08T19:56:40","modified_gmt":"2018-03-08T19:56:40","slug":"cocuk-ve-ergenlerde-takinti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=478","title":{"rendered":"\u00c7ocuk ve Ergenlerde Tak\u0131nt\u0131"},"content":{"rendered":"

Tak\u0131nt\u0131lar, her insanda olabilecek olan, tekrarl\u0131 olarak yap\u0131lan davran\u0131\u015flard\u0131r. Bu davran\u0131\u015flar temizlik, simetri, çizgilere basmamak veya belirli say\u0131lar ile ilgili pek çok \u015fekilde görülebilir. Baz\u0131 insanlar\u0131n bu tarz davran\u0131\u015flar\u0131 onlar\u0131n gündelik ya\u015famlar\u0131n\u0131 çok etkilemez iken, baz\u0131 insanlarda ise ya\u015famlar\u0131n\u0131 engelleyecek, i\u015flevselliklerini ellerinden alacak kadar rahats\u0131z edebilmektedir ve obsesif kompulsif gibi ciddi psikolojik rahats\u0131zl\u0131klara neden olabilmektedir. <\/p>\n

<\/a>Obsesif Kompulsif Bozukluk<\/strong> (OKB) tekrarlay\u0131c\u0131 biçimde zihni me\u015fgul eden ve kayg\u0131y\u0131 artt\u0131ran dü\u015fünceler ile tekrarlay\u0131c\u0131, kayg\u0131y\u0131 gideren ritüel benzeri davran\u0131\u015flarla karakterize, kronik bir seyir gösteren ve belirgin i\u015flevsellik kayb\u0131na yol açabilen nöropsikiyatrik bir bozukluktur. Burada Obsesyon; uygunsuz ve belirgin anksiyeteye sebep olan, davetsiz, egodistonik, \u0131srarl\u0131, fikir, dü\u015fünce, dürtü ve imgelerdir. Kompulsiyon ise bir obsesyona tepki olarak tekrarlay\u0131c\u0131, amaca yönelik, belirli kurallar\u0131 olan, streotipik hareketlerdir. Sadece davran\u0131\u015fsal de\u011fil zihinsel de olabilir. Kompulsiyonlar anksiyete ve gerginli\u011fin azalt\u0131lmas\u0131na yöneliktir, haz alma ya\u015fanmaz Görünü\u015fte bir amaca yönelik, kesin kurallar\u0131 olan, istenç d\u0131\u015f\u0131 yineleyen davran\u0131\u015flar yada motor eylemlerdir. Ancak kal\u0131c\u0131 yarar\u0131 olmaz, hastay\u0131 yorgun dü\u015fürür. Obsesyonun olu\u015fturdu\u011fu gerilim, kompulsiyonun yerine getirilmesi ile k\u0131sa süre hafifletilmi\u015f olur.<\/p>\n

Obsesif Kompulsif Bozukluk, son y\u0131llara kadar yeti\u015fkin örneklem gruplar\u0131nda ara\u015ft\u0131r\u0131lan bir hastal\u0131kt\u0131 ancak yeti\u015fkinlerle geriye dönük yap\u0131lan çal\u0131\u015fmalarda, belirtilerin erken dönemlerde ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 fark edilince çocuk ve ergenler üzerinde de ara\u015ft\u0131r\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Uzun y\u0131llar yeti\u015fkinlerdeki yans\u0131mas\u0131 üzerinde durulmas\u0131na ve çocukluk ça\u011f\u0131nda görülmeyece\u011fine inan\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen son y\u0131llardaki çal\u0131\u015fmalar aksini göstermi\u015ftir. Bozuklu\u011fun yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n çocuklukta az\u0131msanamayacak kadar s\u0131k görülebildi\u011fi bilinmektedir. <\/p>\n

<\/a>Belirtileri:<\/strong><\/p>\n

Çocuklarda ve ergenlerde en s\u0131k görülen belirtiler, bula\u015fma korkular\u0131 ve buna e\u015flik eden kompulsif el y\u0131kama ve kaç\u0131nmad\u0131r. Anne-babas\u0131n\u0131n ya da kendisinin güvenli\u011fine ili\u015fkin obsesif endi\u015fe oldukça yayg\u0131nd\u0131r. Kontrol kompulsiyonu s\u0131k görülen bir ba\u015fka belirtidir ve daha yayg\u0131n bir obsesif dü\u015füncenin belirtisi de olabilmektedir. Örne\u011fin, çocuk ba\u015fkalar\u0131na zarar vermedi\u011finin kan\u0131tlar\u0131n\u0131 toplamaya çal\u0131\u015f\u0131yor olabilir.<\/p>\n

Böyle çocuklar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 \u015feyleri anne babalar\u0131na onaylatt\u0131klar\u0131n\u0131, sürekli olarak ak\u0131llar\u0131na gelen kötü dü\u015fünceyi s\u0131k\u0131c\u0131 bir biçimde anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 ya da sürekli olarak onlardan güvence istediklerini görürüz.<\/p>\n

Sayma, düzenleme, dokunma kompulsiyonlar\u0131 da oldukça yayg\u0131nd\u0131r. Bir k\u0131sm\u0131, belli bir obsesif endi\u015feyi gidermek için yap\u0131lsa da; ço\u011fu kompulsiyon "tam do\u011fru" olana kadar tekrarlama biçimindedir. "Tam do\u011fru<\/strong>" olana kadar yapma çabas\u0131 zihinsel ritüeller (sessizce dua etme, belli kelimeleri tekrarlama, belli bir \u015feyi dü\u015fünme, bir \u015feye belli bir biçimde bakma, vb.) biçiminde de olabilir. Bu tekrarlamalar, akademik performans\u0131 da bozabilir.<\/p>\n

Çocuklar\u0131n gülünç oldu\u011funu dü\u015fünmeleri ya da alaya al\u0131nabilecekleri dü\u015fünceleriyle çocuklar OKB belirtilerini y\u0131llarca saklayabiliyorlar, tedavi için ba\u015fvurduklar\u0131nda da bu belirtilerinden söz etmeyebiliyorlar bu yüzden de s\u0131kl\u0131kla depresyon ve kayg\u0131 bozuklu\u011fu tan\u0131s\u0131 alabiliyorlar.<\/p>\n

Pek çok çocukta geli\u015fim dönemlerine ba\u011fl\u0131 olarak bu davran\u0131\u015flar s\u0131k görülebilmektedir. Çocuklar\u0131n sihirli dünyalar\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak bu davran\u0131\u015flar\u0131 normal say\u0131lmaktad\u0131r. Örne\u011fin çocuklar\u0131n baz\u0131 özel \u015fansl\u0131 say\u0131lar\u0131 olabilir, yolda yürürken yapraklara basma, çizgilere basmama gibi davran\u0131\u015flar gösterirler. Çünkü çocuklar çevrelerini kontrol etmek, anlamland\u0131rmak ihtiyac\u0131 içindedir ve bu tarz örüntüler onlar\u0131n geli\u015fimi ilerletebilir, sosyalizasyonu artt\u0131rabilir, anksiyeteyle ba\u015f etmede çocuklara yard\u0131mc\u0131 olabilir, yeni beceriler geli\u015ftirmelerine ve çevrelerini ke\u015ffetmelerine yard\u0131mc\u0131 olabilmektedir. Yeti\u015fkinli\u011fe do\u011fru ilerledikçe bunlar kendili\u011finden yok olur. Ama çocukluk ça\u011f\u0131 OKB’de yeti\u015fkinli\u011fe kadar \u0131srarla kal\u0131r. OKB ac\u0131 verici, hareketsiz b\u0131rak\u0131p i\u015flevlerini görmesini engelleyen, utangaçl\u0131k ve izole edilmi\u015f duygular\u0131na, sosyal izolasyona neden olur. Ritüelleri durdurma giri\u015fimi de a\u015f\u0131r\u0131 anksiyeteye ve dü\u015fmanl\u0131\u011fa, sald\u0131rganl\u0131\u011fa yol açabilir. Aileler de ritüellere kat\u0131l\u0131rsa çocuk asla ba\u015f etmeyi ö\u011frenemez. <\/p>\n

Yeti\u015fkinlere göre çocuklarda ba\u015flang\u0131ç ya\u015f\u0131 hat\u0131rlanamamaktad\u0131r, OKB daha çok e\u015fik alt\u0131 belirtilerle kendini göstermektedir ve bu yüzden de Çocukluk ça\u011f\u0131 OKB tan\u0131s\u0131 ve tedavisi gecikebilmektedir. Ayr\u0131ca obsesif belirtiler kolayl\u0131kla gözlenememektedir. Genelde yeti\u015fkinler bu tarz davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n saçma olduklar\u0131n\u0131 bilmelerine ra\u011fmen kendilerini yapmaktan al\u0131koyamazlar; ama çocuklarda iç görü s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n saçma olduklar\u0131n\u0131 dü\u015fünmezler. çocukluk döneminde obsesyonlar\u0131n e\u015flik etmedi\u011fi parmak yalama ve daireler çizerek yürüme gibi saf kompulsiyonlar görülebilir. Çocuklar bu tarz tekrarlay\u0131c\u0131 hareketlerine ailelerini de ortak edebilirler. Belirtiler kademeli ortaya ç\u0131k\u0131p sinsice ilerlerler.<\/p>\n

Çocukluk ça\u011f\u0131nda tak\u0131nt\u0131lar aileler taraf\u0131ndan dikkatli bir \u015fekilde izlenmelidir. Tedavide ise çocukla beraber ailenin de kat\u0131l\u0131m\u0131 oldukça önemlidir. Özellikle çocuk kompulsiyonlar\u0131na aileyi katm\u0131\u015fsa ya da aile içindeki davran\u0131\u015flar hastal\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131yorsa, ailenin de tedavide etkin yer almas\u0131 gerekiyor. Bu hastal\u0131\u011f\u0131n olu\u015f nedenlerinde biyolojik faktörler önemli yer tuttu\u011fundan ilaç tedavisi önemsenmeli. Çocu\u011fu destekleyici terapiler de tedavi için öngörülebilir.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"