{"id":400,"date":"2018-08-04T23:21:00","date_gmt":"2018-08-04T23:21:00","guid":{"rendered":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400"},"modified":"2018-08-04T23:21:00","modified_gmt":"2018-08-04T23:21:00","slug":"zaman-ve-kronolojiyi-algilama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400","title":{"rendered":"Zaman ve Kronolojiyi Alg\u0131lama"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ahmet \u015eim\u015fek<\/strong><br \/>\nYard\u0131mc\u0131 Do&ccedil;ent Doktor<\/p>\n<p>&Ccedil;ocuklar, zaman i&ccedil;indeki olaylar\u0131n, insanlar\u0131n, fikirlerin ard\u0131\u015f\u0131k bir s\u0131rada yer al\u0131\u015f\u0131n\u0131 kavramak isterler. Bunun i&ccedil;in kavramsal referanslara ve kronoloji ile tarih aras\u0131nda kavramsal ba\u011flant\u0131lar yapmak i&ccedil;in prati\u011fe ihtiya&ccedil; duyarlar. &Ccedil;ocuklar\u0131n zihinsel a&ccedil;\u0131dan olgunla\u015fmas\u0131, bu pratiklerin s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve zaman\u0131 kavramak ihtiyac\u0131n\u0131 azalt\u0131r (Saxe, 1992: 189).<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<p>Asl\u0131nda &ccedil;ocuklar, tarih dersini almaya ba\u015flad\u0131klar\u0131nda zamana ili\u015fkin bir&ccedil;ok kavrama sahiptirler. Bunlar, do\u011fal ileti\u015fimleri sonucunda elde edilmi\u015ftir. &Uuml;zerinde &ccedil;al\u0131\u015f\u0131lsa bile k\u0131sa zaman s&uuml;resince de\u011fi\u015ftirilebilecek durumda de\u011fildirler. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarla, zaman kavram\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fiminin k\u0131sa s&uuml;rede zor oldu\u011fu, uzun s&uuml;reli &ccedil;al\u0131\u015fma gerektirdi\u011fi g&ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015ft&uuml;r (Martins ve di\u011ferleri, 2004).<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;&Ccedil;ocuklar, g&uuml;nl&uuml;k ve sosyal ya\u015fam a&ccedil;\u0131lar\u0131n\u0131n &ccedil;o\u011funun temeline sahip olmak i&ccedil;in, zamanla meydana gelen de\u011fi\u015fimin ayr\u0131nt\u0131da gizli farklar\u0131n\u0131 ve daha b&uuml;t&uuml;nsel geli\u015fimini bilmeye, bunu kullanmay\u0131 denemeye, &lsquo;benim tarihim&rsquo; projeleriyle m&uuml;kemmel bir ba\u015flang\u0131&ccedil; yapabilirler (Levstik ve Barton, 1997:75). &Ccedil;&uuml;nk&uuml;, k&uuml;&ccedil;&uuml;k &ccedil;ocuklara uygun olan tarihin, kendi ya\u015famlar\u0131nda yer alan etkinliklerle ilgili oldu\u011fu, ger&ccedil;ek ve temsili ya\u015fant\u0131lar\u0131n, formal tarihin somut ba\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131na yard\u0131m etti\u011fi bilinmektedir (Muir, 1990: 217). &Ccedil;ocuklar, ki\u015fisel ve ailev&icirc; bir tarihlerinin oldu\u011funu g&ouml;rebildiklerinde (ve tarihin somutlu\u011funu kavrad\u0131klar\u0131nda), zamansal anlamda kendilerinden &ouml;teye ula\u015fabilirler ve tarihteki insanlar\u0131n bizimle nas\u0131l ba\u011flar\u0131n\u0131n oldu\u011funu anlayabilirler. Bu ba\u011flant\u0131 &ccedil;ocuklar\u0131n, tarihin ge&ccedil;mi\u015fteki her olaya dayal\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fakat insanlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 bir \u015fekilde etkileyen &ouml;nemli olaylara dayal\u0131 oldu\u011funu ke\u015ffetmelerine yard\u0131m eder.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;6 ya da 7 ya\u015f\u0131ndaki &ccedil;ocuklar i&ccedil;in kendi ya\u015famlar\u0131na dair birka&ccedil; olay\u0131 s\u0131ralayabildikleri zaman \u015feritleri &ouml;\u011freticidir (Nelson, 1987: 261). Bunlarla her &ccedil;ocu\u011fun kendi ya\u015fam\u0131n\u0131n, tarihin bir par&ccedil;as\u0131n\u0131 bi&ccedil;imlendirdi\u011fini g&ouml;stererek kendi hayatlar\u0131yla kronoloji &ouml;\u011fretimine giri\u015f yapmalar\u0131 sa\u011flanabilir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Tatiller ile &ouml;nemli g&uuml;nler &ccedil;ocuklara, ge&ccedil;mi\u015fi fark etmelerinin geli\u015fiminde ve ilk&ouml;\u011fretimde zamana ili\u015fkin hedeflerin ba\u015far\u0131lmas\u0131nda &ouml;nemli f\u0131rsatlar sunarlar. &Ouml;\u011fretmenlerin buna dikkat etmeleri &ouml;nemlidir. Oyunlar ve canland\u0131rmalar bu tatilin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 canl\u0131 tutar. Zaman\u0131n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamalar\u0131na vurgu yapmaya yard\u0131m eden &ccedil;e\u015fitli etkinlikleri kapsayan Sosyal Bilgiler Program\u0131, &ccedil;ocuklar\u0131n zaman kavram\u0131yla ilgili deneyimleri s&uuml;recinde somut tan\u0131mlar sunar. Buna ra\u011fmen bu etkinlikler, &ouml;\u011frencilerde, zaman kavram\u0131n\u0131n do\u011fas\u0131 hakk\u0131nda zorluklar\u0131 yok edemeyecek, zaman kavram\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131nda b&uuml;y&uuml;k &ouml;\u011frencilerde daha &ccedil;ok i\u015fe yarayabilecektir (Naylor ve Diem, 1987: 306-307).<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Bornes, tarih &ouml;\u011fretilirken bir d&uuml;nya haritas\u0131 ile birlikte bir de y&uuml;zy\u0131llar\u0131 g&ouml;steren \u015ferit bulundu\u011fu takdirde &ccedil;ocu\u011fun, kahramanlar\u0131n\u0131 bo\u015flu\u011fa yerle\u015ftirebildi\u011fi gibi zaman i&ccedil;erisine de yerle\u015ftirebilece\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla &ccedil;ocu\u011fun zaman ve mek&acirc;n alg\u0131s\u0131n\u0131 birlikte almas\u0131n\u0131n zaman kavram\u0131n\u0131 &ouml;\u011frenmesinde yararl\u0131 olabilece\u011fi d&uuml;\u015f&uuml;ncesini belirtmi\u015ftir (Blyth, 1996: 103).<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Wood (1995), &ouml;\u011fretmenlerin uzun zamand\u0131r sadece i&ccedil;eri\u011fe dald\u0131klar\u0131n\u0131, b&ouml;ylece &ccedil;ocuklar\u0131n ge&ccedil;mi\u015fe ait (d&uuml;\u015f&uuml;nce) &ccedil;at\u0131lar\u0131n\u0131 oldu\u011fundan fazla g&ouml;rme e\u011filimine girdiklerini belirtmi\u015ftir (http:\/\/www.uea.ac.uk). &Ouml;rne\u011fin, ilk&ouml;\u011fretim 4 ve 5. s\u0131n\u0131fta tarihin &ouml;\u011fretilmeye ba\u015flanmas\u0131na ra\u011fmen bu, zaman kavram\u0131 yerine tarihin i&ccedil;eri\u011fi &uuml;zerine olmu\u015ftur (Thorndon,1987: 250).<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Bu durumda ilk&ouml;\u011fretimin ilk y\u0131llar\u0131ndaki &ouml;\u011frenciler, bug&uuml;n, d&uuml;n ve yar\u0131n terimlerini &ouml;\u011frenmelidirler. B&uuml;t&uuml;n bu kavramlar, genelde okul hayat\u0131nda ve sosyal bilgiler programlar\u0131nda kullan\u0131lan etkinlik ve somut deneyimlerle &ouml;\u011fretilebilir. Ancak ilk&ouml;\u011fretimin birinci kademesinde &ouml;\u011fretmenlerin, &ccedil;ocuklar\u0131n zaman geli\u015fim birimlerinin fark\u0131nda olmalar\u0131 gereklidir. Zaman\u0131 g&ouml;stermeyi &ouml;\u011frenme, bir saati kullanma, M.&Ouml;. ve M.S. aras\u0131 uzakl\u0131klar\u0131 g&ouml;sterme gibi &ouml;nemli e\u011fitimsel konular ders y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda verilebilir. Dolay\u0131s\u0131yla &ouml;\u011frenciler, ayn\u0131 zamanda g&uuml;n, hafta, ay ve y\u0131l\u0131n anlam\u0131 ve takvimin do\u011fas\u0131n\u0131 &ouml;\u011frenirler(Naylor ve Diem, 1987: 305). Dakika ve saatlerin kronoloji i&ccedil;in kavramla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. 4. s\u0131n\u0131f ve daha &uuml;st&uuml; i&ccedil;in d&ouml;nem, &ccedil;a\u011f, y&uuml;zy\u0131l, on y\u0131l terimleri &ccedil;al\u0131\u015f\u0131labilir (Nelson, 1987: 261). &Ouml;\u011fretmenler, ilk&ouml;\u011fretimin ikinci kademesinde ise, on ve y&uuml;zy\u0131l gibi daha k&uuml;&ccedil;&uuml;k birimlere ayr\u0131lmam\u0131\u015f ayr\u0131nt\u0131s\u0131z ve geni\u015f bir \u015fekilde olan zaman\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131nda gerekli temelleri in\u015fa edebilirler (Naylor ve Diem, 1987: 305).<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Cooper ve Blyth&rsquo;a g&ouml;re tarihi, matematikle entegre eden bir &ouml;\u011fretim pl&acirc;n\u0131yla &ccedil;ocuklar\u0131n tarihsel zaman\u0131 anlamalar\u0131 kolayla\u015facakt\u0131r (White, 1997: 22). Bilgi odalar\u0131 \u015feklinde par&ccedil;a bilgilendirmeler zamanla ili\u015fkilendirilmeli, m&uuml;fredat da buna yard\u0131m etmelidir (Nelson, 1987: 260).<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Bruner de, benzer bir yakla\u015f\u0131mla tarih programlar\u0131n\u0131n &ouml;\u011frencinin deneyimleriyle yeni bilgiler aras\u0131ndaki ili\u015fkiler g&ouml;z &ouml;n&uuml;ne al\u0131narak yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini, b&ouml;ylece, &ccedil;ocuklar\u0131n soyut kavramlar\u0131 da &ouml;\u011frenebilmesinin sa\u011flanabilece\u011fini bildirmi\u015ftir. (Lebsack, 2002: 32). Bu y&uuml;zden, bu &ouml;\u011fretim program\u0131nda, k&uuml;&ccedil;&uuml;k &ccedil;ocuklar\u0131n ge&ccedil;mi\u015fle ilgili &ccedil;al\u0131\u015fma yapabilecekleri etkinliklerle desteklenmi\u015ftir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Kronoloji &ouml;\u011fretiminde &ouml;\u011fretmenlerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 &ouml;nemli kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar ve &ouml;neriler \u015funlard\u0131r (Stow ve Haydn, 2000: 95);<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;1. Tarihte zaman\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n geli\u015fimini s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde ya\u015fla ilgili bir geli\u015fime oturtmak uygun de\u011fildir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml;, &ccedil;ocuklar farkl\u0131 ya\u015flarda farkl\u0131 h\u0131zlarda ilerlerler.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;2. \u0130lk&ouml;\u011fretimin birinci kademesinde baz\u0131 &ccedil;ocuklar, tarihsel zaman kavram\u0131na dair karma\u015f\u0131k fikirlere sahip olabilirken, ikinci kademesindekiler ya\u015fad\u0131klar\u0131 y&uuml;zy\u0131l ya da mil&acirc;ttan sonran\u0131n ne anlama geldi\u011fi gibi temel zaman kavramlar\u0131n\u0131 kazanmam\u0131\u015f olabilirler. &Ccedil;ocuklar\u0131n zaman\u0131 anlamalar\u0131 hakk\u0131nda varsay\u0131mlarda ya da bu alanda &ccedil;ocuklar\u0131n ba\u015farmalar\u0131 gerekenlerle ilgili bir &uuml;st tahminde bulunulmamal\u0131d\u0131r. &Ccedil;ocuklar\u0131n konuya ili\u015fkin giri\u015fimlerini dikkatlice izlemek gerekmektedir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;3. Kronoloji seviyesinin sistematik &ouml;\u011fretimi, &ccedil;ocuklar\u0131n anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n geli\u015fim oran\u0131n\u0131 etkilemektedir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;4. Kronolojik sistemin anla\u015f\u0131lmas\u0131 i&ccedil;in &ccedil;ocuklar, terimlere a\u015fina olmaya ve bunlar\u0131 modellemede, e\u011fitimde ve tart\u0131\u015fmalarda kullanmada g&uuml;ven geli\u015ftirmeye ihtiya&ccedil; duyarlar.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;5. Zaman hakk\u0131nda yanl\u0131\u015f kavramalar ve basmakal\u0131p fikirler &ouml;zellikle &uuml;zerinde durulmas\u0131 ve meydan okunmas\u0131 gerekenlerdir. Bunlar tart\u0131\u015fmalar\u0131n ba\u015flang\u0131&ccedil; noktas\u0131 olarak temel olu\u015fturabilirler.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;6. Tarih (date) ve d&ouml;nem etiketleri ard\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n, zaman aral\u0131klar\u0131n\u0131n, s&uuml;reklili\u011fin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n geli\u015fimi yan\u0131nda mekanik olarak ta &ouml;\u011frenilebilirler.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;7. Tarih d&ouml;nemlerinin hangi s\u0131rada &ouml;\u011fretildi\u011fi, d&ouml;nemleri daha geni\u015f bir zaman &ccedil;er&ccedil;evesine ili\u015fkilendirme ihtiyac\u0131 kadar &ouml;nemli de\u011fildir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;8. &Ccedil;ocuklar, erken ya\u015flarda &lsquo;\u015fimdi&rsquo; ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda uzak ge&ccedil;mi\u015fi yak\u0131n ge&ccedil;mi\u015ften daha iyi ay\u0131rt edebilirler.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;9. Zaman\u0131n g&ouml;rsel sunumlar\u0131, ilkokul y\u0131llar\u0131nda artan bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131kla s&uuml;rekli olarak verilmelidir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;10. G&ouml;rsel kan\u0131tlar (kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ve binalar\u0131 da i&ccedil;ermektedir) &ccedil;ocuklar\u0131n d&ouml;nem ya da d&ouml;nemlerle ili\u015fkisel a\u011flar\u0131n geli\u015fiminde g&uuml;&ccedil;l&uuml; bir yoldur.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;11. B&uuml;t&uuml;n &ccedil;ocuklar\u0131n &ouml;\u011fretimle in\u015fa edilebilen, geli\u015ftirilebilen ya da de\u011fi\u015ftirilebilen ge&ccedil;mi\u015f imajlar\u0131 hakk\u0131nda fikirleri vard\u0131r.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;12. &Ccedil;ocuklar\u0131n kronolojiyi anlamas\u0131 bir&ccedil;ok y&ouml;ntemle etkili bir \u015fekilde geli\u015ftirilebilir. Fakat bunlar &ccedil;ocu\u011fun okul ba\u015far\u0131s\u0131yla tutarl\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;13. &Ccedil;ocuklar\u0131n ilk&ouml;\u011fretim birinci kademede kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldikleri tarih deneyimlerinin &ccedil;e\u015fitlili\u011fini &ouml;l&ccedil;mek, ilk&ouml;\u011fretimin ikinci kademesine ba\u015flad\u0131klar\u0131nda onlar\u0131n kronoloji &ouml;\u011fretiminin hangi a\u015famas\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 bulmaya yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;14. E\u011fer tarihin anla\u015f\u0131lmas\u0131 etkili bir \u015fekilde geli\u015ftirilmek isteniyorsa, ard\u0131\u015f\u0131klama &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131, s\u0131ralanm\u0131\u015f olan olaylar, insanlar ve yaratt\u0131klar\u0131 ara&ccedil;-gere&ccedil;ler aras\u0131ndaki ili\u015fkiler tart\u0131\u015f\u0131larak bitirilmelidir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;15. &Ouml;\u011fretmenin, &ccedil;ocuklar\u0131n zamandaki ilerlemelerinin farkl\u0131 ayaklar\u0131n\u0131 ak\u0131lda tutmalar\u0131 gerekir. &Ouml;\u011fretmenler, ge&ccedil;mi\u015fin a&ccedil;\u0131klanmas\u0131, zamana ili\u015fkin da\u011farc\u0131\u011f\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n geli\u015fimi, tarihleme sisteminin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n zihinsel haritas\u0131 ya da &ccedil;at\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmal\u0131d\u0131rlar. B&ouml;ylece &ccedil;ocuklar b&uuml;t&uuml;n bu alanlarda tutarl\u0131 ilerlemeler sa\u011flayabileceklerdir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;16. Tarih hakk\u0131nda &ccedil;ocuklara &ouml;\u011fretim sistematik olmas\u0131 gerekti\u011fi kadar s&uuml;rekli de olmal\u0131d\u0131r. Zaman a&ccedil;\u0131s\u0131ndan anla\u015f\u0131lman\u0131n unutulmas\u0131n\u0131 engellemek i&ccedil;in bazen geriye d&ouml;nmek gerekir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Ge&ccedil;mi\u015fe ait, uzun s&uuml;re kullan\u0131lmayan toplumsal nesnelerin \u015fekillerinin g&ouml;r&uuml;nen bi&ccedil;imlerinin sergilenmesi de, &ouml;\u011frencilerin bu \u015feylerin nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011finin fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fimine yard\u0131m eder. Bir ilgin&ccedil; g&ouml;r&uuml;\u015f ise, ilk&ouml;\u011fretimin 4., 5. s\u0131n\u0131flar\u0131 ile ikinci kademesindeki &ouml;\u011frencilerin, tarihsel olaylar\u0131 anakronik bi&ccedil;imde yeniden kurgulamas\u0131d\u0131r. (&Ouml;rne\u011fin, bir yeni&ccedil;eri olan &ccedil;ocu\u011fun anne ve babas\u0131yla telefon arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla konu\u015fmas\u0131; Yeni&ccedil;erilerin Ha&ccedil;l\u0131larla televizyon izlemesi gibi) Farkl\u0131 on y\u0131llardan toplumun ve okulun yap\u0131m\u0131n\u0131n foto\u011fraflar\u0131n\u0131 sunmak da kullan\u0131labilecek farkl\u0131 bir tekniktir. Yerel m&uuml;zelere, tarihsel toplumlar ve restore edilmi\u015f k&ouml;ylere ya da di\u011fer kaynaklara geziler d&uuml;zenlemek, &Ouml;\u011frencilere, zaman kavramlar\u0131yla olu\u015fan deneyimleri sunman\u0131n ba\u015fka bir yoludur (Naylor ve Diem, 1987: 306).<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;11 ya\u015f\u0131ndan &ouml;nce, zaman d&ouml;nemlerinin geleneksel isimleri ve tarihleri &ccedil;ocuklara dikkatli bir \u015fekilde anlat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, &ccedil;ocu\u011fun kendi etkinlikleriyle ili\u015fkilendirilmedi\u011fi s&uuml;rece &ccedil;ok az anlam ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 Friedman ve Blyth taraf\u0131ndan bulgulanm\u0131\u015ft\u0131r (Simchowitz, 1995: 15). Bu y&uuml;zden, &ouml;\u011fretmenlerin, &ccedil;ocuklar\u0131n ge&ccedil;mi\u015fi ke\u015ffetmeleri i&ccedil;in onlar\u0131n ilgileri do\u011frultusunda stratejiler se&ccedil;meleri &ouml;nerilmi\u015ftir (Maxim, 1997: 228). Tarihsel zaman kavram\u0131n\u0131 &ouml;\u011frencilere &ouml;\u011fretmenin pek &ccedil;ok yolu olmas\u0131na ra\u011fmen a\u015fa\u011f\u0131daki etkinliklerle bir giri\u015f yapmak m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r (Leigh, Reynolds, 1997):<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Ki\u015fisel Zaman \u015feridi: Kendi kendimize bir ki\u015fisel zaman \u015feridi yapt\u0131ktan sonra, hangi olaylar\u0131n b&uuml;t&uuml;n &ccedil;ocuklar i&ccedil;in genel, hangilerinin bireysel olarak &ouml;zel olaca\u011f\u0131n\u0131 belirlemek i&ccedil;in beyin f\u0131rt\u0131nas\u0131 yap\u0131labilir. Daha sonra &ouml;\u011frencilere bo\u015f zaman \u015feritleri verilerek, onlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 etkileyen ya da de\u011fi\u015ftiren yedi ya da daha fazla olay\u0131 g&ouml;stermeleri sa\u011flanabilir. Onlara, evde aileleri ile birlikte &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131, foto\u011fraf alb&uuml;mlerini incelemeleri ve ya\u015famlar\u0131n\u0131 geriye yans\u0131tmalar\u0131 i&ccedil;in zaman verilir. &Ccedil;al\u0131\u015fmay\u0131 bitirdiklerinde, &ouml;\u011frenciler \u015feritlerini payla\u015f\u0131rlar ve ne zaman konu\u015fmaya, y&uuml;r&uuml;meye ve bisiklet s&uuml;rmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131 gibi genel olaylar\u0131n &ouml;rneklerini grafikle\u015ftirebilirler. Bu ba\u011flamda Hoodless, tarih \u015feritlerinin kullan\u0131m\u0131yla ilgili \u015fu &ouml;nerilerde bulunmu\u015ftur (Stow ve Haydn, 2000: 92):<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;1. Erken ya\u015flarda ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda &ccedil;ocuklar zaman \u015feritlerini yapt\u0131klar\u0131 bir defter kullanabilirler.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;2. Ki\u015fisel zaman \u015feritleri ve hatta &uuml;&ccedil; boyutlu ya\u015fam \u015feridi kullan\u0131labilir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;3. Zaman \u015feritleri, yerel, ulusal ve uluslararas\u0131 olaylar\u0131 i&ccedil;erebilir. Bunlar kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ya da i&ccedil; i&ccedil;e olabilirler.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Ayakkab\u0131 Kutusu Zaman Kaps&uuml;l&uuml;: Zaman kaps&uuml;lleri, belirli bir zaman periyodu i&ccedil;in nesnelerin ve kan\u0131tlar\u0131n toplanmas\u0131yla olu\u015fur. &Ccedil;ocuklar\u0131n tarihsel &ccedil;a\u011f ile ilgili anlay\u0131\u015flar\u0131 anlamalar\u0131n\u0131 sa\u011flar ve konuya y&ouml;nelik ilgilerini art\u0131r\u0131r (Maxim, 1997: 228).<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Zaman kaps&uuml;l&uuml;, &ccedil;ocuklar\u0131n g&uuml;ncel e\u011filimlere ve &ccedil;a\u011fda\u015f bilgilere odaklanmalar\u0131na yard\u0131m edebilir. &Ccedil;ocuklara bir ama&ccedil; ve perspektif vermek i&ccedil;in, onlardan kendilerini, &ouml;rne\u011fin 21. y&uuml;zy\u0131lda zaman kaps&uuml;l&uuml;n&uuml; a&ccedil;an bir &ccedil;ocuk olarak hayal etmeleri istenebilir. Hangi par&ccedil;alar 20. y&uuml;zy\u0131l\u0131n sonlar\u0131ndaki hayat hakk\u0131ndaki en &ccedil;ok bilgiyi verecektir? Onlara, g&uuml;ncel politik fig&uuml;rler, tart\u0131\u015fmalar, e\u011flenceler, teknoloji ve gelecek konusundaki tahminleri hakk\u0131nda baz\u0131 &lsquo;favorileri (bir film, \u015fark\u0131 veya hik&acirc;ye)&rsquo; oldu\u011fu hat\u0131rlat\u0131l\u0131r. Genellikle, &ccedil;ocuklar zaman kaps&uuml;llerini insanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 sanat eserleriyle s\u0131n\u0131rland\u0131rmak istemezler. Ayakkab\u0131 kutular\u0131n\u0131 yaz\u0131l\u0131 bilgilerle doldurmaktan da ho\u015flan\u0131rlar.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Bu etkinlikte temel hedeflerden biri, &ccedil;ocu\u011fun tarih&ccedil;inin ara&ccedil;lar\u0131n\u0131 kullanmaya cesaretlendirilerek, tarihi onun hayat\u0131n\u0131n bir par&ccedil;as\u0131 h&acirc;line getirmek oldu\u011fu i&ccedil;in, zaman kaps&uuml;l&uuml; olabildi\u011fince onlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131n bir par&ccedil;as\u0131 olmal\u0131d\u0131r (Maxim, 1997: 228).<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Aile B&uuml;y&uuml;kleriyle G&ouml;r&uuml;\u015fme: &Ouml;\u011frenciler kendi tarihlerini anlad\u0131klar\u0131nda ve bir zaman \u015feridinin neresinde olduklar\u0131na dair bir fikirleri olu\u015ftu\u011funda, bir &ouml;nceki ku\u015fakta d&uuml;nyada neler oldu\u011funu ara\u015ft\u0131rman\u0131n zaman\u0131d\u0131r. &Ouml;\u011frencilerden, b&uuml;y&uuml;kbabalar\u0131 ve b&uuml;y&uuml;kanneleriyle ge&ccedil;mi\u015fte onlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131n nas\u0131l oldu\u011fu hakk\u0131nda g&ouml;r&uuml;\u015fmeleri istenebilir. &Ouml;rne\u011fin; kulland\u0131klar\u0131 teknoloji, moda, e\u011flence tarz\u0131, g&uuml;nl&uuml;k i\u015fler ve kayg\u0131lar vb. Bu &ccedil;ocuklar\u0131n\u0131n kendi d&uuml;nyalar\u0131ndan &ccedil;\u0131kmalar\u0131n\u0131 ve ku\u015fak farklar\u0131n\u0131 g&ouml;rmelerini sa\u011flar. Bu s&uuml;re&ccedil; &ccedil;ok zaman gerektirmesine ra\u011fmen, &ccedil;al\u0131\u015fmaya de\u011febilir. &Ouml;ncelikle, &ccedil;ocuklar bulduklar\u0131n\u0131 payla\u015fma heveslisidirler. Kayda de\u011ferdir ki, tart\u0131\u015fmalar aile b&uuml;y&uuml;klerinin neden belirli \u015feyler yapt\u0131klar\u0131na dair yeni sorular\u0131n ortaya &ccedil;\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. Bu, &ccedil;ocuklar\u0131n, de\u011fer ve inan&ccedil;lar\u0131n zamanla nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fini anlamalar\u0131 a&ccedil;\u0131s\u0131ndan &ccedil;ok &ouml;nemlidir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Bir ge&ccedil;erli g&ouml;r&uuml;\u015f ise, &ouml;\u011frencilere aile a\u011fa&ccedil;lar\u0131 haz\u0131rlatmak, farkl\u0131 nesilleri g&ouml;steren aile k&ouml;klerinin kopyas\u0131n\u0131 yapt\u0131rmakt\u0131r. &Ccedil;ocuklar\u0131n, ebeveynlerinin ya da b&uuml;y&uuml;kanne ve b&uuml;y&uuml;kbabalar\u0131n\u0131n do\u011fum g&uuml;n&uuml; olan tarihlere odaklanarak, on y\u0131l ve y&uuml;zy\u0131l gibi zaman kavramlar\u0131n\u0131n somutla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u015flanabilir. Bu kavramlar\u0131n tamamen kavramla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 birbirinden farkl\u0131d\u0131r, ancak temelinin fark\u0131na varmak ve anlamak m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r (Naylor ve Diem, 1987: 305).<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Aile soy a\u011fa&ccedil;lar\u0131, &ccedil;ocu\u011fun ku\u015faklar aras\u0131 ge&ccedil;i\u015fleri anlamas\u0131n\u0131 destekledi\u011fi i&ccedil;in pop&uuml;ler bir konudur. Ancak, evlat edinilmi\u015f veya kimsesiz &ccedil;ocuklar i&ccedil;in bu etkinlik bir bak\u0131mdan &uuml;z&uuml;c&uuml; olabilir. G&ouml;&ccedil;men ve soyadlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015f aileler i&ccedil;inde sonu&ccedil;lar\u0131 itibariyle yararl\u0131 olmayabilir. Aile soy a\u011fa&ccedil;lar\u0131 ve s&ouml;zl&uuml; tarih, kar\u0131\u015f\u0131k zaman terim ve kavramlar\u0131n\u0131 insanlar\u0131n hayatlar\u0131na ta\u015f\u0131yarak daha iyi anla\u015f\u0131lmalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rabilir (Nelson, 1987: 264).<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n<strong>&nbsp;Yerel Tarih: <\/strong>&Ccedil;ocuklar\u0131n, kendilerinin ve ailelerinin tarihlerini anlamalar\u0131 &ouml;nemlidir. Tarihin, her g&uuml;n okula gidip gelirken yollar\u0131 &uuml;zerinde g&ouml;rd&uuml;kleri bina ve i\u015faretleri kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 &ouml;\u011frenmeleri &ouml;\u011frencileri heyecanland\u0131rmaktad\u0131r. En iyi temel kayna\u011f\u0131m\u0131z, toplumdaki en ya\u015fl\u0131 kimselerdir. Resimler, eski haritalar, bas\u0131lm\u0131\u015f mektup ve g&uuml;nl&uuml;kler de kullan\u0131labilir. Toplumdaki insanlar\u0131n genellikle yerel tarih hakk\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olmak istedikleri g&ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015ft&uuml;r (Leigh, Reynolds, 1997).<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;&Ouml;\u011frenciler tarihle ilgilendiklerinde ve onun ger&ccedil;ek insanlarla ilgili oldu\u011funu fark ettiklerinde, do\u011fal olarak ge&ccedil;mi\u015fteki di\u011fer insanlar\u0131 da merak ederler. Aile tarihi projesi tamamland\u0131\u011f\u0131nda, &lsquo;Neden bunu yapm\u0131\u015flar?&rsquo; \u015feklinde sorular sorarlar. Daha sonra hangi tarihsel konunun &ouml;\u011fretildi\u011fine bakmayarak, ilgili tarihsel d&ouml;neme ait otantik materyallerle tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan &ccedil;ocuklar\u0131n, ge&ccedil;mi\u015fe meraklar\u0131 artt\u0131r\u0131labilir. &Ccedil;ocuklar ge&ccedil;mi\u015fteki materyalleri anlay\u0131nca, atalar\u0131n\u0131n sosyal de\u011ferleri, inan&ccedil;lar\u0131, ve ya\u015fam tarzlar\u0131 hakk\u0131nda d&uuml;\u015f&uuml;nceler geli\u015ftirirler. Materyal ve deneyim olmamas\u0131na ra\u011fmen, &ouml;rne\u011fin 1905&rsquo;ten 2005&rsquo;e kadar olan y&uuml;zy\u0131ll\u0131k d&ouml;nemlik bir &ccedil;al\u0131\u015fmada, kullan\u0131lm\u0131\u015f e\u015fyalar &uuml;zerine odaklan\u0131labilir (Leigh, Reynolds, 1997).<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n<strong>&nbsp;Misafir Konu\u015fmac\u0131lar:<\/strong> Hoodless, k&uuml;&ccedil;&uuml;k &ccedil;ocuklar\u0131n, yeti\u015fkinler ve akranlar\u0131yla konu\u015fmalar\u0131yla zaman hakk\u0131nda &ouml;\u011frendiklerine dair &ouml;nemli \u015feyler g&ouml;zlemlemi\u015ftir. Buna g&ouml;re, &ouml;\u011fretmenler, &ccedil;ocuklar\u0131n zamana ili\u015fkin yapt\u0131klar\u0131 &ouml;nemli yanl\u0131\u015flar\u0131 yeti\u015fkin ve akranlar\u0131yla konu\u015fmalar\u0131ndan dinlemektense &ccedil;ocuklarla bu konuda s&uuml;rekli konu\u015fmal\u0131d\u0131rlar. Lee ve Edwards da ilk&ouml;\u011fretim ikinci kademede ayn\u0131 sonuca ula\u015fm\u0131\u015flard\u0131r (Leigh, Reynolds, 1997). Bundan dolay\u0131 Muir (1990: 217), ilk&ouml;\u011fretimin ikinci kademesindeki &ccedil;ocuklar\u0131n, tarihsel olaylardan ayr\u0131lan zaman\u0131n uzunlu\u011funu daha sonraki anlamland\u0131rmalar\u0131na temel olu\u015fturmalar\u0131 i&ccedil;in s&ouml;zl&uuml; tarih etkinliklerinde yer alabileceklerini belirtmi\u015ftir. Bunun i&ccedil;in Kore Sava\u015f\u0131&rsquo;nda ya da K\u0131br\u0131s Harekat\u0131&rsquo;nda yer alm\u0131\u015f bir ki\u015finin, ki\u015fisel deneyimlerini derste &ccedil;ocuklarla payla\u015fmas\u0131 beklenen verimi sa\u011flayabilir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;<strong>Hik&acirc;yeler: <\/strong>Tarihsel hik&acirc;yelerin zaman kavram\u0131n\u0131n &ouml;\u011fretiminde kullan\u0131lmas\u0131na dayanan Hoodless&rsquo;\u0131n bulgular\u0131na g&ouml;re; 3 ve 7 ya\u015f aras\u0131 &ccedil;ocuklar, a&ccedil;\u0131k&ccedil;as\u0131 zaman birimlerine ait terimleri kullanmay\u0131 denemekteler; de\u011fi\u015fim ve s&uuml;reklilik tarihsel kavramlar\u0131n\u0131n anahtar\u0131n\u0131 kavramaktad\u0131rlar. Onlar &lsquo;iyiye gitmenin&rsquo; ne oldu\u011funu bilmekte, di\u011fer \u015feylerin varolu\u015f bi&ccedil;imlerinin de fark\u0131ndad\u0131rlar (Bage, 2000:13). Bu sebepten &ccedil;ocuklar, aile ve toplumun hik&acirc;yeleri gibi ge&ccedil;mi\u015ften hat\u0131rlanmaya de\u011fer \u015feyleri toplad\u0131k&ccedil;a kendi ya\u015famlar\u0131yla da ilgili olan tarih alg\u0131s\u0131n\u0131 kazanmaya ba\u015flarlar (Dodd, 1999: 136).<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Tarihsel hik&acirc;yelerle ard\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve s&uuml;reklili\u011fin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda &ccedil;ocuklara yapt\u0131r\u0131lacak etkinlikler ise \u015funlard\u0131r (Wood,1995: 13):<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;1. Toplanm\u0131\u015f olgu koleksiyonunda hik&acirc;yeler yap\u0131land\u0131rma,<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;2. Kendi aile hik&acirc;yesini yap\u0131land\u0131rma,<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;3. Bir ba\u015fka ailenin hik&acirc;yesini yap\u0131land\u0131rma,<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;4. Biyografi geli\u015ftirme,<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;5. Diyagram tarz\u0131nda sunumlar haz\u0131rlama (&ouml;rne\u011fin, bir insan\u0131n y&uuml;kseli\u015finin basamaklarla ifadesi),<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;6. Hik&acirc;yeyi anlatmak,<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;7. Tarihsel kurgu &ccedil;al\u0131\u015fmas\u0131yla okuma ve rapor etme,<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;8. \u0130ki ya da daha fazla basamakta aileden birilerinin resimlerini kullanma, bunlar\u0131 s\u0131raya koyma ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131 anlatma,<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;9. Hik&acirc;yeyi &ccedil;izilmi\u015f ya da kesilmi\u015f bir tak\u0131m resimlere dayand\u0131rma.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Harms ve Lettlow, &ccedil;ocuk edebiyat\u0131 kitaplar\u0131ndaki g&ouml;rsel imaj\u0131n &ccedil;ocuklar\u0131n bir zaman periyodundan di\u011ferine olan zihinsel hareketlerini destekleyebilece\u011fini ve zaman\u0131n de\u011fi\u015fimini yans\u0131tabilece\u011fini s&ouml;ylemi\u015flerdir. Levstik, iyi yaz\u0131lm\u0131\u015f bir anlat\u0131n\u0131n &ccedil;ocuklar\u0131n zihinlerinde ge&ccedil;mi\u015fin bir d&uuml;nyas\u0131n\u0131 kurmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayabilece\u011fi i&ccedil;in tarih ders kitaplar\u0131 yerine &ccedil;ocuk edebiyat\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini, iyi yaz\u0131lm\u0131\u015f bir &ccedil;ocuk kitab\u0131n\u0131n, okuyucuya farkl\u0131 yer ve zamanlar\u0131 &ccedil;a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, b&ouml;ylece okuyucunun, ge&ccedil;mi\u015f ya\u015fam\u0131yla olan benzerlikleri g&ouml;rselle\u015ftirmeye ba\u015flayabilece\u011fini belirtmi\u015ftir. McKeown ise, s\u0131n\u0131f etkinli\u011fi olarak &ccedil;ocuk edebiyat\u0131n\u0131n zengin tan\u0131mlamayla birlikte okuyucuya zamanla de\u011fi\u015fen \u015feylerle, \u015fimdi ile ge&ccedil;mi\u015f aras\u0131nda ba\u011f kurduraca\u011f\u0131n\u0131 dile getirmi\u015ftir (Lebsack, 2002: 33- 35).<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;G&uuml;nl&uuml;k ve Mektuplar: &Ouml;\u011frenciler, daha &ouml;nceden anlat\u0131lan ger&ccedil;ek hik&acirc;ye ya da g&uuml;nl&uuml;kleri, tarihsel hik&acirc;ye ya da d&uuml;z yaz\u0131lar\u0131 okuyup dinlediklerinde, o d&ouml;nemin diliyle ilgilenmektedirler. Bu noktada, onlara bir g&uuml;nl&uuml;k ya da mektup formunda tarihsel hik&acirc;yeyi denemeleri i&ccedil;in bir \u015fans verilmi\u015ftir. Bu en &ccedil;ok, belirli bir konu verildi\u011finde ve &ccedil;ocuklar ilk ki\u015fi olarak yazd\u0131klar\u0131nda i\u015fe yaram\u0131\u015ft\u0131r. &Ouml;rnek olarak bir konu \u015f&ouml;yle ba\u015flayabilir (Leigh, Reynolds, 1997):<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;&ldquo;Siz bir T&uuml;rk askerisiniz ya da Bosna Katliam\u0131nda vurulmu\u015f birinin karde\u015fisiniz.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;Bu olanlar\u0131 anlatmak i&ccedil;in T&uuml;rkiye&rsquo;deki akrabalar\u0131n\u0131za bir mektup yaz\u0131n.&rdquo;<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ahmet \u015eim\u015fek Yard\u0131mc\u0131 Do&ccedil;ent Doktor &Ccedil;ocuklar, zaman i&ccedil;indeki olaylar\u0131n, insanlar\u0131n, fikirlerin ard\u0131\u015f\u0131k bir s\u0131rada yer al\u0131\u015f\u0131n\u0131 kavramak isterler. Bunun i&ccedil;in [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":401,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[550,361,355,553,364,376,477,446,363,444,453,443,456,473,474,480,410,406,407,460,420,475],"tags":[],"class_list":["post-400","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-anne-cocuk","category-anne-babalara-oneriler","category-baba-cocuk","category-cocuk-egitimi-cocuk","category-cocuk-egitimi","category-cocuk-gelisimi","category-cocuk-ve-guzel-sanatlar","category-cocukla-iletisim","category-cocuklarda-farkindalik","category-cocuklarda-sosyal-beceriler","category-cocukta-kavramlar-para-esya-vb","category-cocukta-sosyal-beceriler","category-egitim-sistemleri","category-inceleme-arastirma-makale","category-inceleme-arastirma-makale-egitimciler","category-kitap-ve-kitap-secimi","category-okul-oncesi-egitimciler","category-okul-oncesi","category-okul-secimi","category-okula-baslama","category-oyun-oyuncak-secimi","category-ustun-ve-ozel-yetenekli-cocuklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\r\n<title>Zaman ve Kronolojiyi Alg\u0131lama - Bloggerlar Birle\u015fiyor<\/title>\r\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\r\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400\" \/>\r\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\r\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\r\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zaman ve Kronolojiyi Alg\u0131lama - Bloggerlar Birle\u015fiyor\" \/>\r\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ahmet \u015eim\u015fek Yard\u0131mc\u0131 Do&ccedil;ent Doktor &Ccedil;ocuklar, zaman i&ccedil;indeki olaylar\u0131n, insanlar\u0131n, fikirlerin ard\u0131\u015f\u0131k bir s\u0131rada yer al\u0131\u015f\u0131n\u0131 kavramak isterler. Bunun i&ccedil;in [&hellip;]\" \/>\r\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400\" \/>\r\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bloggerlar Birle\u015fiyor\" \/>\r\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-08-04T23:21:00+00:00\" \/>\r\n<meta name=\"author\" content=\"Sizden Gelenler\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Sizden Gelenler\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 dakika\" \/>\r\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=400#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=400\"},\"author\":{\"name\":\"Sizden Gelenler\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/bc50214160b27cd219317bf704009a5a\"},\"headline\":\"Zaman ve Kronolojiyi Alg\u0131lama\",\"datePublished\":\"2018-08-04T23:21:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=400\"},\"wordCount\":3853,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=400#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/BY388_zamankronoloji.jpg\",\"articleSection\":[\"Anne - \u00c7ocuk\",\"Anne Babalara \u00d6neriler\",\"Baba - \u00c7ocuk\",\"\u00c7ocuk E\u011fitimi\",\"\u00c7ocuk E\u011fitimi\",\"\u00c7ocuk Geli\u015fimi\",\"\u00c7ocuk ve G\u00fczel Sanatlar\",\"\u00c7ocukla \u0130leti\u015fim\",\"\u00c7ocuklarda Fark\u0131ndal\u0131k\",\"\u00c7ocuklarda Sosyal Beceriler\",\"\u00c7ocukta Kavramlar (Para - E\u015fya vb.)\",\"\u00c7ocukta Sosyal Beceriler\",\"E\u011fitim Sistemleri\",\"\u0130nceleme - Ara\u015ft\u0131rma - Makale\",\"\u0130nceleme - Ara\u015ft\u0131rma - Makale\",\"Kitap ve Kitap Se\u00e7imi\",\"Okul \u00d6ncesi\",\"Okul \u00d6ncesi\",\"Okul Se\u00e7imi\",\"Okula Ba\u015flama\",\"Oyun - Oyuncak Se\u00e7imi\",\"\u00dcst\u00fcn ve \u00d6zel Yetenekli \u00c7ocuklar\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=400#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=400\",\"url\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=400\",\"name\":\"Zaman ve Kronolojiyi Alg\u0131lama - Bloggerlar Birle\u015fiyor\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=400#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=400#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/BY388_zamankronoloji.jpg\",\"datePublished\":\"2018-08-04T23:21:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/bc50214160b27cd219317bf704009a5a\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=400#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=400\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=400#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/BY388_zamankronoloji.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/BY388_zamankronoloji.jpg\",\"width\":800,\"height\":600},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?p=400#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zaman ve Kronolojiyi Alg\u0131lama\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/\",\"name\":\"Bloggerlar Birle\u015fiyor\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/bc50214160b27cd219317bf704009a5a\",\"name\":\"Sizden Gelenler\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a760084ae6a47d7a6df3997ef20e270d4a8ca303d053f685d10cb1716592adab?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a760084ae6a47d7a6df3997ef20e270d4a8ca303d053f685d10cb1716592adab?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a760084ae6a47d7a6df3997ef20e270d4a8ca303d053f685d10cb1716592adab?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Sizden Gelenler\"},\"description\":\"Yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6nderdi\u011finiz yaz\u0131lar\",\"url\":\"https:\\\/\\\/benimyuvam.com.tr\\\/?author=2\"}]}<\/script>\r\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zaman ve Kronolojiyi Alg\u0131lama - Bloggerlar Birle\u015fiyor","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Zaman ve Kronolojiyi Alg\u0131lama - Bloggerlar Birle\u015fiyor","og_description":"Ahmet \u015eim\u015fek Yard\u0131mc\u0131 Do&ccedil;ent Doktor &Ccedil;ocuklar, zaman i&ccedil;indeki olaylar\u0131n, insanlar\u0131n, fikirlerin ard\u0131\u015f\u0131k bir s\u0131rada yer al\u0131\u015f\u0131n\u0131 kavramak isterler. Bunun i&ccedil;in [&hellip;]","og_url":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400","og_site_name":"Bloggerlar Birle\u015fiyor","article_published_time":"2018-08-04T23:21:00+00:00","author":"Sizden Gelenler","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Sizden Gelenler","Tahmini okuma s\u00fcresi":"19 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400"},"author":{"name":"Sizden Gelenler","@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/#\/schema\/person\/bc50214160b27cd219317bf704009a5a"},"headline":"Zaman ve Kronolojiyi Alg\u0131lama","datePublished":"2018-08-04T23:21:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400"},"wordCount":3853,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/BY388_zamankronoloji.jpg","articleSection":["Anne - \u00c7ocuk","Anne Babalara \u00d6neriler","Baba - \u00c7ocuk","\u00c7ocuk E\u011fitimi","\u00c7ocuk E\u011fitimi","\u00c7ocuk Geli\u015fimi","\u00c7ocuk ve G\u00fczel Sanatlar","\u00c7ocukla \u0130leti\u015fim","\u00c7ocuklarda Fark\u0131ndal\u0131k","\u00c7ocuklarda Sosyal Beceriler","\u00c7ocukta Kavramlar (Para - E\u015fya vb.)","\u00c7ocukta Sosyal Beceriler","E\u011fitim Sistemleri","\u0130nceleme - Ara\u015ft\u0131rma - Makale","\u0130nceleme - Ara\u015ft\u0131rma - Makale","Kitap ve Kitap Se\u00e7imi","Okul \u00d6ncesi","Okul \u00d6ncesi","Okul Se\u00e7imi","Okula Ba\u015flama","Oyun - Oyuncak Se\u00e7imi","\u00dcst\u00fcn ve \u00d6zel Yetenekli \u00c7ocuklar"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400","url":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400","name":"Zaman ve Kronolojiyi Alg\u0131lama - Bloggerlar Birle\u015fiyor","isPartOf":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/BY388_zamankronoloji.jpg","datePublished":"2018-08-04T23:21:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/#\/schema\/person\/bc50214160b27cd219317bf704009a5a"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400#primaryimage","url":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/BY388_zamankronoloji.jpg","contentUrl":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/BY388_zamankronoloji.jpg","width":800,"height":600},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?p=400#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zaman ve Kronolojiyi Alg\u0131lama"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/#website","url":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/","name":"Bloggerlar Birle\u015fiyor","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/#\/schema\/person\/bc50214160b27cd219317bf704009a5a","name":"Sizden Gelenler","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a760084ae6a47d7a6df3997ef20e270d4a8ca303d053f685d10cb1716592adab?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a760084ae6a47d7a6df3997ef20e270d4a8ca303d053f685d10cb1716592adab?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a760084ae6a47d7a6df3997ef20e270d4a8ca303d053f685d10cb1716592adab?s=96&d=mm&r=g","caption":"Sizden Gelenler"},"description":"Yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6nderdi\u011finiz yaz\u0131lar","url":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/400","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=400"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/400\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/401"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=400"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=400"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/benimyuvam.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=400"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}