Hangi ya\u015fta çocuklar hedef belirler? <\/p>\n
Hedef koyma, çocuk geli\u015fim sürecinin önemli bir parças\u0131d\u0131r. Do\u011fumdan itibaren ebeveynlerin çocuklar\u0131 için koydu\u011fu birçok hedef davran\u0131\u015f vard\u0131r; yeme\u011fini kendi ba\u015f\u0131na yeme, iste\u011fini a\u011flamadan belli etme, vs. Çocuklar ise, annelerinden ayr\u0131 bir birey olduklar\u0131n\u0131 fark etmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131 andan itibaren kendilerine irili ufakl\u0131 hedefler koymaya ba\u015flarlar. \u0130lk y\u0131llardaki bu hedefler net olarak belirlenen ve belli basamaklara ayr\u0131lan hedefler olmasa da çocu\u011fun geli\u015fimine katk\u0131 sa\u011flar. Hedef koyma becerisinin olu\u015fma a\u015famas\u0131nda ebeveynlerin tutumu oldukça önemlidir. Baz\u0131 ebeveynler çocuklar\u0131n\u0131n kendi ba\u015flar\u0131na karar veremeyeceklerini ve hedef olu\u015fturamayacaklar\u0131n\u0131 dü\u015fünürler, oysa uygun ko\u015fullar sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda bu becerinin geli\u015fti\u011fi bir gerçektir. Çocu\u011fun hedef koymay\u0131 ö\u011frenebilmesi için ilk ba\u015fta ebeveynlerin basit, kolay ba\u015far\u0131labilir, k\u0131sa süreli hedefleri çocuklar\u0131na sunmalar\u0131 destekleyicidir. Bu süreç ne kadar erken ba\u015flarsa çocuk için o kadar yararl\u0131 olur.<\/p>\n
Ya\u015f gruplar\u0131na göre hedefler diye bir ayr\u0131m yapabilir miyiz? Hangi ya\u015fta hangi hedeflerin olmas\u0131 gerek?<\/p>\n
Sosyal ve akademik ya\u015famdaki beklentiler her ya\u015f çocu\u011fu için farkl\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu beklentileri kar\u015f\u0131lama arzusunda olan çocuklar\u0131n hedefleri farkl\u0131l\u0131k göstermektedir. Okul öncesi e\u011fitim döneminde olan bir çocu\u011fun, anneden ayr\u0131lmay\u0131 ba\u015farma, eve oranla kurallar\u0131n daha net bir \u015fekilde belirlendi\u011fi okul ortam\u0131na uyum sa\u011flayabilme, arkada\u015fl\u0131klar kurma, kendini ifade etme, isteklerini dile getirme, ince motor, kaba motor, dil ve özbak\u0131m becerilerinin geli\u015fiminde ya\u015f grubuna uygun faaliyetleri ba\u015farabilme gibi genel hedefleri olmas\u0131 beklenir. Okul ça\u011f\u0131na gelmi\u015f bir çocu\u011fun, \u015füphesiz ki akademik ba\u015far\u0131y\u0131 yakalama ile ilgili hedefleri ön plana ç\u0131kacakt\u0131r. S\u0131n\u0131fta ilk okumay\u0131 söken, en iyi yazan ö\u011frenci olma, s\u0131n\u0131f ba\u015fkan\u0131 seçilme gibi hedeflere bu ya\u015f grubunda s\u0131k rastlan\u0131r. Ergenlik dönemi ile birlikte kar\u015f\u0131 cinsle ili\u015fkiler ve beden imaj\u0131 önem kazanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan hedefler aras\u0131na bir k\u0131zla\/erkekle görü\u015fme, çe\u015fitli seviyelerde cinsel roller üstlenme, ho\u015f bir fiziksel görünüme sahip olma gençler için hedef te\u015fkil etmektedir. K\u0131sacas\u0131, çocuklu\u011fun ilk y\u0131llar\u0131nda daha k\u0131sa süreli ve daha çok maddi \u015feylere dayal\u0131 olan hedeflerin (\u015feker, çikolata, oyuncak, çok popüler bir bilgisayar oyununa sahip olma, vs.), zaman geçtikçe yerini daha sofistike, uzun vadeli ve manevi de\u011ferlere dayal\u0131 olan hedeflere b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 gözlemlenmektedir.<\/p>\n
Çocuklar\u0131n hedef belirlemesine nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olunabilir? Hedef belirlemede okula, veliye ve çocu\u011fa ne görevler dü\u015fer?<\/p>\n
Çocu\u011fun kendine uygun bir hedef seçebilmesi için ilk ba\u015fta kendini tan\u0131mas\u0131 gerekir. Bu nedenle, ilk önce in\u015fa edilmesi gereken çocu\u011fun kendi ile ilgili fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Yeteneklerinin, ilgi alanlar\u0131n\u0131n, bilgi ve becerilerinin fark\u0131nda olan çocu\u011fun hedef belirlemesi daha kolayd\u0131r. Ayr\u0131ca, çok erken ya\u015flardan itibaren çocu\u011fa kendi ile ilgili karar verme \u015fans\u0131 tan\u0131mak, sorumluluk vermek ilerde hedef olu\u015fturma becerisine katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Çocu\u011fun kendi ile ilgili karar vermesini sa\u011flamak için ilk ba\u015fta sizin sundu\u011funuz seçenekler aras\u0131ndan seçim yapmas\u0131n\u0131 isteyerek i\u015fini biraz kolayla\u015ft\u0131rabilirsiniz. Ard\u0131ndan sizin sundu\u011funuz seçeneklere onun da katk\u0131da bulunmas\u0131n\u0131 isteyebilirsiniz. Bir süre sonra kendi seçeneklerini kendi koyabilen ve bu do\u011frultuda karar veren bir birey haline gelecek ve koydu\u011fu hedefler konusunda sorumluluk alma sürecine girecektir. Sorumluluk verilen çocuk hayat\u0131n\u0131 yönlendirebilece\u011fi konusunda kendine güven duydu\u011fundan hedef koymakta daha az zorlanacakt\u0131r.<\/p>\n
Hedef belirlerken neleri gözetmek, dikkate almak gerekir?<\/p>\n
Hedef belirlerken en önemli kriterler çocu\u011fun genel geli\u015fim düzeyi, ya\u015f\u0131, ilgi alanlar\u0131, zihinsel becerileri ba\u015fka bir deyi\u015fle hedef için “yeterlili\u011fi”dir. Örne\u011fin, s\u0131n\u0131r zekaya sahip bir çocu\u011fun s\u0131n\u0131f birincisi olmas\u0131n\u0131 hedeflemek, çocu\u011fu zorlay\u0131p mutsuzlu\u011fa neden olabilece\u011finden uygun de\u011fildir.
\nZaman zaman hedefler ile istekler kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir. Ancak, her istek bir hedef de\u011fildir. “Bizim hedefimiz çocu\u011fumuzun iyi bir birey olmas\u0131”, birçok ebeveynden duydu\u011fumuz bir söylemdir. Ancak bu bir hedef de\u011fil, sadece bir arzudur. Bu arzunun hedefe dönü\u015fmesi için ortaya bir eylem koymak gerekir. Ayr\u0131ca, hedefleri belirlerken k\u0131sa, orta ve uzun süreli olarak üç gruba ay\u0131rmak motive edicidir. K\u0131sa süreli hedefler birle\u015ferek orta süreli hedeflerin gerçekle\u015fmesine ve ba\u015far\u0131 ile sonuçlanan orta süreli hedefler, uzun süreli hedeflerin gerçekle\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olurlar.
\n
\nHedefin çocu\u011fun ki\u015fisel özelliklerine uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131 nas\u0131l anla\u015f\u0131l\u0131r? <\/p>\n
Psikoloji alan\u0131nda kullan\u0131lan çe\u015fitli de\u011ferlendirme araçlar\u0131 ve envanterler sayesinde çocuklar\u0131n ki\u015fisel özellikleri ve ilgi alanlar\u0131 kolayl\u0131kla belirlenebilmekte dolay\u0131s\u0131yla ailelere hedef olu\u015fturma konusunda yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r.
\n
\nHedeflerin gerçekle\u015fme realitesi nas\u0131l bilinir?<\/p>\n
Çocukla çal\u0131\u015fan ki\u015filerin (ö\u011fretmen, anne-baba, dan\u0131\u015fman, vs.), çocu\u011fun yeterlili\u011fi hakk\u0131ndaki gözlemleri, çocu\u011fun bilgi birikimi, zihinsel ve ruhsal kapasitesi, seçilen hedefin uygunlu\u011funa ba\u011fl\u0131 olarak hedefin gerçekçi olup olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n
Ba\u015far\u0131 için hedef \u015fart m\u0131?
\n
\nYap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, ba\u015far\u0131y\u0131 yakalayan ki\u015filerin net ve aç\u0131k hedefleri olduklar\u0131n\u0131 desteklemektedir. Örne\u011fin, 1953 y\u0131l\u0131nda Yale Üniversitesi’nde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada hedef belirleme ile ba\u015far\u0131 aras\u0131nda olumlu bir ili\u015fki bulunmu\u015ftur. Çal\u0131\u015fmaya kat\u0131lan bireylerin sadece % 3’ünün net olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f hedefleri oldu\u011fu belirlenmi\u015f ve 20 y\u0131l sonra çal\u0131\u015fmaya kat\u0131lan ki\u015filerin hayattaki ba\u015far\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda net hedefleri olan %3’llük grubun di\u011fer gruba oranla duygusal, sosyal ve ekonomik aç\u0131dan daha ba\u015far\u0131l\u0131 olduklar\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Sonuç olarak ba\u015far\u0131 için herhangi bir hedef koymak yeterli olmayabiliyor. “Biz çocu\u011fumuzun iyi bir insan olmas\u0131n\u0131 istiyoruz” gibi genel bir hedef yerine, k\u0131sa süreli basamaklara bölünmü\u015f, net olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f hedefler koymak ba\u015far\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hangi ya\u015fta çocuklar hedef belirler? Hedef koyma, çocuk geli\u015fim sürecinin önemli bir parças\u0131d\u0131r. Do\u011fumdan itibaren ebeveynlerin çocuklar\u0131 için koydu\u011fu birçok […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":344,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[354,550,361,355,364,553,376,447,363,444,445,443,461,402,419],"tags":[],"class_list":["post-343","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-anne-baba","category-anne-cocuk","category-anne-babalara-oneriler","category-baba-cocuk","category-cocuk-egitimi","category-cocuk-egitimi-cocuk","category-cocuk-gelisimi","category-cocuk-psikolojisi","category-cocuklarda-farkindalik","category-cocuklarda-sosyal-beceriler","category-cocukta-disiplin","category-cocukta-sosyal-beceriler","category-kural-koymak","category-kural-ve-sinir-koyma","category-super-cocuk"],"yoast_head":"\r\n