Erken Müdahale, elveri\u015fsiz bir durum geli\u015ftirme riski olan, oldu\u011fu tespit edilen, geli\u015fimini etkileyen özel bir ihtiyac\u0131 olan okul ça\u011f\u0131ndaki ya da daha küçük çocuklara uygulan\u0131r. Erken Müdahale, bu durumun etkilerini böyle çocuklar ve aileleri için azaltmay\u0131 amaçlayan servis sa\u011flamay\u0131 içerir. Erken Müdahale, iyile\u015ftirici veya do\u011fal olarak önleyici olabilir—var olan geli\u015fimsel problemi iyile\u015ftirici veya olu\u015fumunu önleyici.<\/p>\n
Erken Müdahale yaln\u0131z çocu\u011fa odaklanabilir veya çocuk ve ailesine birlikte de odaklanabilir. Erken Müdahale programlar\u0131 merkez-temelli, ev-temelli veya ikisi birlikte olabilir. Servisler, kimliklendirme—okulda veya hastanede gösterme ve di\u011fer servislere sevk etme- te\u015fhis ve do\u011frudan müdahale programlar\u0131 için. Erken müdahale do\u011fumla okul ça\u011f\u0131 aras\u0131nda herhangi bir zamanda ba\u015flayabilir; ancak mümkün oldu\u011fu kadar erken ba\u015flamas\u0131 için bir çok sebep vard\u0131r.<\/p>\n
E\u011fer sizin çocu\u011funuzun veya bakm\u0131\u015f oldu\u011funuz çocu\u011fun di\u011fer çocuklar gibi geli\u015fmedi\u011fini veya gecikmi\u015f olabilece\u011fini dü\u015fünüyorsan\u0131z bir uzmana dan\u0131\u015fmakta yarar vard\u0131r.<\/p>\n
\u0130stisnai çocu\u011fa müdahale için bir kaç tane birincil neden vard\u0131r: çocu\u011fun geli\u015fimini artt\u0131rmak, aileye destek, yard\u0131m sa\u011flamak ve çocu\u011fun, ailenin topluma yarar\u0131n\u0131 maksimum seviyeye yükseltmek.<\/p>\n
Çocuk geli\u015fim ara\u015ft\u0131rmas\u0131 insan ö\u011frenme h\u0131z\u0131n\u0131 saptam\u0131\u015ft\u0131r ve geli\u015fim okul öncesi çocuklarda çok h\u0131zl\u0131d\u0131r. Müdahalenin zaman\u0131 bilhassa önemli olmaktad\u0131r. E\u011fer, en iyi ö\u011fretilebilir zaman ve a\u015famalar dikkate al\u0131nmazsa, çocuk ileriki zamanlarda belirli becerileri ö\u011frenirken zorluk ya\u015far. Karnes ve Lee( 1978) demi\u015flerdir ki “ sadece erken kimliklendirme ve uygun programla çocuklar potansiyallerini geli\u015ftirebilirler.”<\/p>\n
Erken müdahale servislerinin ailenin ve bebe\u011fin veya çocu\u011fun karde\u015flerinin üzerindeki etkisi büyüktür. Çocu\u011fun ailesi s\u0131k s\u0131k hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fram\u0131\u015f, sosyal yaln\u0131zl\u0131k, stres yüklü, engellenmi\u015f, çaresiz hisseder. Çocu\u011fun birikmi\u015f stresi ailenin refah\u0131n\u0131 etkileyebilir, çocu\u011fun geli\u015fimini etkileyebilir. Erken müdahale, ailelerin kendilerinin ve çocuklar\u0131n\u0131n tutumlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirerek, bilgilerini ve çocu\u011fa ö\u011frettikleri becerileri geli\u015ftirerek sonuçlanabilir. Do\u011fu\u015ftan yetenekli okul öncesi çocuklar\u0131n aileleri ayn\u0131 zamanda erken müdahaleye ihtiyaç duyarlar, bu \u015fekilde çocu\u011fun ihtiyac\u0131 oldu\u011fu destekleyici ve geli\u015ftirici çevreyi çocuk için sa\u011flayabilirler.<\/p>\n
Erken müdahalenin üçüncü nedeni ise topluma maksimum yarar sa\u011flayacak olmas\u0131d\u0131r. Çocu\u011fun artm\u0131\u015f geli\u015fimsel ve e\u011fitimsel kazanc\u0131 ve azalm\u0131\u015f ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, ailenin çocu\u011fun artm\u0131\u015f yetene\u011fiyle ba\u015f etmesi ve muhtemelen çocu\u011fun ona uygun olarak artm\u0131\u015f kat\u0131l\u0131m\u0131 dan\u0131\u015fmanl\u0131k merkezlerindeki psikologlar sayesindedir.<\/p>\n
Erken Müdahale Gerçekten Etkili Midir? <\/strong><\/p>\n Yakla\u015f\u0131k olarak 50 y\u0131ll\u0131k bir ara\u015ft\u0131rmadan sonra, kan\u0131t—hem nicelikseldir (veri temelli) ve hem de nitelikseldir (ailelerin ve ö\u011fretmenlerin raporlar\u0131)– erken müdahale çocuk için geli\u015fimsel ve e\u011fitimsel kazançlar\u0131 artt\u0131r\u0131r, ailenin i\u015flevselli\u011fini geli\u015ftirir ve toplum için uzun dönem faydalar sa\u011flar. Erken müdahale çocukta \u015fu sonuçlar\u0131 do\u011furur: (a) daha az özel e\u011fitime ve hayattaki di\u011fer kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 servislere daha az ihtiyaç duyma; (b) daha az ayn\u0131 seviyede kalma; ve (c) baz\u0131 vakalarda müdahaleden sonra elveri\u015fsiz olmayan s\u0131n\u0131f arkada\u015flar\u0131 aras\u0131nda ay\u0131rt edilemez durumda olma.<\/p>\n Dezavantajl\u0131 ve do\u011fu\u015ftan yetenekli okul öncesi çocuklar da erken müdahaleden yararlanabilirler. Ypsilanti Perry Okul öncesi projesine kat\u0131lan dezavantajl\u0131 çocuklar\u0131n uzun dönem verileri gösterdi ki bir hayli önemli kazan\u0131mlar\u0131 19 ya\u015f\u0131nda da sürdürdüler. (Berrueta-Clement, Schweinhart, Barnett, Epstein, Weikart, 1984). Bu çocuklar, daha çok okulla ilgili konular\u0131 üstlenebiliyorlar ve bir ço\u011fu liseyi bitirebildiler ve ikincil programlara devam edebildiler. Okumada, aritmetikte, dil ba\u015far\u0131 testlerinde tüm s\u0131n\u0131f seviyelerinde ba\u015far\u0131 kazand\u0131lar; lisenin sonuna kadar özel e\u011fitim ihtiyac\u0131nda % 50 oran\u0131nda bir azalma oldu; ve okul d\u0131\u015f\u0131nda daha az anti sosyal veya kabahatli davran\u0131\u015flar gösterdiler. Karnes (1983) do\u011fu\u015ftan yetenekli çocu\u011fun bekleneni becerememesi erken kimliklendirme ve uygun programla önlenebilir diye bir iddiada bulundu.<\/p>\n Erken Müdahaleye Eklenebilecek Kritik Özellikler Var M\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n Etkili erken müdahale program\u0131n\u0131n kritik özelliklerini belirlemek için çok az bir giri\u015fim varken, bir çok çal\u0131\u015fmada bulunan en fazla etkililirli\u011fin rapor edildi\u011fi çok az etken (faktör) mevcuttur. Bu program özellikleri \u015funlar\u0131 içerir: (a) müdahale zaman\u0131ndaki çocu\u011fun ya\u015f\u0131 (b) ailenin kat\u0131l\u0131m\u0131 ve (c) program örne\u011finin yap\u0131s\u0131n\u0131n yo\u011funlu\u011fu ve miktar\u0131.<\/p>\n Bir çok çal\u0131\u015fma ve literatür ele\u015ftirileri müdahale ne kadar erkense, etkililirlik de o kadar fazlad\u0131r diye rapor etmi\u015flerdir. Do\u011fumdaki müdahaleyle veya bozuklu\u011fun te\u015fhisinden veya yüksek risk faktöründen sonra, geli\u015fimsel kazan\u0131mlar daha fazlad\u0131r ve olas\u0131 bir geli\u015fimsel problem azalm\u0131\u015ft\u0131r (Cooper, 1981; Garland, Stone, Swanson, ve Woodruff, 1981; Maisto and German, 1979; Strain, Young, and Horowitz, 1981).<\/p>\n Ailelerin kat\u0131l\u0131m\u0131 çocu\u011fun tedavisinde çok önemlidir. Veriler gösteriyor ki, hem elveri\u015fsiz çocuklar\u0131n hem de okul öncesi do\u011fu\u015ftan yetenekli çocuklar\u0131n aileleri çocuklar\u0131n özel ihtiyaçlar\u0131yla ba\u015fa ç\u0131kabilmeleri için deste\u011fe ve beceriye ihtiyaç duyuyorlar. Aile müdahale sonuçlar\u0131; (a) evde çocu\u011fun program\u0131n\u0131 tamamlamak için ailenin yetene\u011fini; ve (b) azalt\u0131lm\u0131\u015f stresin ailenin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na iyi olmas\u0131 yönünde yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu içeriyor. Bu iki etkende çocukla olan program\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131nda önemli bir rol oynuyor (Beckman-Bell, 1981; Cooper, 1981; Garland ve di\u011ferleri, 1981; Karnes, 1983; Lovaas and Koegel, 1973; Shonkoff ve Hauser-Cram, 1987).<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Erken Müdahale, elveri\u015fsiz bir durum geli\u015ftirme riski olan, oldu\u011fu tespit edilen, geli\u015fimini etkileyen özel bir ihtiyac\u0131 olan okul ça\u011f\u0131ndaki ya […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":372,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[354,361,417,365,473,474],"tags":[],"class_list":["post-371","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-anne-baba","category-anne-babalara-oneriler","category-cocuk-hastaliklari-cocuk","category-cocuk-sagligi","category-inceleme-arastirma-makale","category-inceleme-arastirma-makale-egitimciler"],"yoast_head":"\r\n