Çocuklar genellikle duyup gördükleriyle ö\u011frenirler. Bu nedenle s\u0131k s\u0131k büyüklerini taklit yolunu seçerler. Çocuk psikologlar\u0131, taklitin çocu\u011fun geli\u015fimin önemli bir parças\u0131 oldu\u011funu vurguluyorlar. Çocuklar\u0131n\u0131n güzel davran\u0131\u015flar göstermesini isteyen anne ve babalar, önce bu davran\u0131\u015flar\u0131 kendileri ya\u015famal\u0131 ve ya\u015fayarak göstermeliler. Ünlü Alman pedagog Salzmann, "Büyüklere baz\u0131 öneriler" adl\u0131 kitab\u0131nda çocuklara kar\u015f\u0131 nas\u0131l davran\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini hicveden bir tav\u0131rla anne babalara anlat\u0131yor. Bu yaz\u0131y\u0131 okumak kendinizi muhasebe etmenizi sa\u011flayacak. Ancak bu yaz\u0131y\u0131 sadece büyüklerin okumas\u0131n\u0131 tavsiye ediyoruz. E\u011fer çocuklar\u0131n\u0131z bu yaz\u0131y\u0131 okur, ve kendileri ile ilgili yap\u0131lanlar ve yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri ö\u011frenirlerse, uygulamaya kalk\u0131\u015fabilirler.<\/p>\n
"E\u011fer çocu\u011funuz yalanc\u0131 olsun istiyorsan\u0131z"<\/font><\/strong><\/p>\n Kural 1-<\/font><\/strong> <\/font>Çocuklar\u0131n\u0131z\u0131n söylediklerine incelemeden ara\u015ft\u0131rmadan hemen inan\u0131n.<\/p>\n Perihan Han\u0131m her eve dönü\u015fünde çocuklar\u0131n\u0131n ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 merak eder sorard\u0131. Kural 2-<\/font> <\/strong>Do\u011fruyu söyledikleri zaman onlar\u0131 cezaland\u0131r\u0131n.<\/p>\n <\/font>Bir gün Eda bir sine\u011fi yakalamaya çal\u0131\u015f\u0131rken anesinin sürahisini dü\u015fürüp k\u0131rd\u0131. Çok korktu, annesi sorarsa ne diyecekti? Uzun uzun dü\u015fündükten sonra do\u011fruyu söylemeye karar verdi. Annesi bahçedeydi. Art\u0131k Eda yalan söylemeyi iyi beceriyordu.<\/p>\n Kural 3-<\/font><\/strong> Daha küçükken onlara bol bol yalan söyletin.<\/p>\n <\/font>Fuat beyin garip bir huyu vard\u0131. Küçük o\u011fluna ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 birisi ararsa evde yok dedirtiyordu. Kap\u0131ya bir dilenci gelse Fuat Bey evde hiç kimsenin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 söylemesini isterdi. Çocuk okulu sevmez küçük bahanelerle okuldan kaçard\u0131. Ertesi gün olunca;"Ben \u015fimdi nas\u0131l okula gidece\u011fim? Ö\u011fretmen k\u0131zar" derdi. Babas\u0131 da "aptall\u0131k etme o\u011flum, hasta oldu\u011funu ve seni okula göndermedi\u011fimi söylersin olur biter" derdi. Anne ise ba\u015fka bir alem. <\/em>Gerçekten de dedi\u011fini yapt\u0131 ve o\u011flunun suçlu oldu\u011funu ortaya koydu. Babas\u0131 da o\u011flum nas\u0131l böyle yalanc\u0131 oldu, nereden ve kimden ö\u011frendi, bir türlü anlayam\u0131yorum diyordu. Kural 1-<\/font><\/strong> Onlara kar\u015f\u0131 aksi ve anlay\u0131\u015fs\u0131z davran\u0131n yeter.<\/p>\n Ece ye babas\u0131 güzel bir oyuncak yemek tak\u0131m\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. Ece çok sevindi, ama erkek karde\u015fi onun bu oyuncaklar\u0131n\u0131 çok k\u0131skan\u0131yordu. Kendisine de oyuncak verilmesi için huysuzluk ediyordu, babas\u0131 Emre ye de oynamas\u0131 için tabak verdi. Ama onlar\u0131 Emre hemen k\u0131rd\u0131. Ece ise eve geldi\u011finde k\u0131r\u0131k tabak görünce oldukça üzüldü, ertesi gün karde\u015fi yine ayn\u0131 \u015feyi yapm\u0131\u015f ve tabaklar\u0131n\u0131 k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. "Babac\u0131\u011f\u0131m, Emre oyuncaklar\u0131m\u0131 k\u0131r\u0131yor, ona bir daha vermeyin"" dedi. Babas\u0131 da " Oyuncaklar\u0131n\u0131 sana ben ald\u0131m, istedi\u011fime veririm, istedi\u011fime vermem. Buna sen kar\u0131\u015fma" dedi.<\/em><\/p>\n Ece bunun üzerine cevap vermedi ve bir hafta babas\u0131yla hiç konu\u015fmad\u0131. Daha sonralar\u0131 ise babas\u0131na sevgiyle bakamad\u0131 ve güvenemedi.<\/p>\n Anne erkek karde\u015fine yak\u0131n\u0131yordu: "\u015eu gizemi nas\u0131l yola getirece\u011fimi bilemiyorum. Bunun kadar huysuz, inat k\u0131z dünyada yoktur. Bir\u015fey söyledi\u011fim zaman kar\u015f\u0131l\u0131k veriyor, köpek gibi üzerime havl\u0131yor sanki. Ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilemiyorum, ne olur bana yard\u0131m et. Yar\u0131n gece misafirim geliyor, inanm\u0131yorsan sen de gel, beni nas\u0131l rezil etti\u011fini gör."<\/em><\/p>\n Bütün davetliler gelmi\u015f, yemekler yenilmi\u015f, kahveler içilmi\u015fti. Anne çocuklar\u0131n\u0131 misafirlerin yan\u0131na ça\u011f\u0131rd\u0131. Biraz sonra salona 3 k\u0131z çocu\u011fu girdi. \u0130kisi güzeldi, Gizem de çirkin de\u011fildi, ama di\u011ferlerine nazaran ürkek duruyordu. Annesi di\u011fer karde\u015flerini özene bezene giydirirken, Gizem e hiç önem vermemi\u015fti. Di\u011fer karde\u015fleri kucaktan kuca\u011fa dola\u015f\u0131rken, Gizem onlar kadar ilgi görmüyordu. Çocuk birden kendini çok yanl\u0131z hissetti, kap\u0131y\u0131 çarp\u0131p odadan d\u0131\u015far\u0131 ç\u0131kt\u0131. Misafirler \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131, annesi "i\u015fte görüyorsun yine beni rezil etti" dedi. Gizem in day\u0131s\u0131 ise "sen çocu\u011funa gaddarca davran\u0131yorsun, biliyorsun Gizem di\u011ferleri kadar güzel de\u011fil, ama sen güzel karde\u015flerini daha özenli giydirirken, ona özensiz davranm\u0131\u015fs\u0131n, üstelik onu ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131l\u0131yorsun, sanki ba\u015fkalar\u0131n\u0131n onu sevmemesini ister gibi bir halin var. Çocu\u011funun da sana kar\u015f\u0131 ç\u0131kmas\u0131, kin duymas\u0131 da i\u015fte bu yüzden" dedi.<\/em><\/p>\n Kural 2-<\/font> <\/strong>Çocuklar\u0131n\u0131z\u0131n size kindar olmas\u0131 için sevinçlerine kederlerine ortak olmay\u0131n, yanl\u0131z b\u0131rak\u0131n.<\/p>\n <\/font>Aile varl\u0131kl\u0131yd\u0131, anne baba kendi i\u015fleriyle oldukça me\u015fguldüler, çocuklar\u0131na ay\u0131rabilecek vakitleri pek yoktu. Çocuk bir gün resimli kitab\u0131n\u0131 babas\u0131na göstererek "baba! \u015fu maymunun elmay\u0131 tutu\u015funa bak, ne kadar da komik" dedi. Babas\u0131 ciddi i\u015flerle u\u011fra\u015f\u0131yordu "rahat b\u0131rak beni, kafam\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rma" dedi. Çocuk annesine ko\u015ftu "anne! \u015furaya bak", annesi eliyle çocu\u011fu kenara itti "çekil oradan çocu\u011fum, rimelimi dü\u015füreceksin. "Çocuk "ama anne" ,annesi "git babana göster" dedi. "E\u011fer çocu\u011funuz inatç\u0131 olsun istiyorsan\u0131z"<\/font><\/strong><\/p>\n Ne derlerse hemen yap\u0131n, sak\u0131n bir dediklerini iki etmeyin, uygun mu de\u011fil mi bakmay\u0131n, hemen yap\u0131n.<\/p>\n <\/font>Uzun y\u0131llar çocuklar\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131. Dola\u015fmad\u0131k hekim, aramad\u0131k çözüm b\u0131rakmam\u0131\u015flard\u0131. On y\u0131l sonra bir o\u011fullar\u0131 dünyaya geldi. Çok sevindiler, o\u011fullar\u0131 üzülmesin, hiçbir \u015feyden mahrum kalmas\u0131n diye her istedi\u011fini yerine getiriyorlard\u0131. Çocuk yürümeye ba\u015flad\u0131, yerinde duram\u0131yordu, evdeki herkezi pe\u015finden ko\u015fturuyordu. Öyle zamanlar olurdu ki, bir saat içinde bahçeyi dört kere dola\u015ft\u0131r\u0131r, evin merdivenlerini birkaç kez indirir ç\u0131kart\u0131r\u0131rd\u0131. Birgün bodrum kap\u0131s\u0131n\u0131n önünden geçerken içeri girelim diye tutturdu. Bak\u0131c\u0131s\u0131 "oras\u0131 bodrum yavrum girilmez". Çocuk ba\u011f\u0131rmaya devam ediyordu. Annesi yeti\u015fti "ne oldu, çocu\u011fumu kim ba\u011f\u0131rtt\u0131r\u0131yor?" Pek çok anne baba çocu\u011funu yeti\u015ftirmek için özen gösterdi\u011fini iddia eder. Fakat çocu\u011funa nasihat verip durmaktan ba\u015fka yapt\u0131klar\u0131 bir\u015fey yoktur. Bundan ba\u015fka çocuklar\u0131n\u0131 fazlaca yaln\u0131z b\u0131rak\u0131rlar veya bak\u0131c\u0131lara teslim ederler. Çocuk kendi kendine yeti\u015fir, kontrol edilmez, ne yapt\u0131\u011f\u0131na ne ö\u011frendi\u011fine bak\u0131lmaz. Anne baban\u0131n yo\u011fun i\u015fleri vard\u0131r, çocuklar\u0131na ay\u0131racak vakit bulamazlar. Ya da tam tersi a\u015f\u0131r\u0131 ilgilenerek çocu\u011fu gereksiz yere \u015f\u0131mart\u0131rlar. \u0130\u015fte bu tür bir yeti\u015ftirme tarz\u0131na sahip olan anne babalar, çocuklar\u0131 istedikleri gibi yeti\u015fmeyince de suçlu ararlar.<\/p>\n Halbuki kabahatli kendilerinden ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir.
\nÇocuklar yaramazl\u0131k yapmad\u0131n\u0131z de\u011fil mi?
\nUslu uslu oturduk anneci\u011fim
\nGürültü ettiniz mi?
\nHay\u0131r
\nAferin size. Soka\u011fa ç\u0131kan oldu mu?
\nOdadan bile ç\u0131kmad\u0131k anneci\u011fim. Ben kitap okudum, karde\u015fim de kitab\u0131n resimlerine bakt\u0131.
\nAferim benim uslu çocuklar\u0131ma, ben de size pasta getirdim.
\nVerilen cevaplar do\u011fru mu de\u011fil mi ara\u015ft\u0131rmak yok. \u015eimdi durup dururken çocuklara güvensizlik ay\u0131p olur de\u011fil mi? Önceleri do\u011fru söyleyen çocuklar, arada s\u0131rada baz\u0131 hatalar\u0131n\u0131 gizlemek istediler ve anne de olay\u0131n üzerine hiç gitmedi. Bu yalanlar yava\u015f yava\u015f ço\u011fald\u0131, derken yalan çocuk için bir kurtar\u0131c\u0131 haline geldi. Art\u0131k kolay\u0131n\u0131 bulmu\u015flard\u0131. Perihan han\u0131m evde yokken istedikleri gibi yaramazl\u0131klar yap\u0131yor, o eve geldi\u011fi zaman kendilerine çeki düzen vererek i\u015fi tatl\u0131ya ba\u011fl\u0131yorlard\u0131. Y\u0131llar sonra anneleri çocuklar\u0131n\u0131n nas\u0131l böyle yalanc\u0131 olduklar\u0131na bir türlü ak\u0131l erdiremedi.<\/em><\/p>\n
\nAnneci\u011fim, ben bir \u015fey yapt\u0131m.
\nNe oldu?
\n\u015eey… Senin odanda sinek kovalarken elim sürahiye çarpt\u0131.
\nSürahi k\u0131r\u0131ld\u0131 m\u0131 yoksa?
\nEvet, ama isteyerek yapmad\u0131m.
\nKaza ha? Seni sakar seni. \u015eimdi ben sana gösteririm. Zavall\u0131 çocuk bir güzel dayak yer… Birkaç gün sonra yemek yerken ya\u011fl\u0131 taba\u011f\u0131 üzerine döktü. Annesi görmeden ç\u0131kar\u0131p öylece yerine ast\u0131. Aradan birkaç gün geçip de o elbiseyi giymesi gerekti\u011finde heyecanla annesine ko\u015ftu.
\nAnneci\u011fim, anneci\u011fim!… \u015eu elbiseme bak, biri üzerine ya\u011f dökmü\u015f. \u015eimdi ben ne giyece\u011fim ? (a\u011flamaya ba\u015flar)
\nDo\u011fru söyle k\u0131z\u0131m, sen yapt\u0131n de\u011fil mi?
\nBen kendi elbisemi hiç kirletir miyim?<\/em><\/p>\n
\nÇocuk biraz harçl\u0131k istese birsürü soru sorar, bir y\u0131\u011f\u0131n nasihat eder, para vermezdi. Bunu bildi\u011fi için babas\u0131 o\u011fluna gizli gizli para verirdi.
\n"Annene sak\u0131n gösterme görürse amcam verdi dersin, tamam m\u0131?" diye uyar\u0131rd\u0131. Çocuk yalan\u0131n ne oldu\u011funu bilmez oldu, hiç yüzü k\u0131zarmadan çok rahat bir \u015fekilde yalan söyleyebiliyordu. Ancak çocuk büyüyünce bu durum babas\u0131n\u0131 rahats\u0131z etmeye ba\u015flad\u0131. Kontrol ve terbiye edilmesi art\u0131k imkans\u0131z hale gelmi\u015fti. Derken evdeki de\u011ferli e\u015fyalar birer birer eksilmeye ba\u015flad\u0131. Babas\u0131 bunu farkedince" evde h\u0131rs\u0131z var galiba k\u0131ymetli e\u015fyalar\u0131m birer birer kayboluyor" dedi. Çocuk h\u0131rs\u0131z\u0131n evdeki hizmetçi oldu\u011funu söyledi, hatta çalarken onu gördü\u011füne dair yemin etti. Bunun üzerine baba dayanamad\u0131 ve hizmetçiyi yan\u0131na ça\u011f\u0131rd\u0131, " Utanmaz seni, ekmek yedi\u011fin kap\u0131ya bunu yapmaya utanm\u0131yormusun?" dedi. Hizmetçi" size bunlar\u0131 o\u011flunuz mu söyledi? "diye sordu. Evet yan\u0131t\u0131n\u0131 al\u0131nca" bunlar\u0131 o\u011flunuzun yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 size \u0131spatlayaca\u011f\u0131m dedi.<\/p>\n
\n<\/font>
\n<\/font>"E\u011fer çocu\u011funuz kindar olsun istiyorsan\u0131z"<\/strong><\/font><\/p>\n
\n<\/em>
\nO günden sonra çocuk bütün sevinçlerini hizmetçi k\u0131zla payla\u015fmaya ba\u015flad\u0131. O anne babas\u0131ndan çok, hizmetçi k\u0131z\u0131 seviyordu art\u0131k.<\/p>\n
\nBodruma girmek istiyor han\u0131mc\u0131m, görüyorsunuz karanl\u0131k, olmaz dedim, onun için ba\u011f\u0131r\u0131yor.
\nVer bana çocu\u011fu, ko\u015f sen de lambay\u0131 getir. A\u011flama yavrum \u015fimdi gireriz bodruma.
\nÇocuk keyiflendi. Ama çocuk tam a\u015fa\u011f\u0131ya inmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131 s\u0131rada vazgeçti.
\nYukar\u0131 ç\u0131kal\u0131m.
\nDaha sonra sofraya otururlar.
\nBen bunu yemem
\nNe istersin yavrum?
\n\u015eunu istiyorum
\nPeki o\u011flum al.
\nAma bunun hiç tad\u0131 yok.
\nHay Allah, ne yapsak acaba?
\nBen börek isterim
\nBugün börek yok ama
\nAma ben \u015fimdi isterim.
\nAman Allah \u0131m bu çocukla ne yapaca\u011f\u0131z?
\nHemen hizmetçiye para verilir ve çar\u015f\u0131ya ko\u015fturulur.
\nAl bakal\u0131m o\u011flum, börek geldi.
\nSusad\u0131m. Bu börek tuzlu, yemem.
\nSu mu istersin, kola m\u0131?
\nAyran… diye uzay\u0131p giden bir konu\u015fma.
\nÇocuk mutsuzdu, istedikleri olmay\u0131nca hastalan\u0131yor, kendini yiyip bitiriyordu. Her\u015fey ve herkes ona hizmet etmeliydi. Bencilli\u011fi ve inatç\u0131l\u0131\u011f\u0131 öyle ileri düzeydeydi ki bu yüzden hiçbir arkada\u015f\u0131 ona katlanam\u0131yordu.<\/em><\/p>\n
\n<\/font><\/p>\n