Üstün yetenekli \/ zekal\u0131 çocuklar Kimdir?
\nÜstün yetenekli \/ zekal\u0131 çocu\u011fa destek sa\u011flayacak aile ortam\u0131 nas\u0131l olu\u015fabilir?
\nÜstün zekal\u0131 \/ üstün yetenekli çocuklar\u0131n e\u011fitim ortamlar\u0131na yerle\u015ftirilmesi <\/p>\n
Üstün zekal\u0131 çocuklar, özel e\u011fitim alan\u0131n\u0131n en çok göz ard\u0131 edilen ve e\u011fitim olanaklar\u0131ndan yeterince yararlanamayan grubudur. Bilim, sanat alanlar\u0131ndaki katk\u0131lar\u0131na, uygarl\u0131k düzeyini olu\u015fturmadaki çabalar\u0131na kar\u015f\u0131n, kamu oyunda uygar, geli\u015fmi\u015f bir toplum olman\u0131n ko\u015fulu, engelli bireylerine uygun e\u011fitimin sa\u011flanmas\u0131 ve bu bireylerin ba\u011f\u0131ms\u0131z, üretici ve topluma tam kat\u0131l\u0131m\u0131 yapacak yeterliklere ula\u015ft\u0131rmak oldu\u011fu konusunda görü\u015f birli\u011fi bulunmaktad\u0131r. Konu üstün zekal\u0131 ve üstün yetenekli çocuklar olunca, ayn\u0131 kamuoyu bu çocuklar\u0131n yeti\u015ftirilmesinde yeteri tepkileri gösterememektedir. Bunun en önemli nedenleri aras\u0131nda bu çocuklara ili\u015fkin ön yarg\u0131lar\u0131n yatt\u0131\u011f\u0131 gözlemlenmektedir. Bu ön yarg\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u015föylece s\u0131ralayabiliriz;<\/p>\n
• Bu çocuklar zaten üstün,onlar için fazladan bir e\u011fitime gerek yok.
\n• Her ortamda kendilerini geli\u015ftirebilirler,
\n• Bunlara art\u0131 e\u011fitim verirsek bir SEÇK\u0130NLER s\u0131n\u0131f\u0131 yarat\u0131r\u0131z bu da topluma üstesinden gelemeyece\u011fi sorunlar yarat\u0131r,
\n• Zaten seçerek ö\u011frenci alan orta ö\u011fretim kurumlar\u0131 bu çocuklara yöneliktir, bunun d\u0131\u015f\u0131nda art\u0131 bir özel e\u011fitim vermek abestir.
\n• Üstün zekal\u0131larla, özel e\u011fitimin ilgilenmemesi gerekir.<\/p>\n
Bu görü\u015fleri uzatmak olas\u0131d\u0131r. Ancak toplumlar\u0131n geli\u015fme ve ilerlemelerinde ki katk\u0131lar\u0131 ola\u011fan ki\u015filerden kat kat fazla olan üstün zekal\u0131 ve üstün yetenekli bireyleri toplumun elinden çekip al\u0131rsak, tekerle\u011fin icad\u0131 ile u\u011fra\u015fan ilkel toplumlar haline dönü\u015febilece\u011fimiz gerçe\u011fini unutmamak gerekir.<\/p>\n
Her çocu\u011fun kendine özgü özellikleri oldu\u011fu bir gerçektir. Bireyleri benzemez yapan bu özellikleridir Bununla birlikte üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar\u0131n ço\u011funda gözlenen belirli özellikleri vard\u0131r. Baz\u0131 durumlarda kendi ya\u015f\u0131tlar\u0131na k\u0131yasla farkl\u0131 olabilir, davranabilir yada dönüt verebilirler. Bu çocuklarla birlikte ya\u015farken ana babas\u0131n\u0131 büyüleyen yada utand\u0131ran belli davran\u0131\u015flar sergileyebilecekleri de unutulmamas\u0131 gereken bir husustur. Bunun yan\u0131 s\u0131ra çevresindekileri hayrete dü\u015füren birtak\u0131m davran\u0131\u015flar da yapabilirler. Bu nedenle üstün zekal\u0131 ve üstün yetenekli çocuklarda ortak olan özellikleri ve ailelerin bu özelliklerle nas\u0131l ba\u015f edebileceklerini belirlemek gerekmektedir. <\/p>\n
Sonu Gelmeyen Sorular<\/strong><\/p>\n Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar akranlar\u0131na k\u0131yasla ö\u011frenme h\u0131zlar\u0131 çok yüksek oldu\u011fu için bilgiye açt\u0131r. Ya\u015fad\u0131klar\u0131 çevre ve dünya hakk\u0131nda hiç durmaks\u0131z\u0131n bilgi edinmeye çal\u0131\u015f\u0131rlar. Baz\u0131lar\u0131 her \u015fey hakk\u0131nda bilgiyi ö\u011frenmek isterken baz\u0131lar\u0131 da bir çekirge gibi bir konudan di\u011ferine yada bir ilgi alan\u0131ndan di\u011ferine atlayabilirler. Baz\u0131lar\u0131 ise belli bir zaman diliminde sadece özel bir konuya ilgi duyarlar ve bu konu etraf\u0131nda zaman harcayarak bilgi toplarlar. Çocu\u011fun sordu\u011fu sorular gerçekten aileyi zorlam\u0131\u015fsa bu durumda aile kendine ve çocu\u011fa kar\u015f\u0131 dürüst olmal\u0131d\u0131r. Çocu\u011fun bili\u015fsel düzeyine uygun olarak cevap öncesi bir ön haz\u0131rl\u0131k yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Örne\u011fin, “Bu gerçekten iyi bir soruydu. Pek çok eri\u015fkin bu soruyu sormakta, bununla birlikte cevap olarak verebilece\u011fimiz çok net bir yan\u0131t yok. Bu konuda sen ne dü\u015fünüyorsun? Benim ne dü\u015fündü\u011fümü bilmek ister misin?” gibi cümleler kullanarak çocu\u011fa yard\u0131mc\u0131 olmaya ba\u015flanabilir. <\/p>\n Bir ailenin neden, ne zaman, ne için, kim gibi sorulara haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 için belli bir ön haz\u0131rl\u0131k yapmas\u0131 yada bu haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n yap\u0131labilmesi için çe\u015fitli düzenlemelerde bulunmas\u0131 gereklidir. Örne\u011fin aile, ba\u015f vurabilece\u011fi kaynak kitaplar\u0131 her zaman elinin alt\u0131nda bulundurmal\u0131d\u0131r. Kaynak yada yararl\u0131 kitaplar aras\u0131nda ansiklopediler, atlaslar say\u0131labilir. Ek olarak internetten yararlanmak üzere belli adresleri yada arama motorlar\u0131n\u0131 önceden bilmeli k\u0131saca bilgiye giden yollar hakk\u0131nda bilgi sahibi olmal\u0131d\u0131r. Tüm bu kaynaklar\u0131n el alt\u0131nda ve her an ula\u015fabilir olmas\u0131 aileyi k\u0131s\u0131tl\u0131 zaman dilimlerinde faydalanabilece\u011fi kütüphanelere daha az ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirmektedir. <\/p>\n \nEtkinlikler Arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u0130le ö\u011frenme<\/strong><\/p>\n Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar ve aileleri ö\u011frenme ve ke\u015ffetme süreçlerinin sonunda bir etkinli\u011fin üretildi\u011fini fark ederler. Baz\u0131 çocuklar öylesine etkin ve hareketlidir ki yanl\u0131\u015fl\u0131kla dikkat eksikli\u011fi hiperaktivite bozuklu\u011fu tan\u0131s\u0131 alma olas\u0131l\u0131klar\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Bu tan\u0131 konulan çocuklarla olan farklar\u0131, üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar\u0131n güdülenmelerini yada hareketlerini sa\u011flayan gücün onlar\u0131n ara\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 sorular\u0131na bir yan\u0131t bulma aray\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Çevrelerindeki dünyay\u0131 merak ettiklerinden, zorluktan ve karma\u015f\u0131kl\u0131ktan ho\u015fland\u0131klar\u0131 için bu hareketli davran\u0131\u015f örüntüsünü sergileyebilirler. Bazen durumu yada olay\u0131 oldu\u011fundan çok daha kar\u0131\u015f\u0131k bir hale getirirler. Sonsuz gibi gözüken enerjilerini bir amaca ula\u015fmak için kullan\u0131rlar. Hem zihinsel hem de fiziksel aç\u0131dan etkindirler. Di\u011fer yandan dikkat eksikli\u011fi heperaktivite tan\u0131s\u0131 alm\u0131\u015f çocuklar ise bir amaç do\u011frultusunda ço\u011fu zaman hareket etmezler.<\/p>\n Bedenlerini oldu\u011fu gibi beyinlerini de çok çal\u0131\u015ft\u0131r\u0131rlar, bu durum onlar\u0131n uykuya dalma süreçlerinde de belli aksakl\u0131klar\u0131n ortaya ç\u0131kmas\u0131na neden olabilir. Böylelikle zihinlerini dinlendirmede ve rahatlamada zorluk ya\u015fayabilirler. Aile, bu etkin hareketlerini, hayal güçlerini ve enerjilerini bo\u015faltmada plan yap\u0131p onlar\u0131 yönlendirerek yard\u0131mc\u0131 olabilir. <\/p>\n Destekleyici heyecanl\u0131 bir konu\u015fmadan, yada heyecan duyulan bir film izledikten sonra veya müthi\u015f bir plan yapt\u0131ktan sonra üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar\u0131n hemen uykuya dalmas\u0131n\u0131 beklemek çok büyük haks\u0131zl\u0131k olur. Onlar\u0131n rahatlayabilmeleri için belli bir zaman dilimi gereklidir. Ba\u015f ucu hikaye kitaplar\u0131 yada yatakta uyuma önce dinlenen rahatlat\u0131c\u0131 müzikler çocu\u011fun uyumas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. <\/p>\n Ne zaman ne oldu\u011funu hat\u0131rlama<\/strong><\/p>\n Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar\u0131n büyük bir ço\u011funlu\u011fu kusursuz bir belle\u011fe sahiptir. Ailelerinin unuttuklar\u0131 birtak\u0131m noktalar da onlara yard\u0131mc\u0131 olurlar. Örne\u011fin; bir anne çocu\u011fu 3 ya\u015f\u0131ndayken ald\u0131\u011f\u0131 bir biletin çocu\u011fu 9 ya\u015f\u0131na geldi\u011finde hala zaman\u0131n\u0131, yerini ve bir tak\u0131m bilgileri hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 söylemektedir. <\/p>\n Bu çocuklar özel günlerde, y\u0131l ba\u015f\u0131 yada bayramlarda ald\u0131klar\u0131 hediyeleri yada kendilerine verilen sözleri çok iyi hat\u0131rlarlar. Örne\u011fin; “3 hafta önce sal\u0131 günü bana çocuk park\u0131na gidece\u011fimizi söylemi\u015ftin. San\u0131r\u0131m hala gitmedik de\u011fil mi?”, “ Geçen sene Eylül ay\u0131nda ö\u011fretmenim bir alan gezisine ç\u0131kaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 söylemi\u015fti ama henüz gitmedik. Neden?”. Güven a\u015f\u0131lamak için ailelerin yada ö\u011fretmenlerin tutamayacaklar\u0131 sözleri vermemeleri gerekmektedir. <\/p>\n Erken ö\u011frenmeler Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar konu\u015fmas\u0131n\u0131 çok severler ve ya\u015f\u0131tlar\u0131na göre zengin bir dil kullan\u0131rlar. Konu\u015fma dilinde ya\u015f\u0131tlar\u0131na göre daha fazla sözcükten yararlan\u0131rlar. Bu durum zaman zaman ya\u015f\u0131tlar\u0131yla aralar\u0131na belli bir so\u011fuklu\u011fun girmesine de neden olabilir. Zira ya\u015f\u0131tlar\u0131 onlar\u0131n kulland\u0131klar\u0131 dili anlamada zorluk ya\u015fayabilmektedir. Örne\u011fin; üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuk dinazorlar hakk\u0131nda konu\u015furken genel bir tak\u0131m sözcükler yerine özelle\u015fmi\u015f terimlerini kullanmay\u0131 seçebilir. Dinazor yerine brontosaurus, stegosaurus, tyrannosaurus trex gibi özelle\u015fmi\u015f kelimeleri kullanabilir. Bu çocuklar bu gibi sözcükleri duymak ve anlamakla kalmaz do\u011fru içerik içerisinde de kulland\u0131klar\u0131 dilde yer verirler. <\/p>\n E\u015fzamanl\u0131 olmayan geli\u015fim<\/strong><\/p>\n Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar\u0131n ya\u015f\u0131tlar\u0131yla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda duygusal, fiziksel yada zihinsel ya\u015flar\u0131n\u0131n farkl\u0131 zamanlarda geli\u015febildi\u011fi görülmektedir. Bu nedenle üstün zekal\u0131 pek çok çocuk bu alanlarda belli performans gösteren fakl\u0131 gruptaki çocuklarla arkada\u015fl\u0131k yapmay\u0131 tercih ederler. <\/p>\n Bu parlak çocuklar oyun oynamak yada fikirlerini payla\u015fmak için di\u011fer bireylere ihtiyaç gösterirler. Büyük bir grup içinde birkaç ya\u015f\u0131t\u0131 çocuk olsa da onlar\u0131 bulma ve kuvvetli ili\u015fki kurma e\u011filimi gösterirler. Çocuk ya\u015f\u0131t\u0131 olan di\u011fer çocuklarla problemler ya\u015fad\u0131\u011f\u0131nda kendisinden ya\u015fça ileri olan çocuklarla arkada\u015fl\u0131k etmenin daha uygun oldu\u011funa ili\u015fkin bir yarg\u0131 geli\u015ftirebilir. 5 ya\u015f\u0131ndaki bir çocuk sokakta oyun oynamak için 9 ya\u015f\u0131nda bir çocu\u011fu seçebilir ve bunu “ Onun çok güzel fikirleri var.” \u015feklinde de ifade edebilir. Bu durum \u015füphesiz belli zorluklar\u0131 da do\u011furur. Örne\u011fin; ya\u015fça kendinden daha ileri olan arkada\u015f\u0131 parkta oynamak isterken 5 ya\u015f\u0131ndaki çocu\u011fun kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya geçmek için ailesinden izin almas\u0131 gereklidir. Di\u011fer bir oyunda, örne\u011fin iki tekerlekli bisiklete binen 9 ya\u015f\u0131ndaki çocuk onu arkas\u0131nda yaln\u0131z b\u0131rakabilir. Bununla birlikte bilgisayar\u0131 her ikisi de sevebilirler yada 3 ya\u015f\u0131ndaki üstün zekal\u0131 bir çocuk bu konuya daha az ilgi gösterebilir. <\/p>\n Bu çocuklar 10 ya\u015f\u0131na bast\u0131klar\u0131nda yeni durum ve problemlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelirler. Zihin ya\u015f\u0131 olarak onlarla denk olan çocuklar kar\u015f\u0131 cinsle arkada\u015fl\u0131k kurmaya çal\u0131\u015fabilir, araba kullanmak isteyebilir yada alkollü içkiler denemek isteyebilir. Oysaki bu duruma o, ne duygusal ne de etik olarak tüm bunlara haz\u0131r de\u011fildir. Fiziksel olarak da arkada\u015f gruplar\u0131 içinde spor faaliyetlerinde yeterince ba\u015far\u0131l\u0131 görülemeyebilirler. Zihinsel olarak üstün olduklar\u0131 halde sosyal ve duygusal yönden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda di\u011ferleriyle aralar\u0131nda bir uçurum olabilir. özetlemek gerekirse üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar kendilerini di\u011fer çocuklardan daha farkl\u0131 hissederler. Bu noktada da ailelerinin onlar\u0131 sevmesine ve anlamas\u0131na çok fazla ihtiyaç gösterirler. <\/p>\n Üstün yetenekli\/zekal\u0131 bireylerin çocukluk ça\u011f\u0131nda en çok problem ya\u015fad\u0131klar\u0131 dönem hangisidir?<\/strong><\/p>\n 1. Okul öncesi dönem; çocu\u011fun tam olarak neyin do\u011fru neyin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu bilmedi\u011fi bir ça\u011fd\u0131r ve çocuk kendisini tam bir “aptal” olarak da de\u011ferlendirebilir. Baz\u0131 durumlarda aile ya\u015fam\u0131na ili\u015fkin problemler ba\u015f gösterebilir. Bunun nedeni ise çocu\u011fun duygusal ya\u015f\u0131n\u0131n zeka ya\u015f\u0131n\u0131 tutmamas\u0131d\u0131r. Bu tür çocuklar zaman zaman aptalca yada çocukça davranabilirler. Oysaki di\u011fer çocuklar\u0131n benzer davran\u0131\u015flar\u0131 anne babalar\u0131 taraf\u0131ndan daha iyi tolere edildi\u011fi halde onlara çocuk olmaya haklar\u0131 yokmu\u015f gibi davran\u0131labilmektedir. <\/p>\n Baz\u0131 yeti\u015fkinler ,do\u011fru olmayan bir biçimde, bu çocuklar\u0131n her \u015feyi “daha iyi bildikleri” kan\u0131s\u0131na sahiptir. 5 ya\u015f\u0131nda bir çocuk 4 s\u0131n\u0131ftaki okuma ve problem çözme seviyesine ula\u015fabilir. Ancak, o hala 5 ya\u015f\u0131nda bir çocuktur. Ayr\u0131ca bu tür problemlere parmak emmek gibi yada ayakkab\u0131s\u0131n\u0131 ba\u011fl\u0131yamamak gibi motor beceri isteyen etkinliklerdeki zay\u0131fl\u0131klar da eklenebilir. <\/p>\n Aileler çocuklar\u0131n\u0131n göstermi\u015f oldu\u011fu bu tür davran\u0131\u015flar\u0131na, onlar\u0131n her zaman her \u015feyi daha iyi bildiklerine ve onlar\u0131n üstün olduklar\u0131na inand\u0131klar\u0131 için, duygusal ya\u015f\u0131na uygun olmayan \u015fekilde cezaland\u0131rmaya çal\u0131\u015fabilirler. Bu, kesinlikle çok yanl\u0131\u015f bir tutumdur. Bu durumda aile rahatlamal\u0131 ve çocuklar\u0131na onun ya\u015f\u0131nda ola\u011fan bir çocu\u011fa nas\u0131l davran\u0131yor ise öyle davranmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n Motor becerilerdeki farkl\u0131l\u0131klar \nGenç avukatlarla ba\u015f etme<\/strong><\/p>\n Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuk sahip oldu\u011fu kusursuz dil becerisini istedi\u011fi bir tak\u0131m \u015feyleri elde etmek için kullanabilir. Bununla birlikte ana baba, onun dikte etti\u011fi bir tak\u0131m kural ve yönergeleri kabul etmeme durumundad\u0131r. Aile, önemli olan noktalar\u0131n fark\u0131na vararak kurallar\u0131n\u0131 olu\u015fturmal\u0131d\u0131r, böylelikle çocuk kendini daha güvende hissedecektir. Bu çocuklar\u0131n üstün yetenekli\/zekal\u0131 olmalar\u0131 kurallara uymamak için hiçbir zaman bir mazeret olamaz. Ancak, çocuklara çok kat\u0131 kuralar konuldu\u011funda bu durum kendini di\u011fer çocuklara kar\u015f\u0131 h\u0131rç\u0131n davranma ve öfkelenme \u015feklinde yans\u0131r. Ayn\u0131 durum üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar için de söz konusudur. Fakat onlar durumu bir ad\u0131m ileriye ta\u015f\u0131yarak yalan söylemeyi, ve erken ya\u015flarda ihtiyaç duyduklar\u0131 \u015feyleri çalmay\u0131 ö\u011frenebilirler. Bu nedenden dolay\u0131, özellikle üstün zekal\u0131 çocuklara her zaman adil ve sayg\u0131l\u0131 davranmak çok önemlidir. <\/p>\n Çocuklar\u0131n üstün yetenekli\/zekal\u0131 olmas\u0131 hiçbir zaman onlar\u0131n ahlaksal aç\u0131dan da üstün olduklar\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. Bundan dolay\u0131d\u0131r ki bu çocuklar\u0131n di\u011fer çocuklar gibi bir tak\u0131m kurallara ihtiyaçlar\u0131 vard\u0131r. Fakat di\u011fer çocuklardan farkl\u0131 olmak üzere belli kurallar\u0131n yada belli davran\u0131\u015flar\u0131n sonuçlar\u0131n\u0131n ne olabilece\u011fi konusunda çok daha h\u0131zl\u0131 bir kan\u0131ya varabilirler. Sonuç olarak ayn\u0131 hatay\u0131 tekrarlamaktan kaç\u0131n\u0131rlar. <\/p>\n Bu çocuklar\u0131n dünya üzerinde bir i\u015fe yaramalar\u0131, fonksiyon görmeleri için dünyan\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 anlamaya ihtiyaçlar\u0131 vard\u0131r. E\u011fer bu çocuklar sürekli olarak aile yada ö\u011fretmen taraf\u0131ndan kontrol alt\u0131nda bulundurulurlarsa, kaybolma yada kafalar\u0131n\u0131n kar\u0131\u015fmas\u0131 gibi kar\u0131\u015f\u0131k duygular içine girebilirler. <\/p>\n Çocuk olgunla\u015ft\u0131kça aile, onun gerçek kararlar ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 gördü\u011fünde daha fazla güven hisseder. Baz\u0131 durumlarda ise s\u0131n\u0131r belirten kuralar koymak hayati önemlidir ve bunlar kesinlikle tart\u0131\u015fmaya aç\u0131k kuralar de\u011fildir. Hem çok kat\u0131 hem de çocu\u011fun ya\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fim göstermeyebilirler. Okuldan kaçmak, keyif veren ve al\u0131\u015fkanl\u0131k yapan maddeler kullanmak gibi konulardaki kurallar bunlara örnektir. Ailelerin deneyim kazanmas\u0131 sonucunda, çocu\u011fun sadece limitlerini zorlamak için mi yoksa farkl\u0131 bir nedenden dolay\u0131 m\u0131 kurallar\u0131 tart\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ay\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 do\u011fru yapabilir hale gelirler. Fakat belli bir alandaki sorumlulu\u011funu kan\u0131tlamak için tart\u0131\u015fmaya girdi\u011finde kurallar bir miktar hafifletilip, özgürlük ad\u0131na bir ad\u0131m ileriye at\u0131labilir. <\/p>\n Eri\u015fkinlerin arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n Kendi ya\u015f\u0131tlar\u0131yla arkada\u015f olmaktansa, üstün zekal\u0131 çocuklar ailedeki yeti\u015fkinlerle yada di\u011fer eri\u015fkinlerle ileti\u015fim içinde olmaktan mutluluk duyabilirler. Bu tür bir seçim ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n çe\u015fitli sebepleri olabilir. Örne\u011fin; üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuk ya\u015f\u0131n\u0131n getirdi\u011fi limitlerden dolay\u0131 bir huzursuzluk içindeyse ya\u015f\u0131tlar\u0131yla bir ili\u015fkiye girmektense eri\u015fkinlerle kurulan bir ili\u015fki onun için daha uygun sonuçlar do\u011furabilir. Eri\u015fkinlerin ileti\u015fiminden mutluluk duyar ve onlar\u0131n arkada\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 tercih edebilirler. Hatta böyle bir çocuk ailesini en iyi arkada\u015flar\u0131 olarak kabul edebilir. <\/p>\n Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuk ço\u011fu zaman baz\u0131 \u015feyleri oldukça iyi bir \u015fekilde ç\u0131karsayabilir fakat bununla birlikte bili\u015fsel olarak neyi ne kadar anlad\u0131\u011f\u0131 ile ili\u015fkili becerileri kazanmada eksiklikler ya\u015fayabilir. Bundan dolay\u0131 da amaçlar\u0131na ula\u015fmada eri\u015fkinlerin yard\u0131m\u0131na ihtiyaç duyabilir. Örne\u011fin ; 5 ya\u015f\u0131nda bir çocuk bir eri\u015fkinden gazetenin editörüne yaz\u0131 yazmas\u0131n\u0131 isteyebilir. Çocu\u011fun mant\u0131\u011f\u0131na göre 5 ya\u015f\u0131nda bir çocu\u011fun sözünü , editörün bir eri\u015fkine göre hiç umursamayacaklar\u0131 ç\u0131karsamas\u0131 do\u011frudur. Bu mant\u0131kla hareket eden çocuk, mektubu ö\u011fretmenin kendi a\u011fz\u0131ndan yazmas\u0131n\u0131 isteyerek bir çözüm bulmu\u015ftur. Bu durumdaki ö\u011fretmen onun fikirlerini yans\u0131tan cümlelerini onun söyledi\u011fi gibi kaleme alarak alt\u0131na çocu\u011fun ad\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r. Böylelikle yaz\u0131 yazmas\u0131n\u0131 bilmeyen çocu\u011fa yard\u0131m etmi\u015f hem de çocu\u011fun editöre ba\u015f vurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak kendine kar\u015f\u0131 olan güvenini geli\u015fmesine katk\u0131da bulunmu\u015ftur. <\/p>\n Ku\u015fkusuz yard\u0131mc\u0131 olmak iyi bir al\u0131\u015fkanl\u0131k olmas\u0131na ra\u011fmen eri\u015fkinlerin yard\u0131m tuza\u011f\u0131ndan kendilerini uzak tutmalar\u0131 gerekmektedir. Örne\u011fin; “Anne ö\u011fretmene……………söylemeni istiyorum.” gibi bir cümleyle eri\u015fkinler kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilir. Bunu söyleyen çocuk, ö\u011fretmenin bir eri\u015fkinin istek ve ricalar\u0131n\u0131 gerçekle\u015ftirmeye kar\u015f\u0131 daha yak\u0131n oldu\u011fu kan\u0131s\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Çocu\u011fun ailesi taraf\u0131ndan desteklendi\u011fini hissetmesine her zaman ihtiyaç duymas\u0131yla birlikte bu destek ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k durumuna gelmemeli ve çocuk kendi ad\u0131na, arac\u0131s\u0131z konu\u015fabilmelidir. <\/p>\n Risk alman\u0131n önemi Ailenin olumsuz konu\u015fmalardan kaç\u0131nmas\u0131 ve bu gibi tuzaklardan uzak durmas\u0131 gerekir. “Bu asla i\u015fe yaramayacak.” gibi cümleler çocu\u011fun kendi hayal gücünü kullanmas\u0131n\u0131 engeller ve bu çocuk için istenebilecek en son \u015feydir. Aile yada ö\u011fretmenin çocu\u011fun ortaya ç\u0131kard\u0131\u011f\u0131 i\u015fi takdir etmesi gerekmektedir. “Bunu ba\u015farmak için gerçekten çok çaba sarf etti\u011fini görebiliyorum.” gibi cümlelerle çocu\u011fu cesaretlendirmek gerekmektedir. Risk almak kabul edilebilir bir atmosferin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Çocu\u011fa her zaman denemesi ve sonuçta ne oldu\u011funu görmesi için f\u0131rsatlar verilmelidir. <\/p>\n Çocu\u011fa belli riskleri alarak yeni \u015feyler ö\u011frenmesi için izin verilmesi gerekmektedir. Gerekirse ö\u011fretmen yada anne bunun için model olur. Pek çok çocuk eri\u015fkinlerin bir tak\u0131m becerileri çok çabuk edindiklerini dü\u015fünürler. Çocukla birlikte eri\u015fkinin yeni bir spora ba\u015flama, yeni bir sanat formunu yaratmak yada yabac\u0131 bir dil ö\u011frenme gibi aktiviteler at\u0131lacak olumlu bir ad\u0131m\u0131 olu\u015fturur. Pek çok yeni \u015feyi aile çocu\u011fu ile birlikte deneyebilir. Çocu\u011fa yard\u0131mc\u0131 olman\u0131n bir ba\u015fka yolu da her sorunu tek bir do\u011fru yan\u0131t\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 gerçe\u011fini çocukla payla\u015fmakt\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki sorulardan ba\u015flayabilirsiniz. <\/p>\n • Evimizi nas\u0131l geli\u015ftirebilir, güzelle\u015ftirebiliriz? Bir komedyene sahip olmak<\/strong><\/p>\n Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar\u0131n genellikle espri yetenekleri oldukça geli\u015fmi\u015ftir. Dünyay\u0131 anlama becerileri oldukça yüksek seviyededir ve bu nedenle uygun espriyi rahatl\u0131kla yakalayabilirler. \u015eakalardaki önemli noktalar\u0131 rahatl\u0131kla fark ederler. Bu durum hem duyduklar\u0131 hem de kendi yapt\u0131klar\u0131 \u015fakalar için geçerlidir. Bunun yan\u0131nda di\u011fer çocuklar bu özel noktalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kaç\u0131rabilirler. Böyle bir durumda çocuk di\u011ferlerinin \u015fakay\u0131 anlamamas\u0131ndan dolay\u0131 kendilerini kötü hissedebilirler. Baz\u0131 çocuklar s\u0131rf bu nedenden dolay\u0131 eri\u015fkinlerin arkada\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 tercih edebilirler. Bu çocuklar sözcüklerle oynay\u0131p bir tak\u0131m espriler üretirler. Bir aile çocu\u011funun ancak eri\u015fkinlerin anlayabilece\u011fi esprileri 4 ya\u015f\u0131ndan itibaren anlayabildi\u011fini bildirmi\u015ftir. <\/p>\n Ender de olsa baz\u0131 durumlarda üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar\u0131n espri anlay\u0131\u015flar\u0131 olumsuz bir ifade alarak, rahats\u0131z edici bir duruma gelebilir. Bunun önüne geçilmesi için aile yada ö\u011fretmenin çocu\u011fu, insanlar\u0131n bu \u015fekilde küçük dü\u015fürülmesinden yada utand\u0131r\u0131lmas\u0131ndan kesinlikle hiç ho\u015flanmayacaklar\u0131 konusunda bilgilendirmeleri gerekmektedir. <\/p>\n H\u0131zl\u0131 ve derin ö\u011frenenler<\/strong><\/p>\n Genellikle tüm üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar temel becerileri ya\u015f\u0131tlar\u0131ndan daha h\u0131zl\u0131 ve daha iyi ö\u011frenebilirler. Ö\u011frenilen yeni bilgiler için daha az tekrara ve al\u0131\u015ft\u0131rma yapmaya ihtiyaç duyarlar. \u0130lgiledikleri bir etkinli\u011fin tekrar tekrar üstünden gitmek onlar için oldukça s\u0131k\u0131c\u0131 olabilir ve kolayl\u0131kla güdülenmelerini kaybederler. Bunun sonucunda dikkatsizlik nedeniyle hatalar yap\u0131labilir, özenilmemi\u015f defterler yada bitirilmemi\u015f ödevlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nabilir. Baz\u0131 ö\u011fretmenler bu durumu motivasyon eksikli\u011fine ba\u011flay\u0131p bunu çocu\u011fa kar\u015f\u0131 kullan\u0131rlar. Örne\u011fin “Senin hiç üstün yetenekli oldu\u011funu dü\u015fünmüyorum, sen normal bir s\u0131n\u0131f ödevini dahi yapamaz durumdas\u0131n.” gibi. <\/p>\n Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar\u0131n pek çok fark\u0131 alana kar\u015f\u0131 ilgisi vard\u0131r. Belli bir zaman diliminde belirgin bir konu üzerinde yo\u011funla\u015f\u0131rlar. Çok erken ya\u015flarda ilgilendikleri konu üzerinde özelle\u015febilirler. <\/p>\n Çocuklar önemle üstünde durduklar\u0131 konudan ba\u015fka birine atlayabilir yada ilgilendikleri konuda bir ad\u0131m daha ileri gitmek isteyebilirler. Bu durum gün geçtikçe daha da zor bir hal alabilir. Örne\u011fin yeti\u015fkinler dinazorlar\u0131n sevimsiz oldu\u011funu dü\u015fünürken çocuk bir sonraki gün eve bir kertenkele ile gelebilir. Bir aile son çare olarak duruma el koymak için kesin kural koymay\u0131 planlam\u0131\u015ft\u0131r. Kural \u015föyledir: “Anne ve baban\u0131n izni olmadan eve kesinlikle bir canl\u0131 yada bir zamanlar ya\u015fam\u0131\u015f bir canl\u0131 getirilmez”. Bu çocuk resimlerle yada filmlerde gördü\u011fü canl\u0131larla yetinmemekte ve gerçek canl\u0131larla beraber olmak istemektedir. Bu kural konmadan önce trafik kazas\u0131nda araba çarpmas\u0131 sonucu ölen hayvan le\u015flerini de iç organlar\u0131 üzerinde incelemeler yapmak amac\u0131yla eve getirmektedir. <\/p>\n Pek çok zeki ö\u011frenci proje ba\u015flatmaktan ho\u015flan\u0131r. Hobi ve koleksiyona dü\u015fkündürler. Bir tak\u0131m bilgilere kendi ba\u015flar\u0131na ula\u015fmay\u0131 ve kendi ba\u015flar\u0131na ö\u011frenmeyi severler. Zaman zaman üstesinden gelemeyecek kadar yüklü programlarda çal\u0131\u015fmak isteyebilirler. Bir orta okul ö\u011frencisi insanlar\u0131n tarihi hakk\u0131nda proje yapmak istemi\u015f ve zaman dilimini ilk canl\u0131n\u0131n ortaya ç\u0131k\u0131\u015f\u0131 ile günümüz aras\u0131nda alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu çok geni\u015f bir ba\u015fl\u0131k oldu\u011fundan, yap\u0131lmas\u0131 gereken sadece özel bir zaman dilimi içindeki insan geli\u015fimini incelemektir. Böylelikle ö\u011frenci tüm etkinlikler içinde yok olmadan özel bir konu ile ilgili ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla sürdürebilir. \u0130çerik olarak geni\u015f bir yelpazeye da\u011f\u0131lm\u0131\u015f konular\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda ö\u011frenciler çok güçlük çekerler. Ö\u011frenciler, konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 basamaklara bölmede güçlük ya\u015farlar. Bir alandaki çal\u0131\u015fma yada ara\u015ft\u0131rma bittikten sonra di\u011ferine atlanmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda bilgilendirilmeye ihtiyaç duyarlar. Bu noktada ö\u011fretmenlerin ö\u011frencilere yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 gerekmektedir. Bu nedenle ö\u011frencinin, proje al\u0131rken yada seçerken mant\u0131kl\u0131 bir çerçeveye oturmas\u0131na dikkat edilmelidir. Projenin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 alan ö\u011frenci i\u015fini ba\u015far\u0131 ile tamamlad\u0131\u011f\u0131nda pek çok \u015fey ö\u011frenmi\u015f olacakt\u0131r. Unutulmamas\u0131 gereken husus bir projenin en zevkli taraf\u0131 onun ara\u015ft\u0131rma ile ilgili olan k\u0131sm\u0131d\u0131r. Proje belirlenirken çocuklar\u0131n özellikle ilgilendikleri konular göz önünde bulundurulmal\u0131d\u0131r. Proje süreci ö\u011fretmenler taraf\u0131ndan dikkatle sorgulanmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n Konu seçiminde oldu\u011fu gibi projenin bitirilme tarihi noktas\u0131nda da çocu\u011fa yard\u0131mc\u0131 olunmal\u0131d\u0131r. Yap\u0131lacak çal\u0131\u015fmalar hiçbir zaman son ana b\u0131rak\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Konu olarak özel bir noktadan giri\u015f yapan ö\u011frenci konuyu bölümlere ay\u0131rarak her bir basama\u011f\u0131 ne zaman yapaca\u011f\u0131 konusunda kendine bir zaman tablosu ç\u0131karmal\u0131d\u0131r. Bu zaman tablosunun tüm çal\u0131\u015fmalar esnas\u0131nda olu\u015fturulmas\u0131na, kullan\u0131lmas\u0131na ve buna sad\u0131k kal\u0131nmas\u0131na hem ö\u011fretmen hem de anneler taraf\u0131ndan dikkat edilmelidir. <\/p>\n A\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131k<\/strong><\/p>\n Üstün yetenekli çocuklar tüm ya\u015flarda bir tak\u0131m problemlerin net ve kesin olarak fark\u0131ndad\u0131r. Yüksek fark\u0131ndal\u0131k ve gözlem kabiliyetleri sayesinde sava\u015f, açl\u0131k, gücü kötüye kullanma, \u015fiddet gibi olumsuz bir tak\u0131m davran\u0131\u015flar yada olaylar hakk\u0131nda korku geli\u015ftirebilirler. Özetle, tüm dünya problemleri hakk\u0131nda kayg\u0131 duyabilirler. Bu çocuklar çok erken ya\u015fta dahi bu noktalardaki hassas tutumlar\u0131 yüzünden kendilerini olumsuz, üzgün ve çaresiz hissedebilirler. Bu çocuklar ya\u015f\u0131tlar\u0131yla k\u0131yasland\u0131klar\u0131nda onlar\u0131n fazlas\u0131yla \u015fiddet ve nükleer sava\u015ftan çok korktuklar\u0131 ve çekindikleri saptanm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eiddetten çekinmelerinin ve sak\u0131nmalar\u0131n\u0131n bir sebebi de medyada gördükleri çocuk kaç\u0131rma, terörizm, cana kastetme gibi yada cana mal olan kazalar hakk\u0131ndaki haberlere \u015fahit olmalar\u0131d\u0131r. <\/p>\n Bunlar\u0131n yan\u0131nda bu çocuklar\u0131n farkl\u0131 ek korkular\u0131 da olabilir. Bunlar\u0131n aras\u0131nda ölüm, hastal\u0131k, hamilelik, dü\u015fük yapma, i\u015f bulamama, arkada\u015f bulamama, yaln\u0131z kalma, sevilmeme ve zihinsel yetersizli\u011fi olma gibi konular say\u0131labilir. <\/p>\n Erken ya\u015fta olmalar\u0131na ra\u011fmen bu çocuklar ölümün farkl\u0131 boyutlar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olabilirler. Ölümün anlam\u0131n\u0131 sorgulayabilirler ve ölme konusunda bir tak\u0131nt\u0131ya sahip olabilirler. Ölümle ilgili bir tak\u0131m dramatik sahneleri darama \u015feklinde oynayabilir yada kaza ile ölmü\u015f bir canl\u0131y\u0131 gömmek için eve getirebilirler. <\/p>\n Ölümün ola\u011fan bir do\u011fal süreç olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k aile bireylerinin bunun üstesinden gelmesi oldukça zordur. Ço\u011fu yeti\u015fkin ise çocuklarla konu\u015fmaktan kaç\u0131n\u0131rlar. Bunun sonucu olarak çocuklar suçluluk gibi uygun olmayan hislere kap\u0131labilirler. Çocuklar\u0131n sorular\u0131na eri\u015fkinler taraf\u0131ndan büyük bir aç\u0131k yüreklilikle cevap verilmelidir. Çünkü konu\u015fulmad\u0131\u011f\u0131nda çocuklar do\u011fru olmayan ç\u0131karsamalarda bulunabilirler. <\/p>\n Üstün zekal\u0131 çocuklar\u0131n bu yüksek duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 onlar\u0131 sosyal ya\u015fant\u0131dan bir miktar uzakla\u015ft\u0131rabilir ve hatta kendilerinde yanl\u0131\u015f bir \u015fey bile oldu\u011funu dü\u015fünebilirler. Bu yo\u011funluktaki duyarl\u0131l\u0131k hem olumlu hem de olumsuz etkilere neden olabilir. Bunu belirleyen kritik nokta, çocu\u011fun alg\u0131lamas\u0131 ve verdi\u011fi dönütle ilgilidir. <\/p>\n Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar ilgilendikleri konular için oldukça uzun bir süre dikkatlerini toplayabilirler. Bununla birlikte benzer bir durum ödevlerin tamamlanmas\u0131nda gerçekle\u015fmeyebilir. Çocuk ödevlerini tamamlamadan önce zaten kendi sevdi\u011fi konuyu içeren kitaplar\u0131, bilgisayar\u0131 yada projesiyle yo\u011fun olarak ilgilendi\u011finden ailesinin onu yeme\u011fe ça\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 duymayabilir. Bu durum onun ailesini göz ard\u0131 etmesinden yada duymazdan gelmesinden de\u011fil ça\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmay\u0131\u015f\u0131ndand\u0131r. E\u011fer çocuk ça\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 duymazsa nazik bir kucaklama yada dokunmaya onu uyarabilirsiniz. Bunun yan\u0131nda göz konta\u011f\u0131 da mükemmel olarak i\u015fe yaramaktad\u0131r. Ba\u011f\u0131r\u0131p ça\u011f\u0131rmak genellikle aileleri amaçlar\u0131na ula\u015ft\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 gibi çocuklar\u0131n\u0131n da duyars\u0131zla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ba\u011f\u0131rma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 olan ailelerin çocuklar\u0131 genellikle bu durumda görmezden gelme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 kazanabilirler. <\/p>\n Bireylerin kayg\u0131 ve huzursuzluklar\u0131 programlar\u0131 önceden planlayarak ve bunu uygulayarak biraz daha azalt\u0131labilir. Büyük olas\u0131l\u0131kla ailedeki yeti\u015fkinler de “\u015eu kitab\u0131 yerine koy.”,“Hadi \u015fimdi al\u0131\u015fveri\u015fe gidiyoruz” gibi anl\u0131k yönergeler yerine “Saat 3 te al\u0131\u015fveri\u015fe ç\u0131kmak zorunday\u0131m” gibi içinde emir bulunmayan ve bilgi bar\u0131nd\u0131ran yönergeler duymaktan ho\u015flan\u0131rlar. Bu durumda aile benzer formdaki cümleleri kendi çocu\u011fu için de kullanmal\u0131d\u0131r. Örne\u011fin; bir yerden ayr\u0131lmak gerekti\u011finde anne \u015föyle bir cümle kurarak çocu\u011fun kendi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ayarlamas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. “Ayr\u0131lmadan 10 dakika önce sana haber verece\u011fim”.<\/p>\n Baz\u0131 zamanlarda çocuk kendini duyusal uyaran bombard\u0131man\u0131na tutulmu\u015f gibi hissedebilir. Çocu\u011fu bu duygudan kurtarmak için onun rahatlamas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131 yada evde daha sessiz ve sakin bir kö\u015feye gitmesi için yönlendirilmelidir. Anne babalar mutlaka evlerinde çocu\u011fun iç huzuru ve mutluluk içinde olabilece\u011fi özel bir yer haz\u0131rlamal\u0131d\u0131rlar. Üstün zekal\u0131 çocuklar özellikle görme, ses ve çevreden gelen pek çok uyarana oldukça hassast\u0131r. Do\u011fadan, müzikten ve renklerden derin bir \u015fekilde etkilenirler. Ço\u011fu ki\u015finin göremedi\u011fi ufak noktalar\u0131 ve ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 onlar yakalayabilir. Güvenli ve iç huzuru veren bireylere rahatlamalar\u0131 gerekti\u011finde ihtiyaç gösterirler. Baz\u0131 çocuklar uykuya dalmada problemler ya\u015fayabilirler. Bunun sebebi de zihinlerinin a\u015f\u0131r\u0131 yüklenmesidir. Onlara sürekli uyaran sa\u011flayan kitap, televizyon gibi araçlar\u0131 b\u0131rakamamalar\u0131d\u0131r. Bazen, hemen uykuya dalarlar fakat gecenin bir yars\u0131nda zihinleri pek çok güzel dü\u015fünülerle dolu olarak uyan\u0131rlar. Bu gibi durumlar için aile, çocu\u011fun ba\u015f ucunda kay\u0131t cihaz\u0131 bulundurabilir. Böylelikle ertesi gün bu harika fikirlerini kaybetmeyece\u011fini yada unutmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilen çocuk rahatlam\u0131\u015f bir \u015fekilde tekrar uykusuna dönecektir. <\/p>\n Zihinsel yükün belli aral\u0131klarla bo\u015falt\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finden, birtak\u0131m rahatlama tekniklerine yer verilebilir. Bununla birlikte fiziksel egzersizler zaman zaman öylesine rahatlat\u0131c\u0131 olurlar ki çocuklar bu durumu al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirebilirler. Bunun nedeni a\u011f\u0131r egzersizlerden beynin kaslar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 hafifletmek için ç\u0131kard\u0131\u011f\u0131 morfin benzeri maddelerdir. Bu maddeler beyin taraf\u0131ndan do\u011fal bir \u015fekilde üretilir. Bu maddelerin verdi\u011fi rahatl\u0131\u011f\u0131 hisseden çocuk yeniden a\u011f\u0131r egzersiz yapmak için motive olmu\u015f olur. E\u011fer bu durum yo\u011fun bir \u015fekilde ya\u015fan\u0131rsa fizik egzersizlerinin uygulamas\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131ya kaç\u0131lm\u0131\u015f olur. Aile böyle bir durumla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda çocu\u011fun dengeyi sa\u011flamas\u0131 için ona egzersiz planlar\u0131 yaparak yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 gerekmektedir ayr\u0131ca onu yeni oyunlar ö\u011frenmesi, yeni arkada\u015fl\u0131klar edinmesi ve böylelikle rahatlamas\u0131 için yönlendirmelidir. <\/p>\n Çocuklar için rahatlama teknikleri<\/strong><\/p>\n Çocu\u011fa zihnini bir noktada yo\u011funla\u015ft\u0131rarak yada meditasyon yaparak rahatlamas\u0131n\u0131 ö\u011fretebilirsiniz. Örne\u011fin; aç\u0131k bir zihnin tamamen kendine dönük bir \u015fekilde bütün d\u0131\u015f uyaranlardan uzak, kendi içinde bir tutarl\u0131l\u0131k ve rahatl\u0131k sa\u011flad\u0131ktan sonra, içindeki dü\u015fünceleri yönlendirmeye izin verilebilir. <\/p>\n • Bir rahatlama pozisyonunda nefes al\u0131\u015flar\u0131 sayma çift etkiye sahiptir. Bu egzersiz hem rahatlamay\u0131 hem de pek çok fikrin pe\u015finde ko\u015fan zihnin biraz daha kontrol alt\u0131nda tutulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Çocu\u011fun birden ba\u015flayarak 10a kadar nefes al\u0131p veri\u015fini saymas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. Bu egzersize çocuk kendini taze hissedinceye kadar devam edebilir. Aile çocu\u011fa nefes al\u0131\u015f veri\u015fleri s\u0131ras\u0131na e\u011fer zihninde bir tak\u0131m dü\u015füncelerin varl\u0131\u011f\u0131nda yeniden 1den ba\u015flayarak saymas\u0131n\u0131 önerebilir. Düzenli olmak yada olmamak<\/strong><\/p>\n Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar her zaman düzenli ve tertipli olmayabilir. Da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k ve kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k için geli\u015ftirdikleri özel bir toleranslar\u0131 vard\u0131r. Bu çocuklar yar\u0131nlardaki enerji krizini çözebilirler ama bu gün arad\u0131klar\u0131 bir kalemi bulamayabilirler. Odalar\u0131nda yar\u0131 tamamlanm\u0131\u015f projeler, lego \u015fehirler, pul koleksiyonlar\u0131 ve pek çok farkl\u0131 ilgi alan\u0131na dair e\u015fyalar vard\u0131r. Ödev ka\u011f\u0131tlar\u0131n\u0131n temiz ve düzenli olarak verilmesi ku\u015fkusuz bu çocuklar için öncelikli öneme sahip \u015fey aras\u0131nda say\u0131lmaz. Benzer bir \u015fekilde odalar da bu kurala kat\u0131l\u0131r. Asl\u0131nda derli toplu olman\u0131n standard\u0131 ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015fmektedir. Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar genellikle e\u015fyalar\u0131n\u0131 atmaktan nefret ederler. Örne\u011fin güzel bir kayay\u0131 nerede, nas\u0131l ve ne zaman bulduklar\u0131n\u0131 çok net hat\u0131rlamakla birlikte ertesi gün okula götürmek zorunda olduklar\u0131 kitab\u0131 bulmalar\u0131 uzun bir süreyi alabilir. Gözlemleri oldukça keskindir ve detaylar konusunda da fark\u0131ndal\u0131k seviyeleri oldukça yüksektir. E\u011fer etraflar\u0131nda bir \u015fey kay\u0131p yada eksikse bunu hemen fark ederler. Ailelerin bu noktada çocu\u011fun haklar\u0131na sayg\u0131 göstermesi gerekir. ona ait olan e\u015fyalar odada yer kapl\u0131yor diye bir torbaya doldurulup at\u0131lamaz. <\/p>\n Büyük bir ço\u011funlukla okullar zaman\u0131 kullanma ve tertipli olma becerilerini ö\u011fretmez bundan dolay\u0131 ailelerin bu noktada verecekleri destek çok önemlidir. Örne\u011fin., aileler haftal\u0131k yada ayl\u0131k “Neleri saklamak istiyorum” oturumlar\u0131 düzenleyebilirler. Çocu\u011fun okula ait bir tak\u0131m notlar\u0131n\u0131 yada onun için önemli olan pek çok \u015feyi atmak istememesi do\u011fald\u0131r. Bununla birlikte aile bu notlar\u0131 belli bir konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda düzenli tutmas\u0131na ve her birinin belli bir konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda dosyalan\u0131p özel yerlerde saklamas\u0131 konusunda onu cesaretlendirmelidir. <\/p>\n Düzeni sa\u011flamak için kutulardan, dosyalama sistemlerinden yararlan\u0131labilir. Üzerindeki etikete konu yada numara veren çocuk bunlar\u0131 düzgün bir \u015fekilde saklamal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca okul yaz tatiline girdi\u011finde aile tekrar “Bu sene hakk\u0131nda neler hat\u0131rlamak istiyorum?” oturumu düzenlemelidir. Geçmi\u015f y\u0131la ait ne tür belgelerin saklanaca\u011f\u0131 ve hangilerinden kurtulunaca\u011f\u0131 hakk\u0131nda çocu\u011fun bir karara varmas\u0131 gerekmektedir. Uygun proje yada çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bir portfolyo içinde saklanmas\u0131 sayesinde ileride ö\u011fretmenlerin onu daha iyi de\u011ferlendirmesine olanak tan\u0131yacak bir sistem de kurulmu\u015f olur. Çocu\u011fun e\u015fyalar\u0131n\u0131 saklamak için kutulardan yararlan\u0131lacaksa onun yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kullanarak kutuyu bir sanat eseri haline dönü\u015ftürmesi için desteklenebilir. Bu kutular doldu\u011funda yeniden düzenleme için uygun zaman gelmi\u015f demektir. <\/p>\n Çocu\u011fun kendisinin örgütledi\u011fi bir alan\u0131n\u0131n olmas\u0131na ve bu alan\u0131n göreceli olarak daha az da\u011f\u0131n\u0131k olmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olunmal\u0131d\u0131r. Bu durumda aileler bir tak\u0131m kurallardan yararlanabilirler, örne\u011fin; “cumartesi sabah\u0131 hiçbir \u015fey yerde durmamal\u0131d\u0131r”. Odada içecek kutular\u0131n\u0131n bulundurulmas\u0131na izin verilmez. Çocu\u011fun günlük kulland\u0131\u011f\u0131 e\u015fyalar günlük olarak yerlerine kald\u0131r\u0131l\u0131r. <\/p>\n Erken okuyanlar.<\/strong><\/p>\n Baz\u0131 üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar okumay\u0131 kendi ba\u015flar\u0131na ö\u011frenirler. Genellikle bu çocuklar\u0131n ne zaman ve nas\u0131l okuma kodunu söktükleri konusunda herhangi bir fikrimiz olmayabilir. Bununla birlikte erken okuma hiçbir zaman üstün zekal\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir göstergesi de\u011fildir. <\/p>\n Baz\u0131 çocuklar okumas\u0131n\u0131 3 ya\u015f gibi erken bir dönemde ö\u011frenirler. Bu çocuklar\u0131n baz\u0131lar\u0131na okuma konusunda aileleri, kre\u015fteki ö\u011fretmenleri yada bak\u0131c\u0131lar\u0131 yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Di\u011fer Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar\u0131n ise farkl\u0131 alanlarda ilgileri olabilir ve okuma onlar için öncelikli konular aras\u0131nda say\u0131lmayabilir. Ana okullar\u0131nda yada birinci s\u0131n\u0131fta okumas\u0131n\u0131 ö\u011frenemeyen bir ö\u011frenci üstün zekal\u0131 olamaz gibi bir etiket kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Benzer \u015fekilde de okul öncesi okumay\u0131 ö\u011frenen çocuklara üstün zekal\u0131 etiketi konmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Erken okuyan çocuklarda dili ustal\u0131kla kullanma, erken çocukluk döneminde uzun süreli dikkat, sembollerin uygun biçimde kullan\u0131lmas\u0131, erken neden sonuç ili\u015fkisini bulma becerilerinin toplam\u0131 çocu\u011fun üstün oldu\u011funa dair kanaatimizi etkileyecek ip uçlar\u0131ndan sadece baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Çok yüksek seviyede üstün zekal\u0131 olan çocuklar 4 ya\u015f\u0131n alt\u0131nda okumas\u0131n\u0131 ö\u011frenebilirler. Bu tür çocuklarla çal\u0131\u015fan okul öncesi kurumlar onun geli\u015fimine ve ihtiyaçlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak kendi programlar\u0131n\u0131 ayarlamak zorundad\u0131rlar. <\/p>\n Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 okul öncesinde okumay\u0131 ö\u011frenirken di\u011fer bir k\u0131sm\u0131 ise birinci s\u0131n\u0131f\u0131n sonunda hala okumay\u0131 sökememi\u015f olabilir. Çoklu zeka kuram\u0131ndan da destek alarak çocuklar\u0131n belli zeka alanlar\u0131nda farkl\u0131 seviyelerde olduklar\u0131 söylenebilir. Okumas\u0131n\u0131 geç ö\u011frenen üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocu\u011fun çok daha farkl\u0131 alanlarda ya\u015f\u0131t\u0131 bireylerden olumlu bir \u015fekilde farkl\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 gözlemlenecektir. <\/p>\n \u0130leti\u015fim<\/strong><\/p>\n Pek çok üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuk çevresiyle i\u015f birli\u011fi içindedir, sosyaldir ve sevilir. Ço\u011funlukla lider olarak görülür. Ailelerin bu çocuklar\u0131 olumlu bir istikamete do\u011fru yönlendirmelerinde fayda vard\u0131r. Aksi durumda, çete liderlerinin asl\u0131nda pek ço\u011funun üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar\u0131n oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r. Bu tür çocuklar büyük bir \u015fanss\u0131zl\u0131kla bir \u015fekilde olumsuz olarak yönlendirilmi\u015flerdir. <\/p>\n Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar\u0131n ailelerinin çok daha \u015fansl\u0131 oldu\u011fu ve bu ailelerin i\u015flerinin çok daha kolay oldu\u011fu kan\u0131s\u0131 yanl\u0131\u015f bir inançt\u0131r. Asl\u0131nda bu durum aileler için oldukça zorludur. Bu çocuklar\u0131 örne\u011fin, çok daha fazla kayna\u011fa ihtiyaçlar\u0131 vard\u0131r. Benzer \u015fekilde de aile içinde çok daha fazla ileti\u015fim içinde olmaya ihtiyaç gösterirler. Aileleri çocuklar\u0131n\u0131n okul sonras\u0131nda yada hafta sonunda ne yapt\u0131klar\u0131yla ilgili bilgili olmaya ihtiyaçlar\u0131 vard\u0131r. Bu çocuklar\u0131n kimlerle arkada\u015fl\u0131k etti\u011fi oldukça önemlidir. Aileler çocuklar\u0131n arkada\u015flar\u0131n\u0131 arayarak kedilerini tan\u0131tmal\u0131 ve aileler aras\u0131ndaki ilk ileti\u015fimi ba\u015flatmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n Zaman içinde pek çok çocu\u011fun ailelerinin kedi hayatlar\u0131na daha az kar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 isterken bu ili\u015fki diplomatik bir \u015fekilde her zaman s\u0131cak tutulmal\u0131d\u0131r. Ya\u015f\u0131tlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu gruplar\u0131n etkisi her çocuk üzerinde inan\u0131lmaz bir bask\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. Örne\u011fin; belli bir zamana kadar hem davran\u0131\u015flar\u0131 hem de akademik ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n çok yüksek oldu\u011fu bir k\u0131z çocu\u011funun davran\u0131\u015flar\u0131 okul ba\u015far\u0131s\u0131 tam z\u0131t yönde de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Aile durumu “sanki k\u0131z\u0131m\u0131z de\u011fil de evde bir yabanc\u0131 ile birlikteymi\u015f gibi hissediyoruz.” diyerek duygular\u0131n\u0131 payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu gözlemden bir süre sonra ise aile, k\u0131zlar\u0131n\u0131n madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda bilgi sahibi olmu\u015ftur. Aile, ya\u015fam ortam\u0131n\u0131 pozitif bir havaya sokmal\u0131d\u0131r. Örne\u011fin; eve pizza \u0131smarlamal\u0131, içecekler haz\u0131rlanmal\u0131 belki de hep birlikte bir film seyredilmelidir. Bu \u015fekilde olumlu bir atmosferin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 evlerde çocuk zaman\u0131n\u0131 bir k\u0131sm\u0131n\u0131 evde geçirme e\u011filimi gösterecektir. <\/p>\n Ana babalar\u0131n üstün zekal\u0131 ya da üstün yetenekli çocu\u011fun sahip oldu\u011fu özelliklerini en üst düzeyde geli\u015ftirebilmesini sa\u011flamak için, a\u015fa\u011f\u0131da yukar\u0131da ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak verilmi\u015f olan özelliklere ili\u015fkin belirtilen tüm önerilerin büyük ço\u011funlu\u011funu yerine getirmesi gerekmektedir. <\/p>\n • Çocu\u011funuzun sordu\u011fu sorular\u0131 sab\u0131rla ve büyük zevkle yan\u0131tlamaya haz\u0131r olun. Prof. Dr. Ay\u015fegül Ataman<\/strong><\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Üstün yetenekli \/ zekal\u0131 çocuklar Kimdir? Üstün yetenekli \/ zekal\u0131 çocu\u011fa destek sa\u011flayacak aile ortam\u0131 nas\u0131l olu\u015fabilir? Üstün zekal\u0131 \/ […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":254,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[353,549,354,476,550,361,465,466,553,376,444,453,473,454,493,419],"tags":[],"class_list":["post-253","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aile-aile","category-aile-ici-iletisim","category-anne-baba","category-anne-baba-egitimi","category-anne-cocuk","category-anne-babalara-oneriler","category-anne-cocuk-iliskisi","category-baba-cocuk-iliskisi","category-cocuk-egitimi-cocuk","category-cocuk-gelisimi","category-cocuklarda-sosyal-beceriler","category-cocukta-kavramlar-para-esya-vb","category-inceleme-arastirma-makale","category-super-anne","category-super-baba","category-super-cocuk"],"yoast_head":"\r\n
\nNeredeyse sonsuz denebilecek kadar çok soru sorabilirler. Aya\u011fa kalkt\u0131klar\u0131 dakikadan, uyuduklar\u0131 ana kadar dünya ile ili\u015fkili pek çok bilgi edinmek isterler. Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocu\u011fa sahip bir aile bu durumu \u015föyle betimlemektedir. “Çocu\u011fum ayn\u0131 bir sünger gibi her \u015feyi emmek istiyor.”
\nBu çocuklar\u0131n sorduklar\u0131 sorulardan baz\u0131lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da belirtilenlere benzer.
\n• Y\u0131ld\u0131zlar nereye giderler? Neden üstümüze dü\u015fmezler?
\n• Neden karlar ilk önce a\u011façlar\u0131n alt\u0131nda erimeye ba\u015flar?
\n• A\u011façlar \u0131s\u0131 yarat\u0131r m\u0131?
\n• \u015eimdiye kadar neden so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 için çare bulunamad\u0131?
\n• Neden hala sava\u015flar var?
\nÇocuklar\u0131n sorduklar\u0131 sorular\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 cevaplar\u0131 vard\u0131r di\u011fer bir k\u0131sm\u0131n da belirgin ve aç\u0131k herhangi bir yan\u0131t\u0131 yoktur. Ailelerin çocuklar\u0131n\u0131n bu sorular\u0131na yan\u0131t verirken çaba sarf etmeleri onlar\u0131n rahatlamas\u0131na sebep olur. Ailenin verdi\u011fi cevaplar\u0131n ise çocu\u011fun anlayabilece\u011fi bili\u015fsel seviyeyi a\u015fmamas\u0131 gerekmektedir. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki üstün zekal\u0131 çocuk ailenin cevaplayabilece\u011finden çok daha fazlas\u0131n\u0131 sorabilir. <\/p>\n
\n<\/strong>
\nFarkl\u0131l\u0131klar\u0131n olmas\u0131na ra\u011fmen üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuk erken ya\u015flar\u0131nda ya\u015f\u0131tlar\u0131na nazaran daha önce konu\u015fmas\u0131n\u0131 ve yürümesini ö\u011frenir. Fakat baz\u0131 durumlarda çocuklar tam do\u011fru ve düzgün cümlelerle konu\u015fmaya ba\u015flay\u0131ncaya kadar sözel ileti\u015fim kurmada isteksiz davrand\u0131klar\u0131 gözlemlenebilmektedir. Benzer bir \u015fekilde tam olarak dengelerini sa\u011flamadan yürümek istemeyebilirler. Genellikle bu çocuklar pek çok \u015feyi bir yada iki tekrardan sonra ö\u011frenirler. Tek bir tekrardan sonra kolayl\u0131kla ö\u011frenebilirler, hatta onlar\u0131n ö\u011frenmesini istemedi\u011finiz bir tak\u0131m bilgiler oldu\u011funda da durum bundan farkl\u0131 olmaz. <\/p>\n
\n2. Çocuk 10 ya\u015f civar\u0131nda; belli bir zorluk dönemi ya\u015far. Bunun sebebi de arkada\u015f bask\u0131s\u0131n\u0131n çok fazla olmas\u0131d\u0131r. Arkada\u015f grubunun onlar\u0131 kendileri gibi olmaya yönlendirme bask\u0131s\u0131 sonucu, üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar kendilerini gruba kabul ettirebilmek için yeterince ba\u015far\u0131l\u0131 göstermemeye ba\u015flayabilirler. <\/p>\n
\n<\/strong>
\nBu tür çocuklar motor becerilerde belli bir davran\u0131\u015f keskinli\u011fine ula\u015famayabilirler ve bu alanlarda bir gecikme ya\u015fayabilirler. Bu durum bir ikilemin ortaya ç\u0131kmas\u0131na sebep olur. Bunun nedeni, elleriyle çal\u0131\u015fma becerisiyle, anlama ve bilgi edinme seviyesinin tüm geli\u015fim alanlar\u0131n\u0131n üstünde geli\u015fiyor olu\u015fudur. Örne\u011fin; el yaz\u0131s\u0131 annesinin yada ö\u011fretmenin ondan bekledi\u011finden çok daha kötü olabilir. Üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuklar genellikle el yaz\u0131s\u0131n\u0131 yava\u015f, yorucu ve olumsuz bir \u015fekilde de\u011ferlendirirler. Çünkü zihinleri bir kalemden çok daha h\u0131zl\u0131 çal\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu durumda klavyenin ö\u011fretilmesi pek çok aç\u0131dan özellikle de yarat\u0131c\u0131 i\u015flerin ortaya konmas\u0131nda büyük önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.
\nBu durumda çocuklara küçük kas gruplar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmesi için çe\u015fitli egzersizler verilmelidir bunlar\u0131n aras\u0131ndan oyun hamuru çamurla oynama , parmak boyas\u0131 yapma, ipe boncuk dizme gibi bir tak\u0131m etkinlikler gösterilebilir. Bu tür etkinliklerin bir k\u0131sm\u0131 bir süre sonra oldukça s\u0131k\u0131c\u0131 olabilir. çocu\u011fun kendini ifade edebilecek bir sanat materyaliyle ba\u015f ba\u015fa özgür b\u0131rak\u0131lmas\u0131 at\u0131lacak en iyi ad\u0131md\u0131r. El yaz\u0131s\u0131n\u0131n düzelmesi yada el yaz\u0131s\u0131na farkl\u0131 bir anlam kat\u0131lmas\u0131 için bunu bir sanat formuna dönü\u015ftürmek gerekebilir. Örne\u011fin; kaligrafi sanat\u0131n\u0131n ö\u011fretilmesiyle çocu\u011fun yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na farkl\u0131 bir boyut kat\u0131lm\u0131\u015f olur. Çocuk hem yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015ften zevk al\u0131rken bir taraftan da e\u011flenerek kendini geli\u015ftirme olana\u011f\u0131 bulur. Ayr\u0131ca pek çok fiziksel etkinlik çocu\u011fun küçük ve büyük motor becerilerini geli\u015ftirmesi için önemli bir f\u0131rsatt\u0131r. <\/p>\n
\n<\/strong>
\nBaz\u0131 eri\u015fkinler, çocuklar\u0131n\u0131n kendilerinden daha az risk al\u0131r olu\u015flar\u0131n\u0131 \u015fansl\u0131 bir durum olarak görürler. Bu durum en az\u0131ndan fiziksel bir tak\u0131m zorluklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelindi\u011finde oldukça olumlu bir \u015fekilde gözükmesine ra\u011fmen yeni bir aktivite ile kar\u015f\u0131la\u015fan üstün yetenekli\/zekal\u0131 çocuk bir ad\u0131m geri çekilebilir yada denemek bile istemeyebilir. Bunun sebebi bu çocuklar\u0131n kendilerini fazlaca ele\u015ftirmesidir ve ço\u011funlukla kendilerinde eksik olan yönleri bulup ç\u0131kar\u0131rlar. Kendilerine olan güvende eksiklik ya\u015fayan bu çocuklar bir \u015fey hakk\u0131nda tamamen bilgi sahibi olmak yada onun nas\u0131l çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair net ve kesin bir bilgiye sahip olmak ihtiyac\u0131 içindedirler. Bir söz vermeden önce onunla ilgili pek çok \u015feyi bilmek zorunda olduklar\u0131n\u0131 dü\u015fünürler.
\nBaz\u0131 üstün zekal\u0131 çocuklar yeni \u015feyler denemeye çekinirler çünkü yanl\u0131\u015f yapmaktan, hatal\u0131 olmaktan, aptal durumuna dü\u015fmekten çok fazla korkarlar. Di\u011fer çocuklar\u0131 bu yeni \u015feyleri gerçekle\u015ftirirken gözlemlemeyi tercih ederler. Model alarak ö\u011frenmeyi benimserler fakat çocu\u011fun ba\u015far\u0131s\u0131z olmaya kar\u015f\u0131 geli\u015ftirdi\u011fi a\u015f\u0131r\u0131 bir korkusu varsa onun kendini daha rahat ve iyi hissetmesi konusunda aileden ve ö\u011fretmenlerinden destek almaya ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Bir \u015feyi ilk denemede yapamamak, ba\u015far\u0131l\u0131 olamamak utan\u0131lacak bir durum yada ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k olarak addedilecek bir durum de\u011fildir. Ba\u015far\u0131s\u0131z olmak, bunun tekrar\u0131 yada hata yapmak hiçbir zaman insan\u0131 güvenilmez bir ki\u015fi yapmaz. <\/p>\n
\n• Milli piyangoda en yüksek ikramiyeyi kazan\u0131rsan ne yapars\u0131n?
\n• Sence ya\u015famak için en ideal yer neresidir? Neden?
\n• \u0130deal bir okul sence nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n
\n• Çocu\u011fun rahatlamas\u0131 için farkl\u0131 bir fiziksel etkinliklerden yararlan\u0131labilir. Onu yatar yada oturur bir durumda gözleri kapal\u0131 ve rahatlamaya haz\u0131r bir pozisyon almas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirsiniz. Daha sonra tüm kaslar\u0131n\u0131 ayaktan ba\u015fa olacak \u015fekilde teker teker kas\u0131p daha sonra da serbest b\u0131rakmas\u0131n\u0131 isteyebilirsiniz. Böylelikle çocuk fark\u0131nda olmadan gündelik hayat\u0131nda vücudunun bir noktas\u0131n\u0131 istemsiz olarak kast\u0131\u011f\u0131nda bu duyguyu hat\u0131rlayarak derhal gev\u015feyecektir. <\/p>\n
\n• Çocu\u011funuzun sordu\u011fu sorulardan yola ç\u0131karak onu ilgilendi\u011fi konular\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya yönlendirin.
\n• Zihinsel büyümesi kadar, fiziksel ve toplumsal becerilerini geli\u015ftirmesini te\u015fvik edin.
\n• Çocu\u011funuzun , zihinsel geli\u015fimleri ne olursa olsun tüm di\u011fer akranlar\u0131 ile geçinmeyi ö\u011frenebilecekleri ortam haz\u0131rlay\u0131n.
\n• Çocu\u011funuzu asla, di\u011fer çocuklar\u0131n\u0131zla veya akranlar\u0131 ile k\u0131yaslamay\u0131n.
\n• Çocu\u011funuzu, üstün zekal\u0131 oldu\u011fu için de\u011fil, çocu\u011funuz oldu\u011fu için sevin.
\n• Çocu\u011funuz için evde uymas\u0131 gereken kurallar ve ölçütleri onunla birlikte belirleyin, e\u015fler aras\u0131nda tutarl\u0131l\u0131k olmas\u0131na özen gösterin.
\n• Asla evin PATRONU olmas\u0131na izin vermeyin, ancak kararlar\u0131 almada kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n ve mutlaka evde sorumluluklar ve görevler almas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n.
\n• \u0130lgi, yönelim ve isteklerini belirleyebilmesi için seçenekli ortamlar haz\u0131rlay\u0131n.
\n• Ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 ne abart\u0131n ne de umursamaz ya da oldu\u011fundan a\u015fa\u011f\u0131 biçimde de\u011ferlendirmeyin.
\n• Beklentilerinizi çok a\u015fa\u011f\u0131 ya da çok yukar\u0131da tutmay\u0131n.
\n• Çocu\u011fun ilgi ve üstünlük gösterdi\u011fi dallarda ana babalar yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 zaman, olanaklar\u0131 el verdi\u011fince özel ders, kurs v.b kolayl\u0131klar\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n