Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k: “Sen büyüksün, Karde\u015fin ise küçük, sal\u0131nca\u011fa önce o binsin.”<\/p>\n
Yukar\u0131daki cümledekine benzer durumlar iki karde\u015f üzerinde s\u0131kl\u0131kla tekrarlan\u0131yorsa bu çocuklar\u0131n geli\u015fimini nas\u0131l etkiler? Do\u011fru davran\u0131\u015f ne olmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n
Anne baban\u0131n çocuklardan birinin taraf\u0131n\u0131 tutmas\u0131na, zaman zaman büyük çocu\u011fun ihtiyaçlar\u0131n\u0131 az\u0131msayarak onun da bir çocuk oldu\u011funu unutmalar\u0131na rastlanabilir. Bu durum, iki karde\u015f aras\u0131ndaki k\u0131skançl\u0131\u011f\u0131 körüklemekten öteye gitmeyecektir. Büyük çocuk, karde\u015finin daha çok sevildi\u011fine kanaat getirebilir ve sonucunda duygusal yaralanmalar ortaya ç\u0131kabilir. Bu tarz sorunlar\u0131 aralar\u0131nda çözmelerine te\u015fvik etmek yararl\u0131 olacakt\u0131r. Böyle bir tutum, problem çözme becerilerini de geli\u015ftirece\u011finden sosyal ya\u015famda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 problemlerle daha ustaca ba\u015fa ç\u0131kabileceklerdir. Tabi ki ilk ba\u015flarda çözüm önerilerinde bulunabilirsiniz. Örne\u011fin, “Sal\u0131nca\u011fa s\u0131rayla binmeyi deneyebilirsiniz. \u0130lk önce kimin binece\u011fine aran\u0131zda karar verin” diyebilirsiniz.<\/p>\n
Rahatl\u0131k: “Ama yemekten önce çikolata yenmez! Tamam tamam a\u011flama, al i\u015fte çikolatan.”<\/p>\n
Çocuk her istedi\u011fini a\u011flayarak yapt\u0131rmaya al\u0131\u015fm\u0131\u015fsa, bu çocu\u011fun karakteri bundan nas\u0131l etkilenir? Aile bu gibi bir durumu düzeltmek için ne yapmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n
Aileler zaman zaman istenmeyen davran\u0131\u015f\u0131 fark\u0131nda olmadan ödüllendirebilirler. Ayn\u0131 bu örnekte oldu\u011fu gibi, çocuk istedi\u011fi herhangi bir \u015feyi olumsuz bir davran\u0131\u015f (a\u011flamak gibi) sergileyerek elde etti\u011finde bu durumu di\u011fer isteklerine genelleyebilir. Sonuç olarak, olumsuz davran\u0131\u015f bir problem çözme becerisi haline gelmi\u015f ve peki\u015ftirilmi\u015f olur. Her geçen gün yeni deneyimlerle güçlenen olumsuz davran\u0131\u015f\u0131n ortadan kalmas\u0131 zorla\u015f\u0131r. Anne babalar çocuklar\u0131na net ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 çizilmi\u015f kurallar koyarlar ve verdikleri kararlar\u0131n arkalar\u0131nda dururlarsa çocu\u011fun davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 yönetebilirler. E\u011fer anne baba çocu\u011fun herhangi bir iste\u011fine kar\u015f\u0131 “Hay\u0131r!” dedi ise; o “Hay\u0131r” olarak kalmal\u0131d\u0131r. Çocu\u011fun yapt\u0131\u011f\u0131 olumsuz davran\u0131\u015flar sonras\u0131nda “Hay\u0131r”lar “Evet”e dönü\u015füyorsa disiplin uygulamak oldukça zordur. <\/p>\n
Kuralc\u0131l\u0131k: “Sevsen de sevmesen de o yeme\u011fi yiyeceksin.”<\/p>\n
Çocuklara istemedikleri halde baz\u0131 \u015feyleri zorla yapt\u0131rmak onlar\u0131n psikolojik yap\u0131s\u0131 üzerinde nas\u0131l bir etki b\u0131rak\u0131r? Disiplin kavram\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 nas\u0131l belirlenir?<\/p>\n
Bir çocuk sevmedi\u011fi bir yemek ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda yememe\u011fi tercih edebilir. Ancak, o yeme\u011fi yemedi\u011fi için ba\u015fka yemek pi\u015firilmesi, ka\u015f\u0131kla pe\u015finden ko\u015fturulmas\u0131 veya ö\u011fün aralar\u0131nda ufak tefek at\u0131\u015ft\u0131rmalar yapmas\u0131na izin verilmesi bir sonraki ö\u011fünde yine problem ya\u015faman\u0131z ile sonuçlan\u0131r. Oysa yemek yemek fizyolojik bir ihtiyaçt\u0131r. Ö\u011fünler aras\u0131 takviye yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda çocuklar\u0131n yeme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 bir süre sonra düzene girecektir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda sadece baz\u0131 yiyecekleri yememe\u011fi tercih etme haklar\u0131 olabilir, buna sayg\u0131 duymak gerekir. Çünkü belli bir ya\u015ftan sonra damak tad\u0131 olu\u015fmaya ba\u015flar ve baz\u0131 yemekleri yemeyebilirler. Ancak, burada anlatmak istedi\u011fim hiçbir sebzeyi yememek de\u011fil tabi ki.<\/p>\n
Yukar\u0131daki örnekte oldu\u011fu gibi sergilenen a\u015f\u0131r\u0131 otoriter tutum, sosyal ili\u015fkilerde boyun e\u011fen rolünü fazlas\u0131 ile üstlenme ve kendi isteklerini ortaya koyamama ile sonuçlanabilir. A\u015f\u0131r\u0131ya kaçmadan hem s\u0131n\u0131r koyan hem de destekleyen bir disiplin uygulamada iki önemli kavram “tutarl\u0131l\u0131k” ve “kararl\u0131l\u0131kt\u0131r”. Hem anne ve baban\u0131n iç tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131, hem de ebeveynler aras\u0131 tutarl\u0131l\u0131k sa\u011flanm\u0131\u015fsa çocu\u011fun kafas\u0131nda kurallar hakk\u0131ndaki belirsizlik ortadan kalkm\u0131\u015f\u0131tr ve kurallar\u0131 esnetmeye çal\u0131\u015fman\u0131n yarar\u0131 olmayaca\u011f\u0131na ikna olmu\u015ftur. <\/p>\n
Ç\u0131karc\u0131l\u0131k: “E\u011fer oyuncaklar\u0131n\u0131 toplarsan sana televizyon seyrettiririm”<\/p>\n
Çocu\u011fun bir i\u015fi yapmas\u0131 için her seferinde bir ödül belirlemek elbette yanl\u0131\u015f. Bu noktada do\u011fru davran\u0131\u015f ne olmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n
Çocuklar\u0131n baz\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 yapmas\u0131 için sürekli ödüller koymak bir süre sonra “rü\u015fvete” dönü\u015fmektedir. Böyle durumlarda çocu\u011funuzdan \u015fu sözleri duymaya ba\u015flayabilirsiniz: “Oyunca\u011f\u0131 almazsan ben de yeme\u011fimi yemem” gibi. Çünkü, çocuk pazarl\u0131k yapmay\u0131 ö\u011frenmi\u015ftir ve kendi yarar\u0131 için kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n sonras\u0131na ödül koymak motive edici olabilir. Fakat, her davran\u0131\u015f\u0131n bir ödüle odaklanmas\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131 yarat\u0131r. Durum çocu\u011fu \u015fu \u015fekilde anlat\u0131labilir: “Bu senin zaten yapman gereken bir davran\u0131\u015f, benim bunun için sana bir ödül vermem gerekmiy\u0131or” gibi . Ancak, çocuklar\u0131n\u0131za ho\u015flanmad\u0131klar\u0131 bir \u015feyi yapt\u0131r\u0131ken “büyükanne kural\u0131”n\u0131 uygulayabilirsiniz. “E\u011fer” kelimesini kullanmadan \u015föyle diyebilirsiniz: “ Önce odan\u0131 topla ondan sonra televizyon izle” veya “Önce ödevlerini bitir sonra d\u0131\u015far\u0131 ç\u0131k” gibi. <\/p>\n
Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma:“Bak Cenk’e derslerinde ne kadar ba\u015far\u0131l\u0131, senin gibi tembel de\u011fil!”<\/p>\n
Çocu\u011fu zay\u0131f kald\u0131\u011f\u0131 durumlarda ba\u015fkalar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak (bu karde\u015f de olabilir) çocuk üzerinde ne gibi olumsuz etkilere sebep olur? Çocu\u011fu ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011fu noktalarda motive etmek için nas\u0131l bir yöntem uygulanmas\u0131 gerekir? <\/p>\n
Çocuklar aras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapmak, çocu\u011fun örnek gösterilen di\u011fer çocu\u011fa kar\u015f\u0131 olumsuz \u015fekilde ko\u015fullanmas\u0131 ile sonuçlan\u0131r. Örnek gösterilen çocuk çok yak\u0131n bir arkada\u015f, akraba veya karde\u015f oldu\u011funda çocu\u011funuzla ili\u015fkisi olumsuz yönde etkilenir. Kendine rakip olarak görmeye, aç\u0131\u011f\u0131n\u0131 yakalamaya ve hatta onu olmayan \u015feylerle suçlamaya ba\u015flayabilir. E\u011fer ki çocu\u011funuza herhangi bir örnek göstermek istiyorsan\u0131z, birey üzerinden de\u011fil davran\u0131\u015f üzerinden gitmek do\u011fru olacakt\u0131r. “Cenk iyi bir çocuk” demek yerine, “Cenk’in bu davran\u0131\u015f\u0131 çok ho\u015fuma gitti” diyebilirsiniz. Ayn\u0131 \u015fekilde çocu\u011funuzda gördü\u011fünüz bir olumsuzlu\u011fu ki\u015fili\u011fine yönelik olarak de\u011fil davran\u0131\u015f\u0131na odaklanarak sunmak yap\u0131c\u0131 bir ele\u015ftiri olacakt\u0131r. “Ne yaramaz bir çocuksun, yeter art\u0131k!” demek yerine “K\u0131z\u0131m bu davran\u0131\u015f\u0131n hiç ho\u015fuma gitmedi” diyebilirsiniz.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k: “Sen büyüksün, Karde\u015fin ise küçük, sal\u0131nca\u011fa önce o binsin.” Yukar\u0131daki cümledekine benzer durumlar iki karde\u015f üzerinde s\u0131kl\u0131kla tekrarlan\u0131yorsa bu […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[549,354,476,550,361,465,369,355,466,553,364,376,447,365,446,494,368,471,464,445,453,443,380,501,401,461,402,420],"tags":[],"class_list":["post-427","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aile-ici-iletisim","category-anne-baba","category-anne-baba-egitimi","category-anne-cocuk","category-anne-babalara-oneriler","category-anne-cocuk-iliskisi","category-arkadaslik-iliskileri","category-baba-cocuk","category-baba-cocuk-iliskisi","category-cocuk-egitimi-cocuk","category-cocuk-egitimi","category-cocuk-gelisimi","category-cocuk-psikolojisi","category-cocuk-sagligi","category-cocukla-iletisim","category-cocuklarda-davranis-problemleri","category-cocuklarda-kardes-iliskileri","category-cocuklarda-kiskanclik","category-cocuklarda-odul-ceza","category-cocukta-disiplin","category-cocukta-kavramlar-para-esya-vb","category-cocukta-sosyal-beceriler","category-cocukta-uyum-sorunlari","category-cocukta-uyum-sorunlari-egitim","category-koruyucu-aile","category-kural-koymak","category-kural-ve-sinir-koyma","category-oyun-oyuncak-secimi"],"yoast_head":"\r\n