“ Üstün veya Özel yetenekli Çocuklar\u037e Zeka, yarat\u0131c\u0131l\u0131k, sanat, liderlik kapasitesi veya akademik alanlarda ya\u015f\u0131tlar\u0131na göre yüksek düzeyde performans gösterdi\u011fi\u037e alan ve konu uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan tan\u0131mlanan çocuklard\u0131r. (*) Üstün veya özel yetenekli çocuklar, yeteneklerini geli\u015ftirmek için özel e\u011fitim ve faaliyetlere ihtiyaç duyan çocuklard\u0131r.<\/p>\n
Okul öncesi dönemde, üstün veya özel yetenekli çocuklar\u0131n genelinde gözlenen özelliklerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131 , onlar\u0131 tan\u0131ma ve toplum içerisinde, onlara kar\u015f\u0131 bilinçli yakla\u015f\u0131mlar geli\u015ftirebilme amac\u0131yla, uygulama örneklerinden yola ç\u0131karak, birlikte inceleyelim.<\/p>\n
Bu çocuklar, bir veya birden çok alanda üstün veya özel yetene\u011fe sahip olabilirler. Takvim ya\u015flar\u0131n\u0131n üzerinde bir geli\u015fim düzeyi sergiler ve ya\u015f\u0131tlar\u0131na göre daha geli\u015fmi\u015f oyunlarla ilgilenirler. Oyunlar\u0131n\u0131\u037e sahip olduklar\u0131 liderlik özelli\u011finin bir getirisi olarak\u037e kendileri kurmak isterler, kurduklar\u0131 oyunlardan çabuk s\u0131k\u0131l\u0131p, ya\u015f\u0131tlar\u0131 oyuna daha yeni adapte olmu\u015fken, onlar farkl\u0131 bir oyuna geçmek isterler. Bu ve benzeri istek ve özellikleri nedeniyle, ya\u015f\u0131tlar\u0131 ile olu\u015fturduklar\u0131 oyun gruplar\u0131 içerisinde uzun süre bar\u0131namazlar ya
\nda uyumsuz olarak gözlemlenirler. Bu gibi nedenlerle, büyüklerle ileti\u015fim kurmada daha istekli ve ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n
Merakl\u0131d\u0131rlar ve sürekli sorular sorarlar. Daha çok, fen ve do\u011fa olaylar\u0131na\u037e hayvan davran\u0131\u015f, tepki ve özelliklerine\u037e y\u0131rt\u0131c\u0131 ve vah\u015fi hayvanlara ve ya\u015fam ko\u015fullar\u0131na\u037e say\u0131lara ve say\u0131 oyunlar\u0131na\u037e kelimeler ve anlamlar\u0131na\u037e s\u0131v\u0131lar, kimyasal maddeler ve de\u011fi\u015fimlerine\u037e mekanik aletlere, bu aletlerin iç dizaynlar\u0131, parçalar\u0131 ve çal\u0131\u015fma prensiplerine\u037e kar\u015f\u0131 yo\u011fun ilgiye sahiptirler.<\/p>\n
Gözlem güçleri yüksektir. Her an gözlem yaparlar.Gözlemledikleri ve ilgilerini çeken bir olay\u0131 mutlaka denerler. Bu denemelerin say\u0131s\u0131, üstün veya özel yetenekli çocu\u011fun bilgileri beyninde kodlama \u015fekline ve doyuma ula\u015fmas\u0131na göre artarak de\u011fi\u015fiklik gösterir. Ö\u011frenme amaçl\u0131 olan bu denemelerin say\u0131s\u0131 artarak tekrara dönü\u015fürken, üstün veya özel yetenekli çocuk, tekrarlad\u0131\u011f\u0131 denemelerin hepsinde de, gözlemledi\u011fi ya da alg\u0131lad\u0131klar\u0131yla yetinmez ve kendinden, çevresinden bir \u015feyler katarak devam eder. Taa ki\u037e doyuma ula\u015f\u0131ncaya kadar…<\/p>\n
Merak ettikleri konular üzerinde ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve h\u0131rsl\u0131d\u0131rlar.Üstün veya özel yetenekli çocuklar, deneyerek ö\u011frenme ve model alma yoluyla ö\u011frenmeyi seçtikleri için, yak\u0131n çevresinde ya da tv de gördü\u011fü bir davran\u0131\u015f ya da olay\u0131, ne kadar gerçek d\u0131\u015f\u0131 olsa da, mutlaka deneme ve sonuca ula\u015fma iste\u011findedirler, \u0131srarc\u0131d\u0131rlar. Bu deneme isteklerinin engellenmesi ya da ertelenmesi durumunda h\u0131rç\u0131nla\u015f\u0131rlar ve asla vazgeçmezler.<\/p>\n
Fikir ve dü\u015füncelerini mutlaka ifade etme ve kabul görme ihtiyac\u0131 içindedirler. Yönlendirme ya da ö\u011fretileri sevmezler. Onlara yöneltilen sorular\u0131 cevaplamak ya da haz\u0131r bilgileri dinlemek yerine soru sormay\u0131 ya da anlatmay\u0131 tercih ederler. Özellikle ebeveynleri ve yak\u0131n çevresi taraf\u0131ndan, fikirlerinin dinlenildi\u011fini ve fikirlerine önem verildi\u011fini hissetmeleri, üstün veya özel yetenekli çocuklar için\u037e duygusal geli\u015fimleri aç\u0131s\u0131ndan oldu\u011fu kadar, zihinsel geli\u015fimleri aç\u0131s\u0131ndan da oldukça önemlidir. Dü\u015füncelerini ifade ederken, aradaki bo\u015fluklar\u0131 fark edip, tamamlama f\u0131rsat\u0131 da * Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesibulacaklard\u0131r. Böylelikle, ihtiyaç duyduklar\u0131 anda onlara\u037e yönlendirme yerine, rehberlik yap\u0131larak, geli\u015fimlerini, olumlu yönde destekleme f\u0131rsatlar\u0131 de\u011ferlendirilebilinir. Haf\u0131zalar\u0131n\u0131 çok iyi kullan\u0131rlar. Dü\u015fünme ve yorumlama yetenekleri ya\u015f\u0131tlar\u0131na göre daha farkl\u0131d\u0131r.Alg\u0131lama düzeyleri çok h\u0131zl\u0131d\u0131r. Bu nedenle tekrar\u0131 sevmezler ve sab\u0131rs\u0131zd\u0131rlar.Önceden ö\u011frendikleri bilgileri, yeni durumlara çok iyi transfer ederler. Olaylar aras\u0131nda, kendilerine özgü olarak kimi zaman gerçe\u011fe yak\u0131n, kimi zaman ise ola\u011fanüstü kodlamalar ve ba\u011flant\u0131lar kurarlar.<\/p>\n
Resim ve müzi\u011fe kar\u015f\u0131 ilgileri yüksektir.Bu alanlardan birinde ya da ikisinde de özel yetene\u011fe sahip olabilirler. Yapt\u0131klar\u0131 resimlerinde, renkleri kullanma tarzlar\u0131 ve yarat\u0131c\u0131 güçlerini ortaya koyma biçimleri oldukça farkl\u0131 ve ilgi çekicidir. Ritm duygular\u0131 geli\u015fmi\u015ftir. Yeni duyduklar\u0131 bir müzik parças\u0131n\u0131 inan\u0131lmaz bir h\u0131zda kavray\u0131p, ayn\u0131 \u015fekilde ifade edebilirler.<\/p>\n
Yarat\u0131c\u0131 yetenekleri, hayal güçleri ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ilgisini çekecek oranda yüksektir. Bu güçlerini her zaman ortaya koyarlar. Kimi zaman, orijinal ve etkileyici fikirler üretip, ola\u011fanüstü yorumlarda bulunarak, yarat\u0131c\u0131 dü\u015fünce yetilerini sergilerler, kimi zaman da yapt\u0131klar\u0131 sanat çal\u0131\u015fmalar\u0131 (art\u0131k materyallerle yeni bir ürün olu\u015fturma vb.) ve resimlerde ç\u0131k\u0131\u015f noktalar\u0131 ve bunlar\u0131 ifade etme biçimleri ile yarat\u0131c\u0131 yeteneklerini ortaya koyarlar. Duygusal anlamda yüksek duyarl\u0131l\u0131k gösterirler. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n duygu ve dü\u015füncelerine önem verirler. \u0130leti\u015fime girdikleri ki\u015filerin duygu ve dü\u015füncelerini an\u0131nda alg\u0131lama ve yorumlama yetene\u011fine sahiptirler.San\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine, kibirli ve ula\u015f\u0131lmaz davran\u0131\u015flar sergilemezler. Payla\u015f\u0131ma her zaman aç\u0131k ve yard\u0131mseverdirler. Hatta arkada\u015f grubu içerisinde, yard\u0131ma ihtiyac\u0131 olan arkada\u015flar\u0131na, talep gözetmeksizin yard\u0131ma haz\u0131rd\u0131rlar. Duygusal anlamda yüksek duyarl\u0131l\u0131\u011fa sahip olman\u0131n olumsuz bir getirisi olarak, kendilerinde var olan yetenekleri sergilemekten s\u0131k\u0131nt\u0131 duyabilirler.<\/p>\n
Yukar\u0131da verilen bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda\u037e Üstün veya özel yetenekli çocuklara kar\u015f\u0131 yakla\u015f\u0131mda hassas olmak ve bu çocuklarda var olan özelli\u011fe göre birebir tutumlar geli\u015ftirmek daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve olumlu olacakt\u0131r.<\/p>\n
Üstün veya özel yeteneklili\u011fin de bireysel bir özellik oldu\u011fu unutulmamal\u0131, bu türdeki çocuklar\u0131 iyi tan\u0131mal\u0131 ve asla onlara üstün veya özel yetenekli olduklar\u0131 için de\u011ferli olduklar\u0131, gibi yanl\u0131\u015f bir tutumla yakla\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Hatta “üstün” ifadesi, kendilerinin di\u011ferlerinden farkl\u0131 oldu\u011funu hissettirece\u011fi ve olumsuzluk hissine kap\u0131lacaklar\u0131 göz önünde bulundurularak, onlara kar\u015f\u0131 kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Her \u015feyden önce bir birey olduklar\u0131 ve birey olman\u0131n getirisi olarak, farkl\u0131l\u0131klar\u0131n olabilece\u011fi hissi verilmelidir. Ba\u015far\u0131l\u0131 olduklar\u0131 ya da olacaklar\u0131 için de\u011fil, bir birey olarak, her halükarda, onlara de\u011fer verildi\u011fi, tam anlam\u0131yla hissettirilmelidir.<\/p>\n
Sevgiyle…<\/p>\n
Hülya GÜREL<\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" “ Üstün veya Özel yetenekli Çocuklar\u037e Zeka, yarat\u0131c\u0131l\u0131k, sanat, liderlik kapasitesi veya akademik alanlarda ya\u015f\u0131tlar\u0131na göre yüksek düzeyde performans gösterdi\u011fi\u037e […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":256,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[354,476,550,361,465,369,355,466,364,376,447,365,554,477,412,446,444,409,544,443,481,410,406,407,411,454,493,419,475],"tags":[],"class_list":["post-255","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-anne-baba","category-anne-baba-egitimi","category-anne-cocuk","category-anne-babalara-oneriler","category-anne-cocuk-iliskisi","category-arkadaslik-iliskileri","category-baba-cocuk","category-baba-cocuk-iliskisi","category-cocuk-egitimi","category-cocuk-gelisimi","category-cocuk-psikolojisi","category-cocuk-sagligi","category-cocuk-ve-guzel-sanatlar-cocuk","category-cocuk-ve-guzel-sanatlar","category-cocuk-ve-okul","category-cocukla-iletisim","category-cocuklarda-sosyal-beceriler","category-cocukta-okul-reddi-ve-okul-fobisi","category-cocukta-okul-sorunlari-problemleri","category-cocukta-sosyal-beceriler","category-egitimci-ve-cocuk-iliskisi","category-okul-oncesi-egitimciler","category-okul-oncesi","category-okul-secimi","category-okulda-basari-basarisizlik","category-super-anne","category-super-baba","category-super-cocuk","category-ustun-ve-ozel-yetenekli-cocuklar"],"yoast_head":"\r\n
\nÇocuk Geli\u015fimi ve E\u011fitimi Ö\u011fretmen<\/p>\n